İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/897 K.2024/766

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/897 Esas

KARAR NO: 2024/766

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/11/2022

KARAR TARİHİ: 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ------------ plakalı aracın 14/01/2022 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresinde, ---------- ait --------- plaka sayılı aracın da aynı gün ------------ sevk ve idaresinde bulunduğunu, sürücü ----------- ---------- İli, --------- İlçesi, ----------- Bulvarı üzeri ---------- Polis Merkezi yönünden ---------- yönüne seyrederken ---------- girişi önüne geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın ön kısımları ile karşı yönden seyreden müvekkili ----------- sevk ve idaresindeki ---------- plaka sayılı araca çarptığını, kaza sonucu müvekkilinin aracında maddi hasar oluştuğunu,

kaza sonrası ------------- Polis Merkezi Amirliği tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağında "Bu kazanın oluşumunda sürücü ---------- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/a-1 maddesini (şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymama) ihlal ettiği, diğer sürücünün ise kusurunun olmadığı" ifadelerinin yer aldığını, söz konusu kazanın oluşumunda davalı şirketin sigortalısının %100 kusurlu olduğu müvekkilinin ise söz konusu kazada kusurunun bulunmadığı hususlarının sabit olduğunu,

kaza sonrasında müvekkilinin aracının çekici vasıtası ile çekilerek yetkili servise götürüldüğünü ve 31/03/2022 tarihine kadar tamir sürecinin devam ettiğini, söz konusu trafik kazası sebebiyle müvekkilinin aracında meydana gelen hasar ----------- Şirketince yaptırılan ekspertiz incelemesi ve 02/03/2022 tarihli eksper raporuna göre toplam 45.001,42 TL olarak tespit edildiğini, ancak müvekkilinin kaza tarihi sonrası aracın onarımı ile ilgili bilgilendirilmediğini, aracın yetkili servisten teslim alınmasının hemen akabinde 02/04/2022 tarihinde söz konusu araca müvekkilince ekspertiz incelemesi yaptırıldığını,

müvekkilinin ekspertizle birlikte öğrendiğine göre aracın onarım yapılması gereken bölümlerine yan sanayi/ orijinal olmayan parçalar takıldığını buna bağlı olarak kaza sebebiyle zaten değer kaybına uğrayan aracın değerinin daha da azaldığını, değer kaybının hesaplanmasında araç onarımının yan sanayi parçalar ile yapılmasının oluşturduğu değer kaybınında hesaplanması gerektiğini,

10/03/2022 tarihinde ilgili belgeler ibraz edilerek --------- acente numaralı ----------- poliçe numarası ile davalı ----------Ş.'ye sigortalısının kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olması sebebiyle müvekkilinin oluşan zararlarının giderilmesi için başvuru yapılmasına ve araçta oluşan hasar miktarı talep edilmesine rağmen bugüne kadar müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını,

davalının müvekkilinin kazadan doğan hak ve alacaklarını ödememesi üzerine arabuluculuğa başvurduklarını ve davalı tarafla anlaşamadıklarını beyan ederek zararlarının tanzimi için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.000,00 TL kısmının olay tarihi olan 28/09/2020 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ---------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın HMK 119 md. gereği talep sonucunu açık bir şekilde yapması gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde sigorta şirketi aleyhine maddi tazminat talebi olduğunu belirtmişse de ne kadar tazminat ettiğini ve talebin ne kadarının hangi kaleme ilişkin olduğunu belirtemediğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davaya dayanak yapılan poliçe limitinden bakiye 690,29-TL kaldığını, Uyuşmazlık konusu kazanın müvekkili sigorta şirketine ihbarı üzerine,

müvekkili şirketin eksper atandığını, atanan eksper tarafından evraklar üzerinden yapılan inceleme neticesinde uyuşmazlık tarihinde başvuran vekile ödendiğini, söz konusu ödemeye ilişkin dekont ve ekpsertiz raporunun ekte sunulduğunu hüküm aşamasında dikkate alınması gerektiğini, başvuru sahibi tarafından her ne kadar bakiye hasar bedelinin talebi için huzurdaki başvuru ikame edilmişse de araç onarım bedelinin kendileri tarafından daha yüksek bedelle karşılandığına dair herhangi bir belge sunulmadığını, dolayısıyla yapılan hasar bedelinin ödemesi ile başvuranın zararının karşılanmış olup,

fazlaya dair taleplerin reddini arz ve talep ettiklerini, davacının aracında meydana gelen zarara istinaden müvekkili sigorta şirketi ile davacı arasında mutabakatname düzenlendiğini, 6098 sayılı TBK’nın borcu sona erdiren hallerin düzenlendiği 132.

Maddesinde “İbra” düzenlenmiş ve borcu sona erdiren haller arasında sayıldığını, İbranın alacak ve borcu doğrudan doğruya kesin olarak ortadan kaldıran, böylece borcu sona erdiren bir sebep olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.2 maddesi düzenlemesi gereği başvuru konusu araç onarımının kaza tarihi itibariyle anlaşmalı onarım merkezinde yaptırılması halinde tedarik iskontosu uygulanacağını, buradan hareketle, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun genel şartlara göre belirlenen hasar miktarından iskonto uygulanmak suretiyle sınırlı olduğunu,

müvekkil sigorta şirketinin yalnızca iskonto uygulanmış bedel üzerinden ve o bedelle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğinden hesaplanan tazminattan %20’den az olmamak üzere iskonto uygulanmasını talep ettiklerini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili sigorta şirketinin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini ancak başvuran tarafından dosyaya fatura sunulmadığını bu nedenle hasar bedelinin KDV dahil olmadan hesaplanmasını talep ettiklerini, davacının müvekkili sigorta şirketine müracaatı üzerine,

başvuruya konu aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı hususunda inceleme yapılmış olup düzenlenen rapor ile araçta meydana gelen değer kaybı bedeli 4.309,71 -TL olarak belirlendiğini ve 24.03.2022 tarihinde vekile ödendiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun “gerçek zarar” ilkesi uyarınca belirlendiğini, başvuran tarafın müvekkili şirkete başvurusu akabinde ilgili araçta meydana gelen gerçek hasar bedeli itina ile tespit edilmiş olup başvuranın bakiye zararına ilişkin iddiaları yersiz olduğunu,

değer kaybı hesaplamasının ZMSS genel şartlara göre yapılması gerektiğini genel şartlar dikkate alınmadan yapılan hesaplamanın hakkaniyete ve mevzuata aykırı olduğunu bu nedenlerle başvurunun reddini talep ettiklerini, birden fazla kazaya karışmış bir aracın sonraki kazalarında, çok ciddi hasarlar yok ise değer kaybına uğramayacağının açık olduğunu bu nedenle, başvuruya konu aracın daha önce karışmış olduğu kazalar ile ilgili kayıtların sorulmasının gerektiğini, Genel Şartlar ve her durumda aracın somut özellikleri dikkate alınarak bilirkişi raporu alınmasını arz ettiklerini,

bir şeyin maddi varlığının zarara uğraması dışında meydana gelen zararların Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi teminatı kapsamına dahil olmadığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun trafik kazası sonucu zarara uğrayan bir aracın maddi varlığı üzerinde oluşan zararlar ile sınırlı olup, aracın onarımı esnasında kullanılamamasından doğan zararların ZMMS Poliçesi kapsamında bulunmadığı açık ve net olduğunu bu çerçevede, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak değer kaybı ve/veya hasar onarım bedeline ilişkin olabileceğini, gelir kaybına,

iş durmasına ve kar kaybına bağlı olarak oluşan dolaylı zararların teminat kapsamı dışında kaldığı hususunun kanun hükümleri ve Yargıtay İçtihatlarıyla açıkça ortaya konduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, başvuran tarafın zararları müvekkil şirket tarafından layığı ile giderildiğini dolayısıyla müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediği izahtan vareste olup haksız faiz taleplerinin reddi gerektiğini,

söz konusu olayın işleten açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğunu müvekkili şirketin de yasal olarak işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği göz önüne alındığında haksız fiilden kaynaklanan olaylarda ise ancak yasal faizin talep edilebileceği izahtan vareste olup Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğunu beyan ederek müvekkili şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava. Hukuki niteliği itibariyle trafik kazası sebebiyle hasar bedeli değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.Dosya konusunda uzman Makine Mühendisi bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından hazırlanan 28/06/2023 tarihli raporunda özetle.

Davalı sürücü ---------- idaresindeki ----------- plakalı otomobili ile seyrederken yeterince dikkatli tedbirli olmadığı; yolun yapım ve onarım devam eden kısmında yeterince yavaşlamadığı ve direksiyon hakimiyetini kaybederek karşıdan gelen --------- plakalı kamyonet ile çarpıştığı için KTK 47/d – 52/a ve KTY 95/d – 101/a maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %75 kusurlu olduğu.

Yolun yapım ve bakımını yapan ve dosya kapsamında adı belirsiz olan dava dışı kuruluşun yolun aydınlatma olmayan kısmında, gece karanlıkta, gerekli ışıklı uyarıcılar ve işaret levhaları koymayarak trafiği tehlikeye soktuğu için ----------- plakalı otomobil ile ------------ plakalı kamyonetin çarpışmaları ile ilgili olarak KTK 13/b maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 kusurlu olduğu.

Davacı sürücü ----------- idaresindeki ---------- plakalı kamyoneti ile kendi şeridinde normal seyrederken karşıdan kontrolsüzce gelen --------- plakalı otomobil ile çarpıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı. Davalı ---------- sahibi olduğu ----------- plakalı otomobilin sürücüsü ---------- kusurundan KTK 85/1-5 maddesi gereğince kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu.

Tazminata konu ---------- plakalı, ---------- marka tipi, ----------- model, 255.647 km kullanıldıktan sonra 14.01.2022 tarihinde kazaya karışmış, ------------ adına tescilli kamyonetin, a) Teknik ve ticari yönden pert durumunda, kaza öncesindeki hasarsız rayiç değerinin 185.000 TL, b) Sürücü ----------- %75 kusuruna denk pert hasar tutarının %75 x 110.000 = 82.500 TL olduğu; c) ----------Ş. tarafından hasar tutarı karşılığı ödenen 45.000,00 TL ile değer kaybı karşılığı ödenen 4.309,71 TL’nin mahsubundan sonra bakiye hasar tazminatının 82.500,00 – 45.000,00 – 4.309,71 = 33.190,29 TL kaldığı,

tazminata konu --------- plakalı kamyonetin kazaya karışması nedeniyle, a) 15 gün için ikame araç zararı talep edilebileceği ve ikame araç zararının 5.100 TL olduğu;b) Sürücü ---------- %75 kusur oranına denk ikame araç zararının %75 x 5.100 = 3.825 TL olduğu; ----------Ş’nin ---------- numaralı KZMSS poliçesiyle ------------- plakalı, ----------- adına tescilli otomobilin 28.02.2021 – 28.02.2022 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 14.01.2022 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 50.000 TL olduğu.

KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; ----------Ş. tarafından davacı -------- --------- plakalı kamyonetin hasar tutarı karşılığı 04.03.2022 tarihinde ödenen 45.000,00 TL ile değer kaybı karşılığı 24.03.2022 tarihinde ödenen 4.309,71 TL tutarların mahsubundan sonra bakiye teminat limitinin 50.000,00 – 45.000,00 – 4.309,71= 690,29 TL kaldığı.

KZMSS genel şartlarının A.6.k maddesi gereğince ikame araç kira zararının teminat altında olmadığı ve ---------Ş.’den talep edilemeyeceği; ----------Ş.’den KTK 99 gereğince temerrüt tarihi 28.01.2022 itibariyle, ----------- ile ------------ kaza tarihi 14.01.2022 itibariyle yasal faiz talep edilebileceği;

----------- plakalı kamyonetin 33.190,29 TL bakiye hasar tazminatının ------------Ş. yönünden bakiye teminat limiti 690,29 TL ile sınırlı olması kaydıyla tüm davalılardan, 3.825 TL ikame araç zararının ---------- ile -----------,-----------Ş.’den temerrüt tarihi 28.01.2022 itibariyle, ----------- ile ------------ kaza tarihi 14.01.2022 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği..." tespitinde bulunmuştur.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu,

Mahkememiz 01/02/2024 tarihli ara kararı ile değer kaybı yönünden ek rapor alınması talebinin reddine, kazanç kaybı yönünden hesaplama yapılmak üzere davacı tarafın defterleri üzerinde Mali Müşavir vasıtası ile inceleme yapılıp rapor alınmasına karar verilmiş olup dosya Mali Müşavir bilirkişiye verilerek rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından hazırlanan 19/04/2024 tarihli raporda özetle.

Davacı şirketin 2021-2022 yılında defter beyan sistemine tabi olduğu, usulüne uygun tutulduğu, Kazanç Kaybı Talebi Yönünden davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde, kazanın olduğu ve aracın tamirde geçtiği 2022 yılında ve bir önceki yılda davacı şirketin faaliyet kârının gözükmediği, iki yılda da zarar ettiği tespit edildiğinden, tarafımca kazanç kaybı hesabının yapılamadığı, Esas faaliyetinde yıllara sari zarar ederek çalışmaya devam etmenin ticari hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğu, son iki yılda zarar eden davacının defterleri üzerinden ortalama kazanç kaybı hesabının yapılamadığı,

ancak davacı şirketin 15.01.2022-31.03.2022 arası 2,5 aylık dönemde maliki bulunduğu ----------- plaka sayılı aracın ne kadar gelir sağlanabileceği, giderlerin düşümü yapıldıktan sonra kazanç kaybının ne kadar olacağının uzmanlık alanım dışında bulunduğu, hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere sektörel bilirkişi tarafından inceleme yapılarak hesaplanabileceği," tespitinde bulunmuştur.

Celse arasında davacı tarafça ıslah dilekçesi sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görüldü.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: 14.01.2022 tarihinde davacı tarafa ait davacı sürücü ----------- kullandığı ---------- plaka nolu kamyonet ile davalı sigortalısı Davalı sürücü ---------- kullandığı ----------- plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasının davacı tarafa ait ---------- plakalı araçta hasara sebebiyet vermiş olması nedeniyle davacının maddi tazminatın talebi yönünden bilirkişiden alınan kusur raporu doğrultusunda davalı taraf sigortalısı ---------- plakalı aracın sürücüsünün %75 kusurlu olduğu,

davacı tarafa ait ---------- plakalı aracın sürücüsü ----------- %25 kusurlu olduğu, davalı tarafın, sigortalısının %75 kusuru nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğuna kanaat edilmiş, bilirkişi raporu doğrultusunda kaza neticesinde, toplam hasar bedeli 82.500,00 TL olup,---------Ş. tarafından hasar tutarı karşılığı ödenen 45.000,00 TL ile değer kaybı karşılığı ödenen 4.309,71 TL'nin mahsubundan sonra bakiye hasar tazminatının 82.500,00 - 45.000,00- 4.309,71=33.190,29 TL olduğu,

davacının ticari defterleri üzerinden kazanç kaybı hesabı yapılamadığı bu nedenle sürücü ------------ %75 kusur oranına denk ikame araç zararının %75 x 5.100,00 TL - 3.825,00 TL olarak talep edebileceğine kanaat edilmiş, başvuru tarihinden sekiz iş günü sonrası temerrüt tarihi kabul edilmiş, davalının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.