İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/101 K.2023/986

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/101 Esas

KARAR NO: 2023/986

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 20/12/2017

KARAR TARİHİ: 05/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ------- Ş.ti'ni Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığını, davalı -------- --------- plakalı aracın maliki olduğunu, davalı --------- zarara konu malları çalan ve satan -------- adına sahte ehliyet tanzim edip kullanan şoför olduğunu, diğer davalılar ------- ile --------- ise sanki "hurdaymış" gibi değerinin % 8'ine "satın aldıklarını" iddia eden metal ticaretiyle uğraşan baba-oğul olduğunu, müvekkilin sigortalısı dava dışı-------- Şirketi,

dava dışı --------- Şirketi firması tarafından kendisinin adi ortağı olduğu ----------- Adi Ortaklığı'na üretip sattığı muhtelif platform ve korkuluk cinsi yeni üretim "çelik" emtiasının --------- --------- taşınması işini üstlendiğini, müvekkilimiz sigortalısı, taşıma işinin gerçekleştirilmesi için kendini --------- olarak tanıtan bir kişiyle taşımanın fiilen gerçekleştirilmesi için anlaştıklarını, ---------- isimli şahıs, 30.08.2017 tarihinde,

davalı --------- ait --------- plakalı araç ile emtianın yükleneceği adrese gelmiş ve net 10350 kg kullanılmamış Çelik emtiasını araca yüklemiş ve taşımayı kendisi yapmak üzere --------- adına fatura düzenlendiğini, bu kişi, malları aldığına dair malların üreticisi ve satıcısı --------- firmasına ait sevk irsaliyesini imzaladığını, dava dışı satıcı firmanın dava dışı alıcı firma adına kestiği sevk irsaliyesinde --------- imzası bulunduğunu, emtia, --------- plakalı araca yüklendiği gün (30.08.2017 tarihinde) saat 18.10'da yükleme alanından ayrılır ve bir daha ne adının --------- olduğunu beyan eden araç sürücüsünden,

ne de emtiadan haber alınamadığını, müvekkilimiz sigortalısı yetkililerinden -------, 05.09.2017 tarihinde, gerçekleşen güveni kötüye kullanma suçu sebebiyle zarara sebep olanlara karşı savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, müvekkilimiz sigortalısı, savcılık soruşturması devam ederken mağduriyetinin sorumlularının bir an evvel bulunabilmesi için kendi imkanlarıyla araştırma yapmış ve bu araştırmaların neticesinde;

aslında kendilerine taşımacı niyetiyle gelen şahsın davalı -------- olduğunu, kendilerine ibraz edilen --------- ait sürücü belgesinin ise sahte olduğunu tespit edildiğini, müvekkilimiz sigortalısı emtiayı nasıl ve nerede bulacağının endişesi ile araştırmalarına devam ettiği sırada davalı --------- aslında aynı sahte sürücü kimliği ve davalı adıyla düzenlenen fatura ile kendi akrabalarını da dolandırdığını ve bu suçu bir çok kez işlerken başka şahıslarla da yardımlaştığını, neticede defalarca dolandırıcılık ve hırsızlık yaptığını öğrendiğini, ardından müvekkilimiz sigortalısı,

araştırmaları daha da derinleştirdikçe davanın konusu kullanılmamış çelik cinsi emtiaların tamamının aslında çalındıktan hemen sonra --------- ve --------, davalı --------- tarafından "satıldığını" öğrendiğini, Müvekkilimiz sigortalısı yetkilisi --------- hurdacılar ile derhal iletişime geçmiş ve asıl bedeli 109.917,00 TL olan emtianın hurdacılar ------- ve -------- 8.500 TL'ye satıldığını, satışın kendilerine ibraz edilen aynı sahte sürücü kimlik ve davalıya ait fatura ile yapıldığını öğrenmiş ve bu belgelerin bir kopyasını soruşturma için temin ettiğini, müvekkilinin,

sigortalısı ile aralarında düzenlenen poliçe hükümlerine uygun bir şekilde tazminatı ödediğini, düzenlenen poliçe kapsamında 1.000,00 TL tenzili muafiyet hükmü uygulanarak ve sigortalısının 92.150,00 TL'lik zararını karşılayarak TTK'nın 1472'nci maddesine göre sigortalısının tüm hak ve alacaklarına halef olduğunu, bütün davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı ---------, --------- --------- gerçekleşecek taşımayı taahhüt ettiğinden ve aracın da maliki olduğundan sorumlu olduğunu,

davalı --------- sahte kimlik ibraz ederek emtianın taşınması için müvekkil şirketin sigortalısı -------- Lojistik ile anlaşarak davalı --------- ait fatura ve ---------- plakalı araçla emtiayı çaldığını, davalı hem müvekkilinin sigortalısı ile yapmış olduğu taşıma sözleşmesi hükümlerine aykırı davranarak hem de malları çalıp bir başkasına satması sebebiyle haksız fiil hükümleri doğrultusunda verdiği zarardan sorumlu olduğunu, davalı hurdacı baba-oğul --------- ve --------- de oluşan zarardan diğer davalılar ile birlikte sorumluduklarını, Öyle ki, 10.350,00 kg ağırlığındaki ürünün piyasa değerinin %8'i gibi çok düşük bir fiyata,

8.500,00 TL'ye alınamayacağını, dolayısıyla davalılar ------- ve------- burada iyiniyetli olmadıklarından ve oluşan hasardan da sorumlu olduklarını, izah edilen sebepler neticesinde tüm davalılar dava konusu zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bilerek veya bilmeyerek kötü niyetle alınan ağırlığı 10.350,00 kg olan -------- Şirketinin 30/08/2017 tarihli Seri-------sıra --------- numaralı irsaliyelerinde yeni üretim çelik cinsi emtiaların davalılar -------- ve --------- aynen iadesine,

mümkün değilse müvekkilince ödenen 92.150,00 TL hasar bedelinin 24/10/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı -------- ve ---------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle müvekkillerinin diğer davalılarla tanışıklığı olmadığı gibi hiç bir ticari, hukuki ilişki, mal alışverişinin bulunmadığını, müvekkillerinin baba oğul olduklarını, oğul -------- baba -------- ile ticari hiç bir ilişkisi olmadığı gibi yetkisi , yükümlülüğü , sorumluluğunun da bulunmadığını, davalı sıfatına haiz olmadığını, dava dilekçesinde beyan edilen suç duyurusuna ilişkin olarak da müvekkillerinin ilgisinin bulunmadığını, suç duyurusunda müvekkilleri aleyhine hiç bir delilden bahsedilmediğini ve soruşturmanın akıbetinin belli olmadığını, müvekkil -------- --------- ilinde 2002 yılından bu yana toptan hurda alım satımı yaptığını,

müvekkili -------- hurdaları toptan aldığı esnada kendisine ait şahıs şirketine ait dükkanda alım işini tek başına gerçekleştirdiğini, oğlu -------- yanında olmadığını, ekte sundukları 31.08.2017 tarihli sözleşme tutanağıyla --------- adlı kişiden teslim aldığını, tutanağın arkasına ödediği miktarları ve araç plakasını doluluk, boşluk ve netlik oranını ayrıntılı olarak yazdığını, alınan malın kilogramı, fiyatı, cinsi ve ödeme miktarı ayrıntılı olarak belirtildiğini, fatura düzenlendiğini, iddia edilen sahte kimlikle malı getiren şoför -------- sürücü belgesi de eklendiğini,

-------- plakalı kamyon aracı ile -------- plaka sayılı malı getirenlerden birinin kullandığı otomobil aracının fotoğrafları da müvekkilce çekildiğini, davalı ------- işyeri şahıs şirketi olup faturalar ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, dava konusu mallar hurda malzemesi olup bir proje için üretilmiş çalıntı, sıfır üretim malları olmadığını, değeri 92.150, 00 TLolduğu iddia edilen sıfır üretim mallarını diğer davalıların 8.500,00 TL bedelle müvekkiline satmaları ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

diğer davalıların her türlü riski alarak bu malları diğer davalıların başka bir hurdacıya 40.000,00-50.000,00 TL'ye satabilmelerinin mümkün olduğunu, davacı şirketin sigortalıları malın aynısına ulaşamadıklarından herhangi bir tespit yaptıramadıklarını, bir malın hurda veya sıfır mal olduğunun anlaşılması için malın öncelikte tespitinin gerektiğini, davacı tarafın bunu ispatlaması gerektiğini, davacı taraf dava dilekçesinde tüm davalılar hakkında suç duyurusunda bulunduğunu belirtmiş ancak buna ilişkin ayrıntılı bilgi vermediğini, soruşturmaya izin verilecekse yargılamanın sonucunun beklenmesi gerektiğini,

sonuç olarak Müvekkillerinin ikametgahının --------- olması nedeni ile dosyanın yetkisizlik nedeni ile ---------- Mahkemesine gönderilmesini, davacı yanın açtığı haksız ve mesnetsiz, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini savunmuştur. Davalı -------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacının müvekkiline yöneltmiş olduğu davanın hukuki ve maddi dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini, şöyle ki; müvekkilinin bu davanın açıldığını e-devlet kayıtlarını incelerken öğrendiğini, tebligatın da ne şekilde yapıldığını 14/02/2018 tarihinde öğrendiğini, postacı tarafından T.K'nun 21. Maddesi uyarınca muhtara tebliği yapılmış olduğunu ve bu tebliğ işleminin yasaya aykırı olduğunu, davacının davaya konu hırsızlık eyleminin 30/08/2017 tarihinden önce --------- plakalı aracınını olaydan iki gün önce sattığını,

cevap dilekçesi ekinde yer alan satış sözleşmesinde görülebileceği üzere olayın meydana geldiği zaman araç ---------- isimli kişiye satıldığını, sattığına ilişkin ayrıca araç satış faturası kesildiğini, iddia edilen olaya ilişkin de müvekkilinin de haberinin olmadığını, davacı tarafın iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacı tarafça mahkemeye sunulan nakliye faturasının sahte olduğunu, ve bu fatura üzerindeki adreslerin birbiriyle örtüşmediğini, müvekkilinin kullandığı faturaların seri numaralı ile davaya konu faturaların seri numaraları birbirinden farklı olduğunu, müvekkilinin vergi dairesinin ---------- vergi dairesi olduğunu,

bu nedenlerle müvekkili aleyhinde açılan bu mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini savunmuştur.Davalı --------- usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı, dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara da katılmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava.

Hukuki niteliği itibariyle davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı olan -------- Şti'nin taşıma sözleşmesi kapsamında üstlenmiş olduğu taşıma işini gerçekleştirmesi sırasında çelik emtiasının çalınması nedeniyle ödemiş olduğu emtia bedelinin davalılardan rücuen tazmini talepli maddi tazminat davasıdır.Mahkememizce dosyanın davada davalı olarak gösterilmiş olan -------- ile davalı --------- yönünden tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine,dosyanın bir örneğinin yeni esas alınan dosyaya eklenerek yargılamanın bu dosya üzerinden yürütülmesine,

davalı -------- ile -------- yönünden HMK 17 ve 18 Md uyarınca mahkememizin yetkisizliği sebebiyle davanın usulden reddine, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde başvuru halinde dosyanın yetkili -------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.------- Asliye Ticaret Mahkemesince ------- Esas -------- karar sayılı karar ile ---------- Esas sayılı dosyalarının mahkememizin ---------- esas sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verilmiş olup dosya mahkememize gönderilmiştir.Mahkememizce davalı --------- 2017 yılı tüm yasal ticari defterleri üzerinde bilirkişi inceleme yapılması için ---------

Nöbetçi Asliye Ticaret/Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiş, alınan 08/07/2021 tarihli raporun sonuç kısmında,"Davalı tarafın 2017 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı HMK 222.maddesine yasal defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, (EK-1)Davalı -------- adına tescilli --------- plakalı --------- model --------- tipli kamyonu ---------Noterliğinin 28.08.2017 tarih ve -------- yevmiye nolu Araç Satış Sözleşmesi ile ---------- sattığı söz konusu satışla ilgili olarak 28.08.2017 tarih ve ----------- nolu satış faturası düzenlediği,

araç satış faturasının 31.08.2017 tarih ve ---------- yevmiye no ile davalının yasal defterlerinde yer aldığı (EK-5)Davaya konu 30.08.2017 tarih ve ---------- seri nolu 1.416,00 TL tutarlı faturanın davalının yasal defterlerinde yer almadığı,

(EK-2),Davalının ----------- Vergi Dairesinden alınan fatura tasdik bilgileri döküm ekranında ---------- serili bir fatura koçanın bulunmadığı,(EK-3)Yine dava dosyasında bulunan ----------- nolu fatura içerisinde "VUK Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmeliği" gereğince basım işlemini yapan matbaa bilgilerinin yer almadığı (EK-4) bu sebeple söz konusu faturanın sahte fatura olup olmadığının mahkemenizce ayrıca araştırılması gerektiği"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce dosyanın taşımacılık, sektör bilirkişisi,

sigorta uzmanı ve nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, alınan 28/06/20225 tarihli raporun sonuç kısmında,"Davacının dava dışı sigortalısına ödediği tazminatın tamamını 92.150,- TL.`sı olarak 2 nolu davalı ---------- sigortalısının halefi olarak rücuen talep edebileceği, Dava konusu --------- plakalı aracın işleteni konumunda olmadığı,

----------- Yetki Belgesi`nden (ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak, gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen resmi belgeden) “satışını yaptığı bu aracı, noter aracılığı ile sattığı tarihten, somut olayın vuku bulduğu tarihe kadar geçen 2 gün içinde” düşürmediği için somut olay konusu zararın tazmininden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,

1 nolu davalı -------- da rücuen tazminat talep edilemeyeceği, 6098 Sayılı TBK Md. 49 nazarından davalı -------- ve -------- somut olayda kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verdiği için oluşan zararı gidermekle yükümlü olduğunun kabul edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu, birleşen dosyanın davalıları -------- ile -------- talep etmesinin mümkün olduğu,

Davacının rücu konusu yaptığı bu alacağına miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere dava dışı sigortalısına somut olay için ödeme yaptığı 24.10.2017 tarihinden itibaren 3095 SK md.2/2`ye göre avans faizi işletilebileceği"Yönünde görüş bildirmiştir.Yapılan yargılamada davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan dava dışı ---------- lojistikin ıma işi yaptığı emtiaya yönelik olarak emtia sigortası yaptığı, ----------- firmasından alınan alınan metal emtianın -------- plakalı araca yüklendiği,

emtianın -------- taşınması gerekirken araç sürücüsü --------- --------- sahte ismini kullanarak söz konusu emtiayı hurdacılık işi ile uğraşan diğer davalılar -------- ve------- sattığı anlaşılmaktadır.Davacı tarafça emtianın taşındığı --------- plakalı aracın --------ait olduğu dolasıyla meydana gelen zarardan onun da sorumlu tutulması gerektiği iddia edilmiş ise de dava konusu hırsızlık olayına konu emtianın taşındığı aracın 28.08.2017 tarihinde yani hırsızlık olayından 2 gün kadar önce dava dışı -------- sattığı,

aracın satışına ilişkin fatura düzenlediği ve faturayı da ticari defterlerine işlediği anlaşılmıştır. ------- tarafından emtianın davalılar -------- ve -------- satışı sırasında düzenlenen fatura -------- ticari defterlerinde yer almamakta olup bu faturalarının da sahte olarak oluşturulduğu değerlendirilmiştir.

Kısacası rizikonun gerçekleştiği olay tarihinde emtiayı taşıyan --------- plakalı aracın davalılardan -------- ait olmadığı anlaşıldığından her hangi bir sorumluluğunun olmayacağı değerlendirilerek onun hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Diğer davalılar ------- ve ------- ise hurdacılıkştigal ettiği davalı -------- sahte kimliğini kullanan --------- tarafından araç ile kendilerine getirilen emtiayı 31/08/2017 tarihinde satın aldıkları, buna ilişkin Fatura düzenledikleri ve eşyayı kendilerine getiren kişinin kimlik fotokopisini aldıkları, aracın fotoğrafını kendilerini emniyete almaya çalıştıkları,

bu Kişiler hakında açılmış bir ceza soruşturmasının olayla ilgili bulunmadığı ve bu kişilerin daha öncesinden -------- tanıdıkları ve iştirak iradesireket ettikleri kanıtlanamadığından aksiyöndeki bilirkişi mütalaasına itibar edilmeyerek bu kişiler bakımından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Davalılardan -------- ise sahte fatura ve kimlik bilgileri kullanarak davacı tarafça sigortalanan emtiayı-------- plakalı araca yükleyerek hurda fiyatına sattığı bu olay nedeni ile yargılandığı ve -------- sayılı ilamı ile cezalandırılmasına karar verildiği bu anlamda hem haksız fiil hükümleri hemde taşıma sözleşmesinden kaynaklı olarak

sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilerek onun yönünden açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.------- yönünden açılan davanın kabulüne karar verilirken 92.150,00 TL ye hükmedilmesi gerekir iken rakama hatası yapılarak 90.150 TL şeklinde kısa kararda belirtildiği,bunun maddi hatadan kaynaklandığı HMK 304/1 maddesi uyarınca resen tahsisi yapılarak karara tahsis şerhi eklenmiştir.

TASHİH ŞERHİ

Kısa kararda hüküm kısmında "Asıl davada -------- yönünden açılan davanın KABULÜ İLE, 90.152-TL rücu tazminatının 24/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" olarak yazılan kısımda sehven (90.152TL) yazıldığı anlaşıldığından re'sen aşağıdaki tahsis şerhi düzenlenmiştir.

GD

1-Hüküm kısmınında 2 nolu bendin: "Asıl davada -------- yönünden açılan davanın KABULÜ İLE, 92.150-TL rücu tazminatının 24/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde yazılmak suretiyle hükmün TASHİHİNE, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/02/2023