İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/437 K.2025/911

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/437

KARAR NO : 2025/911

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/06/2022

KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların ithalatçısı marka temsilcisi ve satıcısı oldukları -----marka tipi, ---- şasi ve ------

motor numaralı, ------- model, 0 km yeni kapalı kasa kamyonetin 27.04.2021 tarihinde

satın alındığını,

kamyonetin satın alındıktan yaklaşık 4 ay sonra garanti süresi içinde 28.08.2021

tarihinde yaklaşık 120 km/sa hızla öndeki araca arkadan çarptığı ve ağır hasar

gördüğünü kamyonetin ön kısmı kağıt gibi sıkışıp büzüştüğü halde ön hava yastıkları

açılmadığı için kamyonet sürücüsü ile yolcusunun (kardeşi ile oğlunun) emniyet

kemerlerinin takılı olması nedeniyle ölümden döndükleri ancak yaralandıklarını beyan ederek müvekkilinin ticari işletmesi için satın almış olduğu ------numaralı aracın 28/08/2021 tarihinde aracın garanti süresi içerisinde karıştığı kazada önden ağır hasar almasına rağmen Airbaglerini açmaması dolayısı ile fazlaya dair dava ve talep arttırım hakkı saklı kalmak üzere kusurlu ifadan kaynaklı olarak şimdilik 1000TL maddi tazminat, ticari satımdan kaynaklanan kusurlu ifa ile orantılı bedel iadesini, kardeşi ve oğlunun açılmayan hava yastığı nedeniyle yaralanması nedeniyle 10.000,00TL manevi tazminat ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmilini taleple dava etmiştir.

Davalı----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Servis kayıtlarına göre 28.08.2021 tarihinde karıştığı kazada kamyonetin pert olduğunu

ve sigorta şirketine bırakıldığını, kamyonet serviste bulunduğu sırada davacının hava

yastıklarının açılmama nedeninin incelenmesi talebinin olmadığı Kamyonette direksiyon simidinde sadece sürücü hava yastığı olduğunu, yolcu hava

yastığı veya yan hava yastıkları olmadığını, hava yastıklarının ancak alınan darbe sonucunda, araç ve içindekiler üzerine etkiyen

yavaşlatıcı ivmenin belirlenmiş değeri aşması halinde devreye girdiğini, takla atma veya yuvarlanma, arkadan alınan darbe veya ilk çarpma noktasında gerekli

yavaşlatıcı ivme artışı sağlanamayan sürüklenme ile birlikte meydana gelen birkaç

aşamalı kazalarda, hava yastıklarının açılmasının gerekmediğini, hava yastığı tetiklenmesinin önemli faktörlerinin kazanın türü, çarpma açısı, aracın

hızı ve aracın çarpıştığı nesnenin özellikleri olduğunu,

görünür araç hasarı boyutunun, hava yastığının tetiklenmesi veya tetiklenmemesi

yönünde yapılacak bir değerlendirme için tek başına bir ölçüt olmadığını,

hava yastıkları, emniyet kemerlerini tamamlayıcı olarak geliştirilen ve pasif araç

güvenlik konseptinin tamamının bir parçası olduğunu, hava yastığı sisteminin mümkün

olan en iyi koruma etkisine, sadece doğru takılmış emniyet kemeri ile doğru koltuk

konumu birleştiğinde ulaşılabileceğini, araç her ne kadar hava yastıklarıyla donatılmış olsa dahi, emniyet kemerlerinin mutlaka takılı olması gerektiğinin de öneminin ortaya çıktığını, emniyet kemerlerinin

yasal zorunluluktan çok, güvenlik nedenleri ile her zaman kullanılması gerektiği Kamyonette bulunanların emniyet kemerlerinin takılı olmaması nedeniyle

yaralandıkları araç gövdelerinin ön kısımlarının darbe emici özellikte tasarlanarak kabin

içindekilerin korundukları kamyonetin ayıplı olmadığını, manevi tazminat ve avans faizi talep edilemeyeceği

beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı----- vekili cevap dilekçesinde özetle. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığını, davacı tarafın süresi içerisinde herhangi bir ayıp ihbarında bulunmadığını, müvekkili şirketin ilgili kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacı tarafın KTK 97.maddesinde belirtilen usule göre sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapılmadığı için davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini,

bununla birlikte dava konusu araç davacı tarafından kilometrelerce kullanılmış ve piyasadaki ikinci el değeri düşmüş bir aracın herhangi bir mamulle aynı sınıfa sokularak aracın misli ile değiştirilmesinin ya da aracın fatura bedelinin faiziyle birlikte iadesinin talep edilmesi hak ve nesafet kurallarına tamamen aykırı olduğunu, böyle bir durumda davacının kilometrelerce kullandığı dikkate alındığında değeri önemli ölçüde düşmüş aracın 0 km araç değeri ile talep ettiğini,

bu halde alıcının sağlayacağı yarar ile bu durumun satıcıya vereceği zarar arasında aşırı bir oransızlık bulunduğunu davacının ayıp iddialarının hiçbir şekilde kabulü anlamına gelmemekle birlikte, Mahkemece araçta bir takım kusurların var olduğu kanaatine varılması halinde aracın misli ile değiştirilmesi yahut bedelinin iadesine değil BK ve Yargıtay İçtihatları gereği ayıp oranında bedel indirimine hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek davanın öncelikle usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise öncelikle usule ilişkin eksikliklerin tamamlanması akabinde davanın esası hakkında tahkikata geçilmesine,

ileri sürmüş olduğumuz gerekçeler ve itirazlarımız göz önüne alınarak davacının davasının ve tüm taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle; tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış, araç tescil bilgileri, hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevabı, Sigortaya yazılan müzekkere cevapları incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 26/07/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:"1) Dava konusu uyuşmazlık; davalı----- ithalatçısı olduğu daval----- satıcısı

olduğu dava konusu aracın karıştığı kaza sırasında hava yastığının açılmamış olmasının

dava konusu araçtaki imalat hatasından (ayıptan) kaynaklanıp kaynaklanmadığı; eğer

imalat hatasından (ayıptan) kaynaklanıyor ise, davacının talebi gibi aracın satım

bedelinden indirim yapılmasını ve indirilecek olan tutarın kendisine ödenmesini ve kaza sırasında araçta bulunan davacı yakınlarının yaralanmış olmasından dolayı

manevi tazminat ödenmesini, davalılardan talebe hak kazanıp kazanamadığı,

noktalarındadır. 2) Davacının, aracın satım bedelinden indirim yapılmasına ve indirilecek olan tutarın

kendisine ödenmesini (TBK.md.227/f.1/Bent 2) ilişkin talebine hak kazanabilmesi

için, her şeyden önce (öncelikle); dava konusu aracın karıştığı kaza sırasında hava

yastığının açılmamış olmasının, dava konusu araçtaki imalat hatasından (ayıptan)

kaynaklanmış olması gerekmektedir. Yani, davacının satın almış olduğu aracın imalat

hatalı (ayıplı) olması ve hava yastığının açılmamasının da bu imalat hatasından

(ayıptan) kaynaklanmış olması gerekmektedir. Ancak raporumuzun Teknik Kısmında,

davacının satın almış olduğu aracın imalat hatalı (ayıplı) olduğu ve hava yastığının

açılmamasının da bu imalat hatasında (ayıptan) kaynaklanmış olduğu hususu tespit

edilmiş değildir. Böyle bir tespit yapılmamıştır. Öte yandan, raporumuzun Teknik Kısmında, davacının satın almış olduğu aracın imalat hatalı (ayıplı) olduğu ve hava yastığının açılmamasının da bu imalat hatasından (ayıptan) kaynaklanmış olduğu hususu tespit olsaydı dahi; davacının, aracın satım

bedelinden indirim yapılmasına ve indirilecek olan tutarın kendisine ödenmesini

hak kazanabilmesi için; kanaatimizce, aracın bedelinin Sigorta Şirketi tarafından

kendisine ödenmemiş olması gerekirdi. Ancak tarafların dava dosyasındaki

beyanlarından, dava konusu aracın Sigortalı olduğu, söz konusu kaza sonrasında

Sigorta Şirketi tarafından “perte” çıkartıldığı ve aracın bedelinin (sigorta bedelinin)

davacıya ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan sebeplerle; davacının davalılardan, satım bedelinden (yani, davacının aracı satın almak için davalı’------satıcıya) ödemiş olduğu satım

bedelinden) indirim yapılmasını ve indirilen tutarın davacıya ödenmesini talebe hak

kazanamadığı kanaatine varılmakta olup, takdiri tamamen Mahkemeye aittir. 3) Davacının, manevi tazminat talebine (manevi tazminat alacağına) hak

kazanabilmesi için ise; hem dava konusu aracın karıştığı kaza sırasında hava yastığının açılmamış olmasının dava konusu araçtaki imalat hatasından (ayıptan)

kaynaklanmış olması, hem de davacının yakınlarının (iddiasına göre kardeşi ve

oğlunun) bu kaza sebebiyle “ağır bedensel zarara” uğramış olmaları (TBK.md.56/f.),

yani ağır şekilde yaralanmış olmaları gerekmektedir.Ancak raporumuzun Teknik Kısmında, davacının satın almış olduğu aracın imalat

hatalı (ayıplı) olduğu ve hava yastığının açılmamasının da bu imalat hatasından

(ayıptan) kaynaklanmış olduğu hususu tespit edilmiş değildir. Böyle bir tespit

yapılmamıştır. Öte yandan, raporumuzun Teknik Kısmında, davacının satın almış olduğu aracın

imalat hatalı (ayıplı) olduğu ve hava yastığının açılmamasının da bu imalat hatasında

(ayıptan) kaynaklanmış olduğu hususu tespit olsaydı dahi; aracın karıştığı kaza

sonucunda davacının yakınlarının “ağır bedensel zarara” uğramış oldukları, yani ağır

şekilde yaralanmış oldukları anlaşılmamaktadır. Davacı ağır bedensel zarara

uğradıklarını beyan etmediği gibi, ağır bedensel zarara uğradıklarını ispata yönelik

delil de sunmamıştır. Yukarıda açıklanan bu sebeplerle; davacının davalılardan, manevi tazminat talebine

de hak kazanamadığı kanaatine varılmakta olup, takdiri tamamen Mahkemeye

aittir. " tespitinde bulunmuşlardır.Tarafların itirazları değerlendirilmek üzere dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş, 03/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Dava konusu ---- plakalı, ----- motor numaralı, ------ model, 27.04.2021 tarihinde 0 km yeni olarak satın alınmış ve yaklaşık 4 ay

sonra 28.08.2021 tarihinde kazaya karışmış kapalı kasa kamyonetin sensör, sürücü

hava yastığı ve işletim sisteminden (beyin) oluşan hava yastığı sisteminin

üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu için kaza anında açılmadığı; dava konusu ----- plakalı kamyonetin dava dışı kasko sigortacısı -----. tarafından davacıya ayıpsız kamyonetin kaza tarihindeki 2.el rayiç

değeri 320.000 TL ödendiği için davacının satış bedelinden indirim almasının,

haksız zenginleşmeye neden olacağı için uygun olmadığı; kamyonette yolcu hava yastığı olmadığı için ön yolcu koltuğunda oturduğu anlaşılan ----- yaralanması ile ilgili davalıların herhangi bir

sorumluluklarının olmadığı; manevi tazminat konusu olan davacının kardeşi ve oğlu - ile

----- yaralanma ve tedavileri ile ilgili dosyada belge olmadığı;

5) Davacının talep edebileceği maddi tazminat olmadığı" tespitinde bulunmuştur.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri beyan ve itiraz dilekçesi sunmuşlardır.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.

17/06/2025 tarihli celsede davacı vekiline ıslah dilekçesi sunmak üzere süre verilmesine rağmen HMK kapsamında davanın aydınlatılamadığı gerekçesiyle taraflarınca ıslah dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından:Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu aracın ayıplı olmasından kaynaklı hava yastıklarının açılmaması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edilip edilemeyeceğinin ve miktarının tespitinden kaynaklanmaktadır.

Davacının ayıp oranında bedel indirimi maddi tazminat talebi yönünden benimsenen bilirkişi raporunda, meydana gelen trafik kazasında, hava yastığının açılması için gereken dış etkenlerin gerçekleştiği, fakat hava yastığının çalışmadığı/ açılmadığı, araçtaki hava yastıklarının açılmamasının üretimden kaynaklanan gizli ayıp olduğu tespit edilmiştir. Kamyonetin kaza öncesinde hasarsız 2. el rayiç değeri 320.000,00 TL' dir. Kasko sigortacısı ------. tarafından 09.12.2021 tarihinde 161.530,00 TL ve 13.12.2021 tarihinde 158.470,00 TL olmak üzere toplam 320.000,00 TL ödendiği ve dekontlar sunulduğu görülmüştür. Kasko sigortacısı ------. tarafından davacıya ayıpsız kamyonetin kaza tarihindeki 2.el rayiç değeri 320.000,00 TL ödenmiştir. Davacının satış bedelinden indirim alması haksız

zenginleşmeye neden olacağı için uygun olmadığı kanaatine varılmış, davanın reddine karar verilmiştir.

Aynı yönde, "davacı tarafça aracın kasko poliçesi olduğu bildirilmiş olmakla bu kaza nedeniyle aracın pert total işlemine tabi tutulup, tutulmadığı davacı tarafa açıklattırılıp, araç pert total işlemine tabi tutulmuş ve davacı tarafından kasko şirketinden bir meblağ tahsil edilmiş ise (sovtaj v.s gibi nedenlerle davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olunmamak kaydıyla) aracın pert olduğu tarihteki ayıpsız mislinin değeri ile davacının sigorta şirketinden almış olduğu ödeme arasında fark olup olmadığı hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi (Yargıtay ------.

HD. 20/06/2022 tarihli ve -----sayılı ilamı)..."Manevi tazminat davası yönünden, bedensel zararın kişiye sıkı sıkıya bağlı hak olması nedeniyle kardeşi ve oğlu yönünden davacı tarafından manevi tazminat talep edilemeyeceği, bir diğer taraftan kamyonette yolcu hava yastığı olmadığı için ön yolcu koltuğunda oturduğu anlaşılan ---- yaralanması ile ilgili hava yastığının açılmadığının ileri sürülemeyeceği, davalıların herhangi bir sorumluluğu olmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.