İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1333 K.2021/1009

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1333 Esas

KARAR NO: 2021/1009

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 12/12/2017

KARAR TARİHİ: 21/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşımacılıktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ----- satın aldığı ----- ---- ettirdiğini, emtianın taşınma işini --- üstlendiğini, navlun faturasıdan --- taşıyıcı olduğunun kanıtlandığını,---- görüleceği üzere fiili taşıyıcı olduğunu, emtiaların hasarlı olarak teslim alındığını, durumun ---- yazıldığını ve tutanak tutulduğunu, müvekkili sigorta şirketince --- bağımsız sigorta ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, ve ---- sigortalı şirkete ödendiğini, icra takibi başlatmadan önce rücu mektubu gönderdiklerini ancak olumlu cevap alamadıklarını, ------ icra takibi başlattıklarını, davalı/borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, davalıların avukatlık ücretlerinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ihtilafın ---- takınmasına ilişkin ihtilaftan kaynaklandığını, işbu davada hasarın meydana gelmesinin taşımacıların sorumluluğu ya da sorumsuzluk hallerinin, sorumluluk olduğu faraziyesinde azami sorumluk miktarının ülkemizce onaylanarak yürürlüğe giren---- sözleşmesi uyarınca tespit ve tayin olunacağını, taşımaya konu emtianın taşınma işleminin müvekkili --- üstlenildiğini, ardından da taşımanın alt taşımacı ---- verildiğini ve nihai olarak taşıma işleminin fiili taşımacı olan---- tarafından ifa edildiğini, emtianın --- teslim alındığını ve ---tarihinde müvekkiline ait --- indirildiğini,

bu esnada tutanak tanzim edilerek emtiada meydana gelen zararın tespit edildiğini, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığım çünkü davacının dava dışı sigortalısı--- lehine ----- düzenlediğini, davacının delilleri arasında yer alan --- firması tarafından düzenlenen raporda hasarın --- istifleme hatasından meydana geldiğinin belirtildiği, davacının teminat harici ödeme yaptığı, ------ edilmesinin mümkün olmadığı,

iş bu davada taşımanın ---- araçlarla ifa edildiğini, dava konusu emtianın gönderici tarafından ----, taşımacının herbir taşıdığı malın niteliğine uygun olan---- beklenemeyeceği, ekspertiz raporu dikkate alındığında müvekkile kusur atfedilemeyeceği, davacının ödeme tarihinden itibaren faiz istemesinin haksız olduğunu, ---- gereğince taşımacıların meydana gelen hasardan sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafından hasarın---- sırasında meydana geldiğinin ispatlanmasının gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı------ cevap dilekçesinde özetle. Davacı yanın dilekçesinde bahsedilen taşıma işinde müvekkilinin nakliyat, diğer davalının nakliyatın fiili taşıyıcısı sıfatında olduğunu, makinelerin hangi parçalarının hasarlı olduğunun net olarak anlaşılamadığını, aracın içerisine sadece davaya konu --- eşyanın yüklendiği ve taşımanın dolu olarak yapıldığının raporla tespit edildiği, bu sebeple eşyaların ağırlığı dikkate alınırsa araç içerisinde kayarak, yer değiştirerek,

başka bir cisme çarpmasının mümkün olmayacağının anlaşılacağı, araç içerisinde --- bulunduğunu ancak sadece bir eşyanın hasarlanmasının ve diğerlerine birşey olmamasının mümkün olmayacağını, yükün araç içerisinde kaydığı veya başka bir yüke yapıya çarptığına ilişkin bir bulgu, fotoğraf, ifade olmadığını, böyle bir hasarın yükleme öncesi taşıma esnasında---- veya söküm esnasında meydana geldiğinin belirtildiği, eşyanın ambalaj yetersizliğiyle hasarlandığı, hasarın sorumluluğunun gönderene ait olduğu, ----- --- maddesine göre istifleme hatasından müvekkilinin sorumlu olmadığını beyanla davanın redddini talep etmiştir.

DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı sigorta şirketine sigortalı dava dışı ------ satın aldığı emtiaların davalıların asıl taşıyıcı/alt taşıyıcı sıfatıyla taşıması sırasında hasar gördüğünden bahisle sigortalısına yapılan ödemenin rücuen tahsili istemli başlatılan ---------icra takibine davalı taraflarca yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Mahkememizce icra dosyası celp edilmiş, incelenen icra dosyasında davalıların süresi içerisinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır. Sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiş, dosya makine mühendisi ve taşımacılık uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti ---- raporunda özetle: ------ yükü teslim alırken sevk mektubuna bir ihtirazı kayıt düşmemişse yükü hasarsız teslim almış olacağı, hasarlanan yükün taşıyıcıya ambalajlama bozukluğu olmadan hasarsız teslim ettiğinin sabit olduğu, --- uyarınca hasarsız teslim aldığı mallara gelecek hasarın sorumluluğundan kurtulabilmesi için hasarın kendi ve aracının kusurundan doğmadığını ispatlaması gerektiğini, ispat yükünün taşıyıcıya ait olduğunu, dava dosyasında davalıların ispat şartını yerine getirdiklerine dair belge bulunmadığını, Dava dışı ---- sigortalattığı, taşıma işinin ---- üstlendiği,

emtianın fiili taşıyıcısının ise --- taşınan emtianın hasarlanması sonucu sigorta şirketinin; ---- yaptığı ödemenin rucuen tahsili için ---- sayılı dosyasıyla yapılan itirazın yerinde olmadığı, takibin kaldığı yerden devam etmesi gerektiği, sonucuna varılmıştır." içeriğinde raporunu mahkememize sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalıların rapora itirazları doğrultusunda ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti ----- ek raporunda özetle: "Dava konusu hasar istifleme/yükleme veya tahliye sırasında oluşmuşsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranıp yükü güvenli taşımacı için gerekli önlemleri alması gerektiği,,söz konusu hasarın yükleme sırasında meydana gelmediği, aracın kontrol edildiği ve herhangi bir uygunsuzluk görülmediğinin öğrenildiği, davalıların kurtuluş beyinnesi getirmediği, hasardan sorumlu oldukları" içeriğinde raporunu Mahkememize sunmuştur.

Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalılar ek rapora da itiraz etmişlerdir.

Mahkememizce alınan kök ve ek raporun hüküm kurmaya elverişsiz olduğu, davalıların itirazlarını karşılamadığı, hasarın neden kaynaklandığı, davalılar ile davacı sigortalısının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, hasar miktarı vb. bir çok değerlendirilmesi gereken hususu değerlendirmediği anlaşılmış, raporlar hükme esas alınamamış ve yeni bir bilirkişi heyetinden rapor almak gerekmiştir.

Bilirkişi heyeti --- tarihli raporunda özetle:---- araç sürücüsünün emtiaların hasarlı olduğu yönünde -- şerh düşmediği, sadece taşınan emtiaların ----- araca yükleme esnasında var olduğu, bunu yükleyenin göndericiye söylediği notunun yazıldığı, taşınan emtiaların hasarlarının ilk indirme durağında tespit edildiği, hasarların ---- deposundan alıcının deposuna taşınması esnasında meydana geldiği iddiasının bu nedenle ihtimal dışı olduğu, makinelerin yüklenirken----- sabitlenmediği,

makinalar arası birbirine çarpmayı -------- makinelerin altına konan suntaya makinanın vidalarla bağlanmasının yeterli olmayacağı, suntanın kaymayı önleyemeyeceği, makinaların etrafına sarılan strecin sadece makineyi toza karşı koruyacağının kesin olduğu, araçlardan ---- dolmamış olup, makineler arasında boşluklar oluştuğu ve bu boşlukların makinaların taban üzerinde kaymasına olanak sağladığını, diğer aracın ise tam dolduğu ve makinaların kasa içerisinde hareket etmeyerek hasar meydana gelmediği,

davaya konu hasarlar seyir esnasında sabitlenmeyen ve araları boşluklu olan makinelerin kaymasından ve kayma sonucu birbirine kasaya çarpmalarından kaynaklı olduğu ve hasarların makinaların kayması ile uyumlu olduğu, teknik olarak pompanın ana gövdeden kopmasının mümkün olmayacağı için makinelerin eski olmasından kaynaklı seyir esnasında aksamlarının kopacağı görüşüne iştirak edilmediği, poliçe genel ve özel şartları ile çelişen hasar için ödenen tazminatın halefiyet ilkesinden istifade edilerek rücu konusu yapılmasının mümkün olmaması ile birlikte alacağın temliki hükümlerine göre temlik alacaklısı olarak talep edebilmesinin mümkün olduğu,

taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ---- sabitlenmemesi halinde fiili taşıyıcının yükleyeni/göndereni veya yükü araca istifleyip sabitleyeni uyarmadan veya uyardığı halde netice alamaması durumunda ----- Maddeleri kapsamında taşıma belgesinde çekincesini belirtmeden yükü teslim alırsa ve yükse bu yüzden hasar oluşursa nezaret borcu esnasında taşıyıcının kendi bilgisi ile fark edebileceği kadar bariz ise nakliye sırasında hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da sabitlenmemesinden müterafik kusurunun bulunacağı,

bu bağlamda yüke özen yükümlülüğünün ihlalinden doğan kusuru taşıyıcının kendi kusuru hükmünde olduğundan gönderenle eşit oranda %50 kusurunun bulunduğu, nakliye sırasında meydana gelen hasar için taşıycının hak sahibine ödeyeceği tazminatın miktarının ---- görülen mesuliyet sınırını aşmaması kaydıyla ------ taşıyıcının hak sahibine teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri/navlun ücreti, varsa ---- ilave edileceği, taşıyıcın bundan başka tazminat ödemeyeceği, hasarın onarımı için ödenen ----- tutarındaki işçilik ücreti, hasar ayrıştırma masraflarında taşıyıcının sorumluluğunun olmadığını,

gerçek hasar bedelinin kıymet kazanma tenzili yapılıp kullanılmış makinenin piyasa fiyatına indirgenerek --- olduğunun tespit edildiği, ---oranında kusur indirimi neticesinde ---- ---- görüş ve kanaati ile raporunu ibraz etmişlerdir.

Son alınan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı taraf itirazlarının hukuki olması sebebiyle mahkemece değerlendirilmesini talep etmiş, davalının itirazı ise alınan son raporun ---- uyumlu, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunması sebebiyle yerinde görülmemiştir.

Eldeki davaya uygulanması gereken ---- değerlendirmek gerekirse; taşımacı yükü teslim aldığı anda yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumunu kontrol etmek durumundadır. Sevk mektubunda, taşımacı tarafından beyan edilmiş çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda hasarın taşıma ilişkisinden önce meydana geldiği tespit edilmemiştir. ---- herhangi bir şerh de bulunmadığından emtianın önceden var olan hasarıyla ---- yüklendiği iddiası davalılarca ispatlanamamıştır.

Dosya kapsamına davacı tarafça sunulan ekspertiz raporunda hasarın oluş nedeninin istiflemenin hatalı yapılması sebebiyle nakliye sırasında meydana gelen sarsıntılar sonucu makinelerin birbirine çarpması olarak belirtilmiş, davacı da cevaba cevap dilekçesinde hasarın emtiaların istiflenmemesinden ve araçların ---- kullanılmasından dolayı meydana geldiğini beyan etmiştir. ---- istifleme/yükleme/sabitlemenin gönderici tarafından yapılacağı not düşülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da hasarın istifleme hatasından meydana geldiği tespit edilmiştir.

Her ne kadar istifleme davalılarca yapılmayacaksa ve --- gereği taşımacının sorumluluğu bulunmasa da; ------- tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktaysa da, taşıma sözleşmesinin tarafı olan ve emtiayı fiilen taşıyan davalıların --- taşıyanın istiflemeye nezaret etme yükümlülüğüne dair yerleşik içtihatları ve anılan ilkeler çerçevesinde, hiçbir sabitleme yapılmaksızın gerçekleştirilen istiflemeye nezaret etme ve yüke gerekli özeni gösterme yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediklerinden sigortalı emtia üzerinde oluşan zarardan müterafik kusurları nedeniyle sorumlu oldukları kabul edilerek,

bu cihette yapılacak değerlendirmenin sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme ve değerlendirmeyle karar verilmesi doğru görülmediği gibi---- Sayılı ilamında: --- mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı , taşıma sırasında meydana geldiğini iddia ettiği hasar bedelinden davalının sorumlu olacağını ileri sürmüş, davalı taşıyan da taşınan emtiadaki hasarın ambalaj yetersizliğinden kaynaklandığını savunmuştur.

Dosya kapsamında yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, hasarın neden kaynaklandığı açıklanmamış, dolayısıyla savunmada belirtildiği gibi hasarın ambalaj hatasından meydana gelip gelmediği değerlendirilmemiştir.

Bu nedenle mahkemece, öncelikle hasarın neden meydana geldiği araştırılarak, -------- halinde davalı taşıyanın yüklemeye nezaret ve gözetim yükümlülüğüne göre sorumlu tutulacağı gözetilmeden eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile istifleme/ambalajlama hatalarından kaynaklı hasarlarda taşıyıcının nezaret görevi gereği sorumluluğun olabileceğine değinilmiştir.

Mahkememizce alınan raporda da taşıyıcının nezaret görevi kapsamında --- kusurlu olduğu tespit edilmiş, uygun bulunmuştur.

Dosyada mübrez ---- makinenin yan kısmında yer alan saçın kısmi hasarlı olduğunun şerh düşüldüğü ve şoförün makine eski olduğundan hasarın arabada olmadığının belirtildiği, yine aynı içerikle tutanak tutulduğu anlaşıldığından ekspertiz raporlarında da tespit edildiği üzere dava konusu emtianın hasarlı olduğu ve makine eski olduğundan kıymet kazanma indirimi yapılması gerektiği açıktır.

Her ne kadar davacı ödediği işçilik ücretini rücuen talep etmiş ise de; ------- "Tazminat miktarının, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta uygulanacak olan ----- belirlenmesi gerekmektedir. Hasar durumunda söz konusu olacak tazminat taleplerinde dikkate alınacak husus, malların değerindeki düşmedir.

Bu bedelin bulunması için, önce malların taşınmak üzere alındığı yerdeki fiyatının belirlenmesi, bu bedelin hasarlı olarak yükleme yerinde edeceği bedel ile kıyaslanarak, aradaki farkın ---- göre tazminat olarak hükmedilmesi gerekirken, davacı sigorta şirketi tarafından sigorta ilişkisi çerçevesinde sigortalısına ödediği ---- giderlerden de davalı taşıyıcının sorumlu tutulması doğru değildir. " gerekçesi ile işçilik giderinden taşımacının sorumlu olmadığına değinmiştir.

Hal böyle olunca talep edilen işçilik bedellerinin hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiği görüşüne iştirak edilmiştir. Neticeten bilirkişi tarafından yapılan hesaplama gereği davanın ---- alacak üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Yine dava konusu alacağın sigortalısınca davacıya temlik edildiği anlaşıldığından yapılan ödeme poliçe kapsamında olmasa dahi alacağın temliki hükümleri uyarınca tazminat talep edilebileceği, davacının husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği gibi ---- gereği hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda ---- hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlar. Sigorta şirketi ise ödeme tarihi itibariyle davalılar temerrüde düşmüş ise faiz talep edebilir. Davacının sigortalısının davalı ----davadan önce ihtarname gönderdiği anlaşılmıştır.

Ne var ki bu ihtarname "Yapılacak inceleme sonucunda ortaya çıkan zararın giderilmesi babında tarafınıza rücu edileceği ihtaren bildirilir" içeriğiyle düzenlenmiştir. İhtarnamede herhangi bir zarar miktarı belirtilmemiş, temerrüde düşürmeye elverişli bir ihtarname olmadığı anlaşılmıştır. Diğer davalıya ihtarname gönderildiği ise ispat edilememiştir.

Hal böyle olunca her iki davalı yönünden işlemiş faiz talebi uygun bulunmamış, alacak --- cinsinden talep edildiğinden avans faizi uygun bulunmuş, --------- alacak likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmemiş, reddedilen kısım yönünden davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiş, davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.