İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/315 K.2024/8

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/315 Esas

KARAR NO: 2024/8

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/04/2022

KARAR TARİHİ: 11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili ile davalı arasında müvekkilinin organize ettiği fuara katılıma ilişkin sözleşme olduğunu, davalının 2018 yılında fuara katılım için başvuru yaptığını, fuara katılım ücreti olan 4.502 Euro tutarında fatura düzenlendiğini ve fuar yerinin davalıya tahsis edildiğini, davalının fuar tarihinden kısa bir süre önce sözleşmeden döndüğünü, dönme talebinin müvekkili tarafından kabul edildiğini, sözleşmenin 5. Maddesine göre müvekkilinin sözleşme ücretinin tamamını tazminat olarak talep edebileceğini, bu durumun 19/9/2019 tarihinde davalıya bildirildiğini ve 4.140,00 Euro bedelli faturanın düzenlendiğini,

bu tutarın davalı tarafından ödenmediğini, bu nedenle davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, işbu sebeple itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında fuara katılıma ilişkin sözleşme olduğunu, müvekkilinin sözleşmeye konu etkinliğe katılmayacağını davalı tarafa bildirdiğini, davalının da bunu kabul ettiğini, sonrasında davalının ceza koşulu talep ettiğini, sözleşmedeki ceza koşulunun fahiş olduğunu, davacının haksız bir menfaat elde etmeye çalıştığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın, davacı tarafından davalı aleyhine ------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yöneltilen itirazın iptaline ilişkin olduğu, dava konusu icra dosyasının incelemesinde takip alacaklısının mahkememiz dosyasının davacısı, takip borçlusunun mahkememiz dosyasının davalısı olduğu, toplam 4.140,00 EURO tutarlı ilamsız icra takibine davalı borçlunun süresinde itirazı doğrultusunda takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen tüm deliller celp edilerek dosya içerisine alınmış, mahkememizin 01/03/2023 tarihli 2 nolu ara kararı gereği, dosyanın bir nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek 01/04/2023 tarihli bilirkişi raporu dosya içerisine alınmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; "..taraflar arasındaki sözleşme dönme cezasının kararlaştırıldığı, dönme cezasının sözleşmede davacı tarafından yeni bir katılımcı bulunamaması koşuluna bağlanmış olduğu, davalının dönme beyanı ile düzenlenmesi gereken fuar arasında yaklaşık 3 ay olduğu, davalı katılımcının dönme hakkını kullanması sonrası fuar alanına ilişkin yeni bir katılımcı ile sözleşme yapılmış olup olmadığının dosyadan anlaşılmadığı,

davacı taraf davalının dönme hakkını kullanması sonrasında fuar alanına ilişkin yeni bir katılımcı ile sözleşme yapmamış ise sözleşmedeki dönme cezasını talep edebileceği, sözleşmeye göre dönme cezasının sözleşme bedelinin tamamı olarak kararlaştırılış olduğu, dönme cezasının indirilmesinin gerekip gerekmediğinin veya kısmi kesin hükümsüz kabul edilip edilmeyeceğinin münhasıran Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu.." şeklinde rapor sunulmuştur.Tanık -------- beyanında.

"Ben davacı şirketin ------- ve -------- bölge satış temsilcisiyim, taraflar arasındaki sözleşmeyi ben düzenlendim, davalı şirketin adresinde davalı şirket yetkilisine ben imzalattım sözleşmeyi davalı şirket yetkilisi imzalamıştır, sözleşmede cezai şart belirlenmiştir, bu cezai şart kademelidir, 1 yıl kala sözleşmenin feshedilmesi halinde herhangi bir ücret ödenmez, 6 ay kala %50 ve bu şekilde oranlı bir şekilde cezai şart öngörülmüştür, davalı taraf sözleşmeden dönme iradesinden ziyade ödeme güçlüğü yaşadığını bizlere iletti, bizlerde ödeme yapması için fuara 1 ay kalaya kadar ödeme yapmasını bekledik,

ancak ödeme yapmayınca sözleşme feshedildi, normal şartlarda başka fuarlarda da fuara 3-6 ay kala iptal edilen stantları başkalarına sattığımız olmuştur, ancak davalının son ana kadar ödeme yapması beklenildiğinden fuara çok yakın bir sürede bu stant yeniden satılamamıştır, stant boş kalmıştır, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; fuar katılım formunun davalı tarafından imzalandığı, taraflar arasında bu şekilde sözleşme ilişkisinin kurulduğu,

davalı tarafından sözleşme bedelinin ödenmeyeceğinin bildirildiği ve sözleşmenin feshedildiği ihtilaf dışıdır. İhtilaf olan husus ise davalının sözleşme gereğince dönme cezası talep edip edemeyeceğine ilişkindir. Sözleşmenin 5. maddesinde TBK m. 179/III anlamında dönme cezası düzenlenmiş olup dönme cezasının talep edilebilirliği de başka bir koşula bağlanmıştır.

Sözleşme hükmünden anlaşıldığı üzere katılımcının sözleşmeden dönme hakkı vardır, ancak katılımcıya tahsis edilen fuar alanına ilişkin fuarı düzenleyen yeni bir katılımcıyla sözleşme yapacak olursa sözleşmeden dönen katılımcının aradaki farkı ödemesi, fuarı düzenleyen yeni bir katılımcıyla sözleşme yapamayacak olur ve alan boş kalacak olursa katılımcının sözleşme bedeli kadar dönme cezası ödemesi kararlaştırılmıştır.

Bilindiği üzere Borçlar Hukukuna hâkim “sözleşmeye bağlılık” ilkesine göre taraflar diledikleri zaman ve herhangi bir sebep yokken geçerli bir sözleşmeyi sona erdiremez. Bunun taraflarca aksinin kararlaştırılması mümkündür.

İşte Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 179/III hükmünde düzenlenen dönme/fesih cezası kurumu, genel kurala bir istisna olarak, tek taraflı irade beyanı ile başta kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi tek taraflı olarak ortadan kaldırma yetkisi veren bir kurumdur.

Ancak somut uyuşmazlıkta fuarı düzenleyen taraf, boş kalan alana ilişkin yeni bir katılımcıyla sözleşme yapması halinde sözleşmeden dönen katılımcıdan sadece aradaki farkı talep edebilecektir.Davalı her ne kadar fuar katılım belgesi haricinde herhangi bir sözleşme imzalamadığını belirterek talep edilen ücretten sorumlu olmadığını savunmuş ise de, fuar katılım formunda söz konusu sözleşmeye atıf yapılmış olması,

davalının basiretli davranarak atıf yapılan sözleşmeyi de incelemesi gerektiğinden incelemeden imza atmasından dolayı sorumlu olmayacağına dair savunmasına itibar edilmemiştir.Kaldı ki davacı TBK 125/2 maddesi gereğince borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebileceği için, davalı adına ayrılan standın başka bir katılımcıya kiralanmadığı sabit olduğundan davacının genel hüküm niteliğindeki TBK 125/2 maddesi kapsamında da zararını talep edebilecektir.

Davalı her ne kadar beyanlarında davacının talebinin yüksek olduğunu, indirim yapılması gerektiğini belirtmiş ise de, davalı adına ayrılan standın başka bir katılımcıya kiralanamadığı, bu nedenle davacının en az stant ücreti kadar zararının olduğu, bu miktarı davalıdan talep edebileceği, talep edilen miktarın fahiş olmadığı, indirim yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Davalının haklı bir gerekçe göstermeden sözleşme bedelini ödemediği, sözleşmenin feshedildiği, davalının imzalamış olduğu fuar katılım belgesinde atıfta bulunulan sözleşmenin 5. maddesi gereğince standın boş kalması halinde davacının stant ücretini talep edebileceğinin düzenlendiği, dinlenilen tanık beyanı ve dosyaya sunulan fuar planında davalıya ayrılan standın boş kaldığı, başka bir katılımcıya kiralanamadığı,

bu nedenle davacının stant ücretinin tamamını talep edebileceği kanaatine varılmış, davacı takipte her ne kadar avans faizi talep etmiş ise de, asıl alacağın tahsili tarihine kadar işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile takibin devamına karar verilmiş, alacak likit olduğundan %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.