İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/550 K.2024/568

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/550 Esas

KARAR NO: 2024/568

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/08/2021

KARAR TARİHİ: 03/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Müteveffa ---------, müvekkillerinden ---------- eşi ve müvekkillerinden ----------, ---------- ve --------- babası olduğunu, davalı ---------- sevk ve idaresindeki ---------- plaka sayılı aracıyla ------------ Cad.

İstikametinden gelip geliş istikametine göre yolun sol tarafında bulunan ---------- Caddesine dönüş yapmak için manevra yaptığı esnada kontrolsüz kavşak içerisinde aracının ön sağ orta kısmı ile sürücü maktul ---------- sevk ve idaresinde bulunan ---------- plaka sayılı aracı ile ---------- Caddesi üzerinden gelip yine aynı istikamete devam etmek istediği esnada "kavşak içerisine kontrolsüz olarak giren minibüsün" ön sağ orta kısmından motosikletin ön kısımları ile çarpışmaları ve akabinde motosikletten düşen sürücü ---------- kaza mahallinde ölümü ile sonuçlandığını,

iş bu elim kazada kusurun tamamı davalı ----------- ait olup iş bu kaza sebebiyle açılmış olan ceza davası ---------- Asliye Ceza Mahkemesinin ----------- E. Sayılı dosyası ile derdest olduğunu, müteveffanın ---------- yaşında olup, -----------Ş.'den 2012 yılında genç yaşında emekli olduğunu ancak müteveffanın çalışkan bir kişiliğe sahip olması nedeniyle hem emlak alım satım işi ile iştigal ettiğini hem de ----------- güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olduğunu ve aylık geliri emeli maaşı harici 2.550,00-TL, emlak alım satım işinden de aylık işinden de aylık ortalama 5.000 TL civarında gelir elde etmekte olduğunu,

müvekkili --------- ev hanımı olup müteveffanın desteğine muhtaç olduğunu, müteveffanın ölümü sonrası oturdukları evden taşınmak zorunda kaldıklarını, davacılardan ---------- ise --------- bağlı -------- Meslek ve Teknik Anadolu Lisesiinde tesisat teknolojisi ve iklimlendirme öğretmeni olarak çalıştığını, ------- bölümü mezun olduğunu, davacılardan ----------- ise ev hanımı olup babasının ölümü sonrası bunalıma girdiğini ve hiçbir işe girerek çalışmadığını, madden ve manen son derece zor durumda olduğunu,

eşinin sağ ayağında platin mevcut olup ayrıca kendisi şeker hastalığı ve böbrek rahatsızlığı bulunduğunu hatta diğer sol bacağının diz kapağından da ameliyat olması gerekmekte olduğunu, müvekkilinin hasta olması nedeniyle en büyük desteğini yitirdiğini, müvekkilininde yaşı itibaiyle mütevefanın desteğine muhtaç olduğunu, asıl bundan böyle en büyük desteğini kaybettiğini, ----------- ise;

----------- şirketinde ---------- sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak çalıştığını, ------------ Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstriyel İlişkiler Mezunu olup şu anda ------------ Üniversitesi Tıbbı Dökümantasyon Meslek Yüksel Okulunda halen öğrenci olduğunu, manen zor durumda olduğunu, davalı ---------- idaresindeki kendisine ait olan --------- Marka, ---------- Tipi, --------- Model, --------- ticari adlı, -------- plakalı minibüs cinsli araç diğer davalı -------- Şirketi tarafından --------- poliçe no ile zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla sigortalandığını,

maddi tazminat talebimiz yönünden ---------- no ile davalı sigorta şirketine müracaat edilmiş olumlu bir netice alınamadığını, akabinde dava şartı nedeniyle arabuluculuğa başvurulduğunu ve anlaşamama tutanağı düzenlendiğini belirterek davanın kabulü ile davacı eş --------- adına 100.000,00.-TL. manevi tazminatın kaza (25.11.2020) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ---------- (sigorta şirketi sorumlu değildir) tahsiline,

davacı eş---------- tek destekçisi olan eşini kaybetmesinden ötürü fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ve ileride arttırmak kaydıyla 100.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan kaza (25.11.2020) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve mütelselsilen tahsiline, davacılardan ---------, --------- ve -------- için ise ayrı ayrı 70.000,00-TL. olmak üzere toplamda 210.000,00-TL manevi tazminatın (sigorta şirketi sorumlu değildir) davalı ---------- kaza (25.11.2020) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline,

yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle davaya usul yönünden itirazları bulunduğunu, fiilin ---------- ilinde meydana geldiğini, ---------- Mahkemelerinin yetkili olduğunu, işbu davanın ticari nitelikte bir dava olmadığını ve haksız fiilden kaynaklandığını, bu nedenle de görevli mahkemenin asliye hukuku mahkemesi olduğunu, esas yönünden itirazlarına ilişkin olarak;

---------- Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporuna göre müteveffanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 52.maddesinin A bendini ihlal ettiğini, müteveffanın hem çok hızlı geldiğini hem de kaskının takılı olmadığını, müteveffanın kafasını minibüse çarptığı için ölümün gerçekleştiğini, davacı tarafın, müteveffanın eşi --------- için 100.000,00 TL "destekten yoksun kalma tazminatı" talep etmiş olmakla birlikte, müteveffanın hem emekli maaşı aldığını hem güvenlik görevlisi olarak çalışarak 2.500,00 TL maaş aldığını hem de emlak alım sayım işinden 5.000,00 TL aylık gelir elde ettiğini iddia ettiğini,

öncelikle bu iddiaları kabul etmediklerini, mahkememizce --------- araştırması yapılması için her ne kadar müzekkere yazılmış olsa da, bahse konu -------- araştırması için yine müteveffanın ailesinin aranacağını ve davacı taraflara müteveffanın gelirinin sorulacağını, davacı tarafların aleyhlerine şekilde beyan vermeyecekleri açık olduğundan, bahse konu -------- araştırmasının detaylı ve dikkatlice yapılması önem arz ettiğini, kaldı ki, iddia edilen gelir düzeyi neredeyse 10.000,00 TL'ye varmakla birlikte, salt tazminat miktarının ilerleyen aşamalarda yüksek hesaplanması amacıyla beyan edildiği de açık olduğunu,

dolayısıyla bu iddiaları asla kabul etmemekle birlikte, ---------- araştırmasına esas bilgi ve belgelerin dikkatli ve özenli bir şekilde toplanması çok büyük önem arz ettiğini, müteveffanın, vefat ettiğinde --------- yaşında olup, aktüerya hesaplamalarına esas bakiye ömrü de dikkate alındığında 100.000,00 TL'lik destekten yoksun kalma tazminatı talebi fahiş olduğunu, davacılar tarafından açıkça zenginleşme aracı olarak kullanıldığını, bakiye ömrü ve resmi kayıtlara esas emekli maaşı dikkate alındığında 100.000,00 TL'lik bir tazminat açıkça kötü niyetli olduğunu,

yine---------- adına talep edilen 100.000,00 TL'lik manevi tazminat miktarı da fahiş olmakla birlikte, gayet açık bir şekilde zenginleşme aracı olarak kullanıldığını, yine diğer davalılar adına her biri için 70.000,00 TL'den toplamda 210.000,00 TL manevi tazminat talep edildiğini, mahkememizce de takdir edileceği üzere, bahse konu tazminat miktarları fahiş meblağlar olduğunu, kaldı ki, müvekkilinin bunları karşılayacak bir gücü de bulunmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---------Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Usule ilişkin itirazları olduğunu, dava eklerinin kendilerine tebliğ edilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte Karayolları Trafik Kanunu gereği davacının başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığını, davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin itirazlarında özetle;

kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini, kaza sebebi ile vefat eden --------- ve diğer davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespit edilmesi gerektiğini, mütevaffa karşı motosikletin sürücüsü olmakla kusurunun tespiti ve kusuru oranında inidirm yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün en fazla %75 oranında kusurlu olduğunu, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerekli olduğunu,

davacı çocukların kaza tarihi itibariyle reşit olduğu ihtimalde Yargıtay kararları gereğince destek tazminatına hak kazanmadıklarını, müteveffanın kusuru nazara alınarak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, kask takıp takmadığının tespiti gerektiğini, manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, trafik kazası sebebiyle vefat eden desteğin eşi için istenen maddi ve manevi tazminat ile, eşi ve üç çocuğu için istenen manevi tazminat talebine ilişkindir.

25/11/2020 tarihinde sürücü --------- sevk ve idaresindeki --------- plakalı minibüs ile, müteveffanın sevk ve idaresindeki ---------- plakalı motosiklet arasındaki kazada, motosiklet sürücüsü ---------- vefat etmiştir. Davacılardan ----------, vefat eden desteğin eşi, diğer davacılar, desteğin çocuklarıdır. Davalı --------- --------- plakalı aracın sürücüsü, davalı sigorta şirketi de aracın zorunlu trafik sigortacısıdır.

Sigorta şirketi zorunlu trafik sigortacı sıfatı ile doğan zarardan, sürücünün kusuru oranında ve poliçe limiti içinde kalmak şartı ile sorumludur. Kaza (25/11/2020), poliçe vade tarihleri (28/10/2020-2021) arasında gerçekleşmiştir.

İlgili poliçe ve hasar dosyası, davalı Sigorta şirketinden celp edilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.Davacıların davadan önce, önce araç hasarı için 08/12/2020 tarihinde başvurduğu, ayrıca 01/04/2021 tarihinde maddi tazminat talebiyle başvurdukları ve dava şartının mevcut olduğu görülmüştür.Kazayla ilgili ceza yargılaması ---------- sayılı dosyasında yürütülmüş, ceza yargılaması sırasında 05/01/2021 tarihli trafik bilirkişisi tarafından hazırlanan raporda her iki sürücü de kusurlu bulunmuştur.

Bu rapor hükme esas alınarak ceza mahkemesince sanık --------- hakkında TCK'nun 85/1,62,52/2 m. uyarınca adli para cezasına hükmedilmiştir. Bu karar, istinaf edilmiş, ---------- sayılı kararla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek 07/09/2022 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıların ve davalı --------- sosyal mali durumları kolluğa müzekkere yazılarak araştırılmıştır.

Yine adı geçenlerin ekonomik durumu UYAP üzerinden resen incelenmiştir.Dosya, mahkememizce de ATK Trafik İhtisas Kuruluna gönderilmiş, kusur raporu alınmıştır. ATK'nın 08/06/2022 tarihli raporunda sürücü ---------- %70 , müteveffa sürücü ---------- %30 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.Aktüer bilirkişiden raor alınmış, bilirkişi 01/01/2024 tarihli raporunda özetle.

TRH2010 hesabına göre müteveffanın bakiye ömrünün 18 yıl olarak hesaplandığını, davacı ---------- nahai ve gerçek zararının 1.625.809,54 TL olduğu kanaatine vardığını belirterek davacının talep edebileceğin maddi zararının .625.809,54 TL olduğu, ZMSS teminatı ile sınırlı ve 410.000,00 TL kadarı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilebileceği mütalaa edilmiştir. Davacılar vekili, 22/01/2024 tarihli rapora beyan dilekçesinde rapor doğrultusunda davanın kabulünü talep etmiş.

20/03/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile eksik nisbi harcı tamamlayarak rapor doğrultusunda talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.Dosya miktar itibariyle heyetlik olmakla heyete tevdi edilmiş, yargılamaya heyette devam açılmıştır.Alınan aktüer raporu ile ATK kusur raporunun usul ve yasaya, yerleşik içtihatlara uygun, bilimsel verilere göre hazırlandığı görülmüş, esaslı bir itiraz da sunulmamıştır.

Raporda, iki maddi hata (zararda kusur indirimi yapılmamış olması, sigortaya davadan önce başvuru yapılmadığı tespiti) fark edilmiş ek rapora gerek olmaksızın resen giderilmiştir. Bilirkişi, destekten yoksun kalma isteminde, sehven kusur oranında indirim yapmamış, müteveffayı kusursuz kabul ederek zarar hesaplamıştır. Kusur raporuna itibar edilerek resen %30 oranında kusur indirimi yapılmış, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Yine, sigorta şirketi yönünden, sigorta şirketine davadan önce 01/04/2021 tarihinde başvuru yapıldığı ve hasar dosyası açıldığı tespit edildiğinden, 8 iş günü eklenerek sigorta şirketinin 14/04/2021 tarihinde temerrüdün oluştuğu anlaşılmıştır. Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere karar verilmiştir. Davalı sürçü --------- yönünden temerrüt kaza tarihi olan 25/11/2020 tarihinde oluşmuştur. Talep yasal faiz olmakla, taleple bağlı kalınmıştır.

Manevi tazminat talebi yönünden, davacı tarafın sosyal mali durumları gerek uyap kayıtlarından , ceza dosyasından gerekse kolluğa müzekkere yazılarak araştırılmıştır. 6098 sayılı TBK. md. 56. maddesine göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.6.1976 günlü ve -------sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Eldeki davada, davacıların murisi olayda %30 oranında kusurludur.

Davacıların ve davalının mahkememizce yaptırılan araştırma ile tespit edilen sosyal ve ekonomik durumları da göz önüne alınarak takdiren aşağıdaki tutarlarda manevi tazminata hükmedilmiştir.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.