İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/710 K.2019/538

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2014/1803 Esas

KARAR NO : 2019/410

DAVA

Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 17/12/2014

KARAR TARİHİ: 16/04/2019

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili firmanın --------- isimli Çin firmasından standart aksesuarlarıyla birlikte komple olarak ve --------ithal ettiğini, müvekkili firmanın bahse konu ithal malların bedelini------------------- Şirketine ödediğini ve malların--------- getirilmesi için ------- numaralı konşimento düzenlenerek bahse konu ürünlerin deniz yoluyla ---- parça halinde ve tahtadan yapılmış ambalaj kaplar içerisinde ----------- limanına gönderildiğini ve ------- tarihinde de ürünlerin------------ limanına indirildiğini,

----- firmasından ithal ettiği ayakkabı kalıplarının nakliyesi ve şirkete ulaştırılması için davalı "----------- numaralı konşimento suretinde de teslim için ------ belirlenen nakliye firması/acentesi olarak------------- yazıldığının davalı taşımacılık firmasının müvekkili şirkete ait ithal malların, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu ---iline nakli için alt taşımacı olarak dava dışı -----------anlaştıklarını, dava dışı------------bahse konu ithal malların -götürülmek üzere tıra yüklenmesi için nakliyeyi yapacak olan tırın bulunduğu--- ---- mahallesine kadar olan taşınması işini dava dışı --------- havale edildiğini,

dava dış---------- çalışanı ve şoförü olan ---------------- dava dışı------- ait bulunan ------- plakalı araç (Kamyon) ile müvekkil şirkete ait olan-- parça ithal malı ---- tarihinde -------------------- yükleyerek ---------mahallesine getirdiğini, malları aktaracağı tırı beklerken, aracını park halinde bırakarak terkettiğini ve bu esnada araçta bulunan müvekkili şirkete ait malların önemli bir kısmının çalındığını,

davalı taşıma firmasının yetkililerinin müvekkili şirketi arayarak malların çalındığını fakat çalınan malların bedelinin sigorta tarafından karşılanacağını beyanla müvekkili şirketi bu güne kadar oyaladığını ve en sonunda da sigortanın zararı karşılamadığını beyan ettiğini, müvekkili şirketin--------bulunan imalathanesinde ayakkabı imal etmekte ve toptan olarak iç piyasaya sattığını,

müvekkili şirketin ayakkabıları imal ederken ------ ithal ettiği ayakkabı kalıplarından yararlandığını ve bu kalıpları kullanarak seri halinde ayakkabı imal ettiğini ve imal ettiği bu ayakkabıları iç piyasadaki perakende satış yapan ayakkabı mağazalarına toptan olarak sattığını, bir ayakkabı modeli imal edilirken, aynı modelin farklı numaralarda seri halinde üretilmesi ve seri halinde satışa arz edilmesi gerektiğini, ayakkabı modellerini seri halde üretebilmek için seri halindeki ayakkabı kalıplarına ihtiyaç olduğunu,

müvekkili şirket yetkililerinin kendilerine teslim edilen ve ihtirazi kayıtla teslim alınan ayakkabı kalıplarını incelediklerinde kalıp serilerinin bozulduğunu ve farklı numaralara ait kalıplardan oluştuğunu tespit ettiklerini ve mevcut kalıpların bu eksik haliyle üretimde kullanılamayacağını ve dolayısıyla da teslim edilen kısmın zarardan mahsup edilmesinin mümkün olamayacağını davalı şirket yetkililerine beyan ettiklerini, müvekkili şirketin bahse konu ayakkabı kalıpları için -------------- Euro ödeme yaptığını ve ayrıca gümrük vergisi,

gümrük müşavirliği ücreti v.s. gibi ithalat masrafları olarak da 22.974,28-TL masraf yaptıklarını ayrıca bahse konu ithal malların yani ayakkabı kalıplarının zamanında teslim edilmemesi sebebiyle üretimin yapılamaması ve alınan ayakkabı siparişlerinin karşılanamaması sebebiyle de müvekkili şirketin ciddi anlamda maddi ve manevi ticari zarara uğradığını açıklanan nedenlerle davacı ------------ ithal ettiği ve davalı ---------- ihmal ve ağır kusuru sebebiyle çalınan ithal malların bedelinin ve bu malların ithalatı için yapılan masrafların tazmini için davalı şirketin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 60.000,00-TL tazminat

ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini, davacı şirketin ithal ettiği malların zamanında kendisine teslim edilmemesi sebebiyle uğramış olduğu ticari kaybın ve maddi zararlarının tazmini için davalı şirketin şimdilik 10.000,00-TL tazminat ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin davacı tarafından ithal edilen malın ------- limanından ----- götürmesi konusunda ihbar olunan -----. ile anlaştıklarını----------- plaka sayılı aracın şoförünün ----------- olduğunu, davayı kabul etmediklerini, malın kullanılmış olduğunun kayıtlarda bulunduğunu, belirtilen bedelin fahiş olduğunu, nakliye esnasında bir kısım malın çalındığının bir kısmının davacıya teslim edildiğinin, tazminatların esasen edimlerini yerine getirmeyen sigorta şirketine ait olduğunu, çalınma olayında ve sonraki aşamalarda taraflarına yüklenecek ihmal ve kusurun söz konusu olmadığını, davacının yaptığı hesabın kabulünün mümkün olmadığını, teslim edilen mallarda değer artışının hesaba katılmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava mahiyeti itibariyle, davacı tarafından yurt dışından sipariş edilen ürünlerin taşıma sırasında çalındığı iddiası ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan tazminat davasıdır.

Tarafların iddiaları savunmaları ve toplanan deliller kapsamında inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi, bazı CMR maddelerinin tamamını raporuna eklemek suretiyle ve ekspertiz raporuna atıf yaparak tanzim etmiş olduğu 25/03/2016 tarihli raporda, davalının toplam 50.231,51-TL tutardan sorumlu olacağı yönünde görüş bildirmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflar rapora karşı itiraz dilekçeleri sunmuşlar, tarafların itirazları karşılanmak üzere taşımacılık konusunda uzman başka bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Atanan yeni bilirkişi tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan 06/03/2017 tarihli raporda, dava konusu olayda CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, taşıyan aracın sürücüsünün araçtan ayrıldığı sırada hırsızlık olayının meydana geldiğini, araç kasasında bulunan 13 parça emtiadan 7 parçasının çalındığını, söz konusu emtianın taşındığı sırada kamera kayıtlarına bakıldığında aracın açık kasa kamyonet olduğu, açık kasa aracın kısa süre de olsa terk edildiği esnada dava konusu olayın meydana geldiği,

sürücünün açık kasa kamyoneti güvenli bir yere bırakmamış olmasının pervasızca hareket olarak değerlendirilmesi gerektiği ve davalının CMR m. 23/3'ten yararlanamayacağını, CMR. m. 29/1 gereği taşıyanın davacının gerçek zararını ödemekle yükümlü olduğu, ürünlerin zamanında piyasaya çıkmaması dolayısıyla davacının bir zararının doğmasının muhtemel olduğu ancak bu konuda dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı, davalının 37.959,84-TL çalınan malın birim fiyatı, 5.528,01-TL çalınan malın payına düşen gümrük ve masraf tutarı olmak üzere toplam 43.487,85-TL'den sorumlu olduğu yönünde görüş bildirmiştir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflar rapora itiraz etmişlerdir.

Alınan rapora olan itirazlar değerlendirilerek, 31/05/2017 tarihli ara kararla her iki tarafın defterleri üzerinde inceleme yapılmasına, dosyanın tekstil mühendisi, mali müşavir ve CMR konusunda uzman bilirkişiden oluşturulan heyete tevdi edilmesine karar verilmiş, davacı taraf belirlenen bilirkişi ücretini yatırmamış, inceleme gününde de hazır olmamış bu nedenle inceleme yapılamamıştır.

Davacı taraf duruşmadaki beyanında, davacı şirketin merkezinin---------- olması nedeniyle defterleri hazır etmeleri mümkün olmadığından bilirkişi ücreti yatırmadıklarını beyan etmiştir.

Davalı tarafın davacıya bir kısmı teslim edilen ürünlerin davacı tarafından kullanılmakta olduğunu davacının bu açıdan herhangi bir zararının olmadığını iddia etmiş olması nedeniyle, ürünlerin kullanılıp kullanılmadığı ve ürünlerin bir kısmının teslim edilmemesi nedeniyle davacının zararının bulunup bulunmadığı konularında mali müşavir ve metalurji mühendisinden oluşturulacak bilirkişi heyeti eşliğinde bilirkişi incelemesi yapılması için---Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.

Ara karar doğrultusunda talimat mahkemesi tarafından tanzim ettirilen 05/07/2018 tarihli raporda, taşınan ürünlerden 6 adet kalıp ve plastik aksesuar mevcut olduğu, mevcut kalıpların değerinin 32.744,15-TL olduğu, toplam 7 adet kalıbın mevcut olmadığı ve davacıya teslim edilmediği, malların mali değerinin 13.250 Euro (38.599,90-TL) olduğu, bu mallara düşen gümrük masrafı ile birlikte toplam 44.127,91-TL zararın davacıya ödenmesi gerektiği, davacının talep ettiği kar mahrumiyetinin işletmeden işletmeye değişeceği, karın düzeyini ve miktarını etkileyen hem olumsuz hem olumlu faktörlerin olduğu,

dava dosyasında kar mahrumiyeti hususunda bir belge bulunmadığı, davacının incelenen defterlerinde davacının satışlarının büyük bir değişikliğe uğramadığı bu nedenle kar mahrumiyeti hesabının yapılamayacağı yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.

Dosya son alınan rapor ve bu rapora itirazlar kapsamında değerlendirme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere gümrük, ithalat ve nakliyat uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan 06/03/2019 tarihli raporda özetle, davalı sadece deniz yolu ile taşımadan sorumlu olduğunu iddia etse de yüke ait konşimentonun fiilen alıcısına teslim edilmesi ile muhteviyatındaki emtianın da fiilen alıcısına teslim edilmiş olduğunu, taşıyıcının somut olayda kasta varan seviyede ağır kusurlu olduğu yönünde kanaat oluşmadığı davacının olaya bağlı olduğu değerlendirilen 43.487,85-TL maddi zararın tamamından olmasa bile CMR hükümlerine göre SDR esas alınarak hesaplanan 16.025,07-TL'den sorumlu olduğu, yönünde görüş bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, savunmaları, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde, davacıya ait malların davalı şirket tarafından deniz yolu ile ---------- getirildiği, malların ----------- arası kara yolu ile taşındığı, bu taşınma sırasında davacıya ait malların bir kısmının çalındığı, dava konusu uyuşmazlığın malların bir kısmının çalınması nedeniyle davacının davalıdan tazminat talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından davalının, davacıya ait malların --------- arası taşınması işini de üstlendiği, davalının üstlendiği taşıma işini başkasına yaptırmış olmasının davalıyı davacıya karşı sorumluluktan kurtarmayacağı kanaatine varılmıştır.

Davacıya ait ürünleri ------------ plaka numaralı araçla taşıyan ---------tarihinde poliste verdiği ifadede, aracını --------- Sokak içerisinde ------------ önüne park ederek belirtmiş oldukları tıra yük vermek için beklemeye başladığını, bu esnada ihtiyacını gidermek için yanında bulunan ------------- gittiğini, yaklaşık olarak 10 dakika sonra aracın başına geldiğinde aracın arka kapısının açık olduğunu, 13 parça malzemenin 7 parçasının çalınmış olduğunu beyan ettiği görülmüştür.

Polis memurları tarafından tutulan görgü tespit tutanağında, aracın arka kapılarının güvenlik kilitli olduğu ve elle açılabilir olduğu, araç içerisinde bulunan mallara ait kasaların kırılmış olduğu, 6 sandık malın içerisinde olduğunun görüldüğünün yazılı olduğu görülmüştür.

Dava konusu çalınma olayının incelenmesinde, taşınan ürünlerin, açık kasa kamyonet olan ve kapı kilitlerinin kolaylıkla açılabildiği anlaşılan aracın, şoför tarafından sokakta bırakılarak şoförün beyanıyla yaklaşık olarak 10 dakika araçtan uzaklaşıldığı sırada meydana geldiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına göre somut uyuşmazlıkta CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Her ne kadar CMR. m. 23/3'te taşıyanın sorumluluğunun sınırlı sorumluluk olduğu yazılı olsa da bu kuralın istinası olan CMR. m. 29/1'de hasarın taşımacının kendi kötü hareketinden meydana gelmişse taşıyanın sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağı düzenlenmiştir.

Dava konusu olayda, davacıya ait malların taşındığı kamyonetin açık kasa kamyonet olduğu, kapılarının kolaylıkla açılabildiği, kamyonetin güvenli bir yere park edilmeden terk edilmiş olduğu, bunun sonucu olarak da hırsızlık olayının meydana geldiği, taşıyanın hareketinin ağır kusur olduğu, bu nedenle taşıyanın CMR'de yer alan ve sorumluluğu sınırlayan hükümlerden yararlanamayacağı kanaati oluşmuştur.

Alınan bilirkişi raporlarında da tespit ediliği üzere davacıya teslim edilen mallar da hesaba katılarak hesaplanan ürünlerin fatura birim fiyatlarına göre toplam tutarının 37.950,84-TL olduğu, çalınan malların payına düşen gümrük masrafı tutarının 5.528,01-TL olduğu, davacının davalıdan toplam 43.487,85-TL talep edebileceği kanaati oluşmuş, çalınan malların bedeli ve yapılan masraflar talebi yönünden davanın kısmen kabulüne 43.487,85-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporları ile davacı şirketin, malların teslim edilememiş olması nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebinin ispatlanamamış olması nedeniyle bu talebin reddine, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.