İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1029 K.2025/117

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1029 Esas

KARAR NO: 2025/117

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/12/2022

KARAR TARİHİ: 05/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı, ---------Ş tarafından -----------poliçe numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan müvekkile ait taze kiraz cinsi emtianın ---------- den ---------- CMR belgesine istinaden --------- ----------- plakalı araç ile yapılan nakliyesi esnasında çürüyerek zayi olduğunu, bu emtiaya ilişkin zayi olayının 28.06.2021 tarihinde tespit edildiğini daha sonra bununla ilgili olarak derhal davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ve şirket nezdinde --------- nolu hasar dosyası oluşturulduğunu,

dosya ile ilgili yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda 03.12.2021 tarihinde eksper raporu hazırlandığını, söz konusu raporda hasarın teminat kapsamında olduğunun tespit edildiği ancak davalı tarafça sigorta tazminatı hesabının hatalı olarak yapıldığını, emtiaların taze kiraz meyvesi olduğu ve çürük emtiaların kısa bir süre içerisinde kolaylıkla emtianın tümüne sirayet ederek zayi olacağı dikkate alınmaksızın farazi bir fire oranının belirlendiğini ve hasar hesabının bu hatalı fire oranına göre yapıldığını, hal böyle olunca davacının riziko sebebiyle uğramış olduğu gerçek zarar tespitin ve tazmin edilemediğini,

ekspertiz incelemesinin uzman kişilerce ilk olay incelemesi yapılırken, emtianın tarımsal özelliğinin fiziksel durumu zararın her geçen saniye arttığı hususları bütünüyle değerlendirilerek bir hesap yapılması gerekirken yalnızca anlık değerlendirme ile kısmi hasar hesabının yapıldığını, kiraz meyvesi tarımsal açıdan değerlendirildiğinde yaş meyve ve sebzelerin içerdikleri su miktarı ve fiziksel yapıları kısa sürede niteliklerini sararma, kararma, buruşma, kokuşma ve çürüme ile kaybetmesiyle besin değeri özelliklerini yitirmesine sebep olduğunu,

yaş sebzelerde ve meyvelerde aynı anda yaşanacak olan ani ısınma ve soğuma sonucunda hatalı nakliye, hırpalanma, kızışma, zedelenme, donma, yanlış taşıma, istifleme, depolama gibi olumsuzluklar ürünün bozulmasını artırdığını, bu olumsuz durumlar sebebiyle bozulmuş herhangi bir ürünle temas eden diğer sebze ve meyvelerin de bozulmasının kaçınılmaz olduğunu, somut olayda tıpkı bu şekilde gerçekleşmiş geçen zaman sebebiyle fire oranı artarak davacının gerçek zararı ortaya çıktığını ancak bu somut gerçek eksperleri ve davalı sigorta şirketince nazara alınmadığını,

rizikonun gerçekleşmesinin akabinde riziko tarihinden 5 ay sonra ekspertiz incelemesi ve sigortacı araştırmalarının tamamlandığını, yasal sürelerin aşıldığını bu gecikme nedeniyle ön ekspertiz zamanında yapılmadığını ve davalının ödemekle yükümlü olduğu avans miktarının da firmaya ödenmediğini, izah olunan riziko tarihi ile ekspertiz tarihi arasındaki farkın dahi gerçek zararın ne derece arttırdığı izahtan vareste olduğunu, davalı tarafça sigorta sözleşmesinden doğan sorumlulukların yerine getirilmediğini, davacının zarara uğramasına ve hatta zararın artmasına sebebiyet verdiğini kalan emtialar açısından da sovtaj satışına gidildiğini,

davalı sigorta şirketine 18.02.2022 tarihinde 16.560,00 usd bedel üzerinden başvuruda bulunulduğunu ancak davalı tarafından herhangi bir sigorta tazminatı ödemesi yapılmadığını bu nedenle huzurdaki davanın ikame edildiğini, sonuç olarak davalı tarafça sigorta sözleşmesinden doğan sorumlulukların yerine getirilmediğini, müvekkilinin zarara uğramasına ve hatta zararının artmasına sebep olduğunu dava ve talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın talebi üzerine müvekkili şirket nezdinde, --------- nolu hasar dosyasının açıldığını, yapılan değerlendirmeler sonucunda,

17.025,00 usd hasar tutarından 4.540,00 usd muafiyet bedeli düşülerek tazminat tutarının 12.485,00 usd olduğu tespit edilmiş ve tespit edilen 12.485,00 usd lik tazminat tutarının işbu davadan önce, 26.10.2022 tarihinde davacı tarafa ödendiğini, poliçede yer alan muafiyet hükmüne göre belirleme yapıldığını, bu muafiyetin dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddini arz ve talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, taze kiraz emtianın --------- ---------- taşınmazında kirazların çürüyerek zarar görmesi sebebiyle nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenleyen sigortacıya karşı açılan tazminat davasıdır.Davacı soğuk zincirin kırıldığını bu nedenle ürünlerin bozulduğunu, taşıyanın kusurlu olduğunu, davalının da zarardan sorumlu olduğunu, fatura bedelinin 45,400,00 USD olduğu,

sovtaj bedeli düşülünce, 18/10/2022 tarihinde sigorta şirketine 37.439,79 USD üzerinden başvuruda bulunulduğu ancak sigorta şirketinin ödeme yapmadığı belirtilerek 37.439,79 USD nin temerrüt tarihi olan 21/02/2022 tarihinden faizi ile tahsilini talep etmiştir.Davalı sigorta şirketi, taze kiraz emtiasının , emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, yapılan değerlendirmeler neticesinde teminat kapsamında 12.485,00 USD ödeme yapıldığını, hasarın taşıma sırasında sıcaklığın yükselmesi,

soğuk hava zincirinin bozulması sebebiyle olduğunu, survey raporuna göre emtianın tamamının hasar almadığını, yapılan ödeme dışındaki zararın teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Bir sigorta uzmanı bir gıda mühendisi bilirkişi atanmış, rapor alınmıştır.

Bilirkişiler 15/10/2024 tarihli raporda özetle, yaş meyvenin sıcaklık sebebiyle yapısında mikrobiyolojik bozulmalar olduğu ve tümüyle hasar aldığı, sigortanın 12.485,00 USD kısmi hasar ödemesinin eksik kaldığı belirtilmiştir.Rapora karşı davalı rapora itirazında, survey final raporuna göre değer kaybının en çok %20 oranında olabileceğini, poliçeye göre %10 muafiyet bedeli olan 4.540,00 USD nin düşülmemiş olmasının hatalı olduğunu belirterek, aralarında gıda mühendisi, taşıma hukuk ve sigorta hukuku bilirkişinin olduğu yeni bir heyetten rapor alınmasını talep etmiştir.

Rapora karşı davacı vekili, soğuk zincirin bozulması ve taşıyıcı hatası yüzünden ürünün büyük ölçüde hasar aldığını, kalanları 7.960,21 USD'ye satabildiğini, belgesinin sunulduğunu, fatura bedelinden bu tutar düşülünce kalan zararının 37.439,79 USD olduğunu, sigortadan tazminini, davalı sigorta tarafından kısmi ödeme yapılmış gibi değerlendirme varsa da kısmi ödeme olmadığını belirterek davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi raporunun zararın poliçe kapsamında kaldığı ve hasarın tümünün zarar gördüğü tespiti sonuç olarak doğru olmakla birlikte muafiyet tutarı dikkatten kaçırılmıştır. Ancak bilirkişi raporundaki inceleme eksikliği (%10 muafiyetin tenzil edilmemiş olması) dört işlemle giderilebilir durumdadır.

Gerçekten de mahkememizin --------- ve ----------- esas sayılı dosyaları da benzer mahiyette olup, tarafları aynıdır, o dosyalarda alınan bilirkişi raporlarında kısmi ödeme ile muafiyet bedeli düşülmüş rapora göre hüküm oluşturulmuştur. Bu dosyalardaki rapor ve gerekçeli kararlar da bu dosya içine takılmıştır. Davacının talebi 37.439,79 USD bakiye zarardır. Fatura bedeli 45.400,00 USD olup, davacı sovtajı düştükten sonra 37.439,79 USD talepte bulunmaktadır.

Davacı sigortalı tarafından tarafından sigortaya başvuruda masraflar düşüldükten sonra ürünlerin toplam 7.960,21 USD’ye satıldığının 17.08.2021’de beyan edilmiş ve 45.400,00- 7.960,21 = 37.439,79 USD zarar olduğu ileri sürülmüştür. Davalı sigorta tarafından dosyada mevcut kısmi ödeme dekontuna göre 12.485,00 USD düşülmelidir.

(Davacı rapora itiraz dilekçesinde kısmi ödeme olmadığını beyan etmişse de sonraki beyanlarında kısmi ödemenin düşülerek karar verilmesini talep etmiştir.) Yine poliçeye göre (poliçenin 4. Sayfasının 5. Maddesi gereği) fatura bedelinin %10 muafiyet bedeli olarak 4.540 USD düşülmelidir.

Buna göre 37.439,79 -12.485,00 (davadan önceki kısmi ödeme) – 4.540,00(muafiyet bedeli) = 20.414,79 USD bakiye alacak kalmaktadırDavalının delil olarak sunduğu survey raporuna (raporda ürünlerin kamyona yüklenmeden önce de kalitesinin düşük olduğu belirtilmişse de) hasarın soğuk hava zincirinin kırılmasından kaynaklandığı, ürünlerin kalitesinin düşük olmasının somut olayda sigortacı yönünden ileri sürülebilecek bir husus olmadığı anlaşıldığından itibar edilmemiştir.Davacının davadan önce sigorta şirketine başvurduğu, kural olarak 45 gün sonra sigorta şirketinin temerrüde düşeceği bellidir.

(TTK m.1427) Davalı sigorta şirketine hasar 28/06/2021 tarihinde ihbar edilmiş, eksper raporu 03/12/2021 tarihinde sunulmuştur. Davacı 18/02/2022 tarihinde ihtar çekerek, davalıya 3 gün süre verilmiştir. Dava dilekçesinde de buna göre temerrüdün 21/02/2022 tarihinde oluştuğu belirtilmiş, taleple bağlı kalınarak 21/02/2022 tarihinden itibaren faiz istemi uygun görülmüştür.

Özetle, hasarın taşıyıcının gereken özeni göstermeden taşıma yapması, soğuk hava zincirine ve usule uygun olmayan koşullarda taşıma yapması sebebiyle gerçekleştiği, davacının hasar talebinde haklı olduğu ancak kısmi ödeme tutarı ile muafiyet bedelinin de düşülmesi gerektiği anlaşılmış (37.439,79 -12.485,00 – 4540,00 = 20.414,79 USD), böylece davanın 20.414,79 USD üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.