İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/506 K.2023/295

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/506 Esas

KARAR NO : 2023/295

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 06/07/2022

KARAR TARİHİ : 18/04/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili 2022 yılı ticari defterlerini onaylatıp e defter beratlarını alacağı zaman -----internet sayfasında ve-----Vergi Dairesi sisteminde yaşanan hatadan dolayı defter beratını onaylatamadığını, müvekkilinin 2022 yılı ticari defterlerini onaylatıp e defter beratlarını alabilmesi için 2022 yılı ticari defterlerine ait zayi belgesi alması gerektiği ilgili vergi dairesince kendisine bildirildiğini, işbu sebeple 2022 yılı defterlerine berat alabilmesi için zayi belgesi verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Zayi belgesi verilmesi talebi isteminden ibarettir. İlgili hüküm TTK. m. 82/7'de;"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir. Bilindiği üzere, zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir.

TTK 82/7. Maddesinde zayi sebepleri, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi ve bir afet veya hırsızlık olarak belirtilmitir. Kanun hükmünde afet sebebiyle ziyada bir sınırlamaya gidilmemiştir. Davacı tacirin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini özenle muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Davacı zayi olduğu iddia olunan defterlerinin ne şekilde zayi olduğuna dair dava dilekçesinde net bir bilgi ve belge sunmamış, sadece e defter beratlarını alacağı zaman ----- sayfasında ve----- vergi dairesi sisteminde sorun yaşandığını belirtmiştir. Bu soruna ilişkin herhangi bir bilgi, belge, tutanak vs. sunulmamıştır. Davacı tarafından defterlerin zayi olduğunu beyan etmesi kendi başına zayi belgesi verilmesine yeterli sebep teşkil etmeyeceği değerlendirilmiştir.

Talep konusu olayda kanun hükmünün aradığı hallerden birinin gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.