İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/25 K.2025/16

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/25 Esas

KARAR NO: 2025/16

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi - Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 12/01/2021

KARAR TARİHİ: 09/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili --------- takip müstenidi cari hesaba ilişkin faturaları, ticari faaliyeti kapsamında teslim ettiği ürünler ve sunduğu hizmet karşılığında davalı/borçlu --------- adına düzenlediğini, taraflar arasındaki ticari münasebet kapsamında müvekkili üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalı taraf faturaları ödemediğini, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını ancak davalı taraf süresi içerisinde takibe itiraz ederek durdurduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilerek %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket, kendi namına ve ortakları aynı kişilerden kurulu olan grup şirketi ---------Ş. adına ayrı ayrı davacı yanla -------- alım ve montaj sözleşmeleri akt ettiğini, davacı tarafla, müvekkili şirket arasında 2018 ve 2019 yılında mutabakat yazışmaları olmuş ancak, davacı taraf bu mutabakat ve aralarındaki yazışmaları yok sayarak,

kendine göre farklı hesaplamalar ve farklı miktarlarda taleplerle müvekkili şirketten olmayan Cari hesap alacaklarını talep etme gayreti içine girdiğini, davacı tarafın, her iki müvekkili şirketle yaptığı 02.10.2018 tarihli hesap mutabakatı ve ibraname dikkate alındığında müvekkili ----------Ş. nin cari hesap borcunun tamamı, 193.238,82 TL. olarak üzerinde mutabakat sağlanan miktarla sınırlı olduğunu ve taraflar bu cari hesap borcunun, 20.01.2019 tarihinde 95.000,00 TL.lık ---------- nolu Çek ile ve 98.238,82 TL.nın da 2.02.2019 tarihinde --------- nolu çekle ödenmesi halinde Cari Hesap borcunun sona ereceği konusunda mutabık kalarak,

müvekkili şirketi Cari hesap açısından ibra ettiklerini, çekler ödenmezse, ibranamenin geçersiz olacağını kabul ve taahhüt ettiklerini, her iki çek te tarihinde ödendiğini, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın, davacı tarafından davalı aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yöneltilen itirazın iptaline ilişkin olduğu, dava konusu icra dosyasının incelemesinde takip alacaklısının mahkememiz dosyasının davacısı, takip borçlusunun mahkememiz dosyasının davalısı olduğu, faturaya dayalı toplam 12.299,84 EURO tutarlı ilamsız icra takibine davalı borçlunun süresinde itirazı doğrultusunda takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası dosya içerisine alınmış, mahkememiz 29/03/2022 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereği, her iki tarafın 2019-2020 yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, mahkememizce resen seçilen mali müşavir bilirkişiye dosya tevdi edilmiş, 03/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"..Davacı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, davacı defterlerinin HMK 222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı,

davalı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, 2020 yılı yevmiye ve kebir defterinin ise ibraz edilmediği, davalı defterlerinin HMK 222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı, davacı yanın ticari defterlerinde, davalı yandan takip tarihi itibarı ile KAYDİ olarak 111.283,68 TL alacaklı göründüğü, davacı yanın davalı yanı takiple temerrüde düşürdüğü görüldüğünden faizin infaz anında icra müdürlüğünce hesaplanacağı kanaatine varıldığı.." şeklinde rapor sunulmuştur.

Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sundukları, mahkememizin --------- Esas sayılı dosyası içerisinde bulunan dava dilekçesi, cevap dilekçesi, duruşma tutanakları, bilirkişi raporları gerekçeli karar ve istinaf dilekçesinin birer suretinin dosyamız içerisine alındığı, tarafların BA/BS formlarının ilgili vergi müdürlüklerinden celp edilerek dosya içerisine alındığı, mahkememiz 02/02/2023 tarihli 2 nolu ara kararı gereği, tarafların tekrardan defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilerek dosyanın rapor sunan bilirkişiye tevdi edildiği, 24/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

"davacı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davalı yandan takip tarihi itibari ile KAYDİ olarak 111.283,68 TL alacaklı göründüğü, davalı yanın ticari defterlerinden çıkarılan, davacı yana ait cari hesap icmalinin ise davacı yana 31/12/2020 tarihi itibarı KAYDİ olarak 161.437,57 TL borçlu göründüğünün tespit edildiği, davacının döviz cinsinden talebinin yasal olarak bazı koşullara bağlı olduğu, dosya içerisinde davaya konu fatura örneklerinin bulunmadığı,

davacının da ek rapor sürecinde bu faturaları ibraz etmediğinin anlaşıldığı görülmekle, davacının her ne kadar bu faturaların defterlere kayıt yapılırken döviz cinsinden değerlendirildiği tespit edilmiş olsa da, faturaların tanzim şekline göre kur değerlemesi yapılması gerekeceğinden, olası kur farkı için hesaplama yapılmasına imkan olmadığı, ayrıca davacının ticari ilişkiden kaynaklı olası bir kur farkı alacağının varlığı mevcut ise, bunun da kur farkı faturası tanzim edilmek ve davalının bu faturayı kabul etmesi halinde teknik olarak kabul göreceği kanaatine varıldığı,

döviz cinsinden yapılması sebebiyle hesaplanmasını talep ettiği döviz cinsinden alacağın ticari defterlerdeki TL cinsinden olan alacağının takip tarihindeki kur üzerinden döviz cinsine çevrilmesi ile 19/08/2020 tarihindeki ---------- Euro döviz satış kuru olan 8,78 TL karşılığı 12.675 EURO olarak hesaplandığı.." şeklinde rapor sunulmuştur.Bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerince itiraz dilekçesi sunulduğu,

mahkememiz 28/03/2024 tarihli 2 nolu ara kararı gereği, tarafların rapora karşı itirazları ve itiraz dilekçesi ekinde sundukları faturalar ve belgeleri inceleyerek taraflar arasında düzenlenmiş, mutabakatın kapsamı, bu mutabakattan sonra davacının alacağının olup olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme incelenerek kur farkı talep edilip edilemeyeceği, talep edilemeyecek ise bakiye alacağın olup olmadığı, icra takibinin yabancı para cinsinden olduğu dikkate alınarak davacının var ise alacağının yabancı para cinsinden hesaplanması hususunda rapor alınsına karar verildiği, dosyanın rapor sunan bilirkişiye tevdi edildiği,

27/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "..taraflar arasında akdedilen 02/10/2018 tarihli hesap mutabakatı ve ibranameye göre ---------Ş nin 193.238,82 TL tutarındaki cari bakiye borcun tamamını, iki adet çekle alt işveren --------- ödeyeceği, kur farkı oluşması durumunda yanların birbirine kur farkı faturası düzenleyebileceği, davacı yan tarafından davalı yana düzenlenen iki adet kur farkı faturasının toplam 11.799,75 TL tutarında olduğu,

davacının tçicari defterlerinde TL cinsinden kayıtlı olan 111.283,57 TL alacağın takip tarihi itibarı ile EURO cinsinden tutarının 12.675 EURO olduğu.." şeklinde rapor sunulmuştur.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında zayıf akım sistemleri alım ve montaj sözleşmesi düzenlendiği sözleşmenin incelenmesinde satış ve eser sözlemesinin koşullarını taşıyan karma nitelikte bir sözleşme olduğu, davalının işveren davacının ise yüklenici konumunda olduğu belirlenmiştir.

Davacının dava dilekçesindeki iddiasına göre; sözleşme konusu işleri yapıp davalıya teslim etmesine rağmen sözleşmeye dayalı bakiye cari hesap alacağının bulunduğunu, davalı ise davacının bakiye alacağının bulunmadığını, davacının kur farkı talep edemeyeceğini ve taraflar arasında düzenlenen mutabakat ve ibra belgesi nedeniyle davacının alacağının bulunmadığını iddia etmektedirler.Taraflar arasındaki imzalanan --------- Sözleşmesi'nin 37.maddesinde; “...Faturalar yabancı para biriminde (USD ve/veya EUR) kesilecektir.

Sözleşme kapsamı işlerin fiyatlandırılması yabancı para biriminde yapılmaktadır. Verilecek çekler faturada kullanılan yabancı para birimi cinsinden verilecektir ya da TL çeki verilmesi durumunda çekin vade tarihindeki --------- Bankası USD ve/veya Euro satış kuru kullanılacaktır. Çekin hazırlandığı vade tarihinde kur farkı oluşması durumunda taraflar birbirine kur farkı faturası kesecektir...” hükmü mevcuttur.

Bu hükme dayanarak davacı tarafından davalı yana düzenlenen iki adet kur farkı faturasının toplamının 11.799,75 TL tutarında olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasında 02/10/2018 tarihli hesap mutabakatı ve ibraname isimli belge; "..Karşılıklı mutabakat ile yapılmış kesin hesaplar sonucu; karşılıklı anlaşma sağlanan kurlar üzerinden (USD : 4,60. EURO : 5,50) kesilen son faturalar ile birlikte ortaya çıkan hesap bakiyeleri aşağıdaki gibidir.

Taraflar arasında sözleşmenin 37.maddesi uygulanmayarak, kur farkı ile ilgili yapılması gereken hesaplar/işlemler yapılmayacak olup, aşağıdaki TL para birimindeki bakiyeler üzerinden karşılıklı olarak cari hesap ve teminat anlamında hesap mutabakatına varılmıştır. Fatura tarihi, çekin hazırlanma tarihi ve çekin ödenme tarihi arasında ortaya çıkabilecek +/- kur farkı hesaplamalarının karşılıklı rıza ve mutabakat İle yapılmaması konusunda İşverenler ve Altişveren anlaşmıştır.

Alt işveren --------Ş.. İşverenler ---------Ş. ile ----------Ş. firmalarını ayrı ayrı olmak üzere --------- projesi hakediş/kesin hesaplarına istinaden cari hesaptaki ---------- için 193.238,82TL ve -------- için 1.266.265,72TL'yi yine mutabık kalınan TL biriminde tutarlar üzerinden çekler ile tahsil etmiş olması kaydıyla.

İşverenler --------- ve --------- şirketlerinden cari hesap anlamında herhangi bir hak ve alacağı kalmadığını, bu konuda işverenleri kesin şekilde ibra ettiğini kabul beyan ve taahhüt etmiştir.İşveren ---------Ş., 193.238,82TL tutarındaki cari bakiye borcunun tamamını; --------- --------- seri nolu 95.000TL tutarlı 20.01.2019 tarihli ve --------- ---------- seri nolu 98.238,827L tutarlı 20.02.2019 tarihli 2 adet çekle alt işveren --------- ödeyeceğini kabul beyan ve taahhüt etmiştir.

Alt İşveren ---------Ş., işverenleri gerek iş bu sözleşmeye göre gerek ise cari hesap borcundan dolayı kendisine teslim edilen çeklerin tamamının süresinde nakit olarak ödenmesi kaydı ile cari hesaptan kaynaklanan her hangi bir hak ve alacağı kalmayacağını, adı geçen işveren şirketleri ayrı ayrı ibra etmiş sayılacağını, çekler süresinde ödenmez İse iş bu ibranamenin geçersiz sayılacağını, kabul beyan ve taahhüt etmiştir.İşverenler --------Ş. ve ---------Ş., alt işveren ----------Ş.'nin 21/04/2017 tarihli, Söz.---------- numaralı Zayıf Akım İşleri konulu sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirerek,

sözleşme konusu İşi ayrı ayrı teslim ettiğini, sözleşme konusu İşten dolayı kök sözleşmenin 40.maddesinde tanımlanan 2 yıllık garanti kapsamındaki sorumlulukları hariç olmak üzere alt işverenden her hangi bir hak ve alacaklarının bulunmadığını, altişveren ---------Ş.'yi kesin şekilde ibra ettiğini kabul beyan ve taahhüt etmiştir. ...." şeklinde düzenlenmiştir.

Taraflar arasında 02/10/2018 tarihli hesap mutabakatı ve ibraname isimli belgenin içeriğinden de anlaşılacağı üzere; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin mutabakat ile sonlandırıldığı, mutabakat gereğince davalı tarafından cari hesap bakiyesinin iki adet çek ile ödenmesine karar verildiği, ayrıca mutabakat metninde tarafların sözleşmenin 37. maddesi gereğince kur farkı da talep edemeyecekleri yönünde anlaşmaya varıldığı, davacının davalıyı mutabakatta belirtilen çekler ile ödemeleri yapması karşılığında davalının ibra edildiği, davacının cari hesaptan dolayı alacağının kalmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.