İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/313 K.2026/322

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/313

KARAR NO : 2026/322

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/04/2023

KARAR TARİHİ : 07/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı /alacaklı tarafından faturalardan kaynaklanan alacağa dayanılarak davalı /borçlu şirket aleyhine 749.300,00TL asıl alacak için --- İcra Dairesi -----. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, borçlunun takibe haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiği ve takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde borçlu ile anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında, borçlunun ---- şantiyesi için 27.09.2021 tarihli sözleşmeye istinaden prefabrik bina ve malzemesi satımından kaynaklanan ticari bir ilişkinin bulunmakta olduğunu, davacının 09.10.2021 tarihli, ----- fatura nolu, 100.300,00 TL bedelli, 09.10.2021 tarihli, ----- fatura nolu,

177.000,00 TL bedelli, 27.10.2021 tarihli, ------ fatura nolu, 236.000,00 TL bedelli, 05.11.2021 tarihli, ----- fatura nolu, 236.000,00 TL bedelli faturalardan dolayı davalıdan alacaklı olduğunu, davalının, yasal süresi içinde faturalara itiraz etmediğini ancak daha sonra haksız ve kötü niyetli olarak iade faturaları düzenlediğini, söz konusu faturaların davacı tarafından iade edildiğini, davalı tarafça her ne kadar teslimin geciktiği iddia edilse de söz konusu gecikmenin davalıdan kaynaklandığını, zira davalının sürekli projede revize taleplerinde bulunduğunu, bunlara örnek olarak 12 Ekim 2021, 14 Ekim 2021,

01 Kasım 2021 tarihlerinde gönderdiği maillerin bulunduğunu, ayrıca davalının gönderdiği 12 Kasım 2021 tarihli mailde boya tercihlerini ilettiklerini, tarafların ticari defterleri incelendiğinde davacının alacaklı olduğunun tespit edileceğini açıklanan nedenlerle 749.300,00TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirketin, dava dışı ---- Kooperatifi ile imzalanan anahtar teslim inşaat sözleşmesi kapsamında -- ilçesi, -- mahallesi, ----- mevkii, 7303 ada ve 2 parselde kayıtlı bulunan taşınmaz üzerine 1135 adet konut ve 29 adet dükkândan oluşan projenin yapım işini üstlendiğini, davalının yükleniciliğini yapmış olduğu ---- projesi şantiyesine çift katlı prefabrike ofis binası kurulumu ve bir kısım ince işçiliğin anahtar teslim olarak yapılması amacıyla 27.09.2021 tarihinde davacı tarafla sözleşme imzalandığını, işbu sözleşme ekindeki iş akış planında 16.10.2021 Tarihinde çelik konstrüksiyonun tamamlanması,

20.10.2121 Tarihinde panellerin ve çatı çatı konstrüksiyonunun montajının yapılması,20.10.2121 Tarihinde taşonit cephe kaplaması, metal kiremit çatı kaplaması, doğrama ve balkon korkuluğunun yapılması, 22.10.2021 Tarihinde 1. kat şap dökülmesi, 2. kat trapez sac, betopan ses izolasyon malzemesi ile zemin oluşturulması işi yapılması, 22.10.2021 Tarihinde seramik kaplama yapılması,25.10.2021 Tarihinde elektrik ve mekanik altyapı tesisatı, cam bölmeler, kapı montajları iç duvar sıva ve boyalarının yapılması,28.10.2021 Tarihinde armatür ve vitrifiye montajları ile son kat iç cephe boyasının yapılması taahhüt edildiği,

sözleşmede işin teslimi için 31.10.2021 tarihinin son teslim tarihi olarak tespit edildiği ve gecikilen her iş günü için sözleşme bedelinin 960,5'i oranında gecikme cezası ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafın bu iş haricinde konteyner yemekhane ve yatakhane yapımı gibi bazı başka işleri de üstlendiği, davacı tarafın, söz konusu işi sözleşme ve iş akış programına uygun olarak yapmaması sebebiyle 14.10.2021 tarihinde uyarıldığı, davalı şirket yetkililerince tespit edilen aksaklıkların davacıya iletildiği ve mevcut çalışma hızıyla devam edilmesi halinde işin süresinde teslim edilemeyeceğinin belirtildiği,

31.10.2021 tarihinde sözleşme konusu işi anahtar teslim olacak şekilde bitirmiş olması gereken davacı tarafın ekte sunulan yazışma ve fotoğraftan görüleceği üzere 19.10.2021 tarihi itibariyle henüz prefabrike yapının iskeletini dahi tamamlayamadığı,

davalı şirket yetkilisinin davacıya gönderdiği "bu işin bu hızla 2 aya bitme imkanı yok" mesajına yazdığı cevapta davacı tarafın 23-24.10.2021 tarihinde kaba işin bitebileceğini belirttiği , tüm uyarılara rağmen işin süresinde ve sözleşmeye uygun yapılmaması sebebiyle, davalı şirketin inşaat sözleşmesindeki taahhütlerini vaktinde ifa edebilmesi adına 16.11.2021 tarihinde prefabrik satış sözleşmesinin feshedildiğini davacı tarafa bildirdiğini, sözleşmenin haklı sebeple feshinden sonra davacı tarafça yapılmayan veya eksik yapılan işlerin davalı şirket tarafından tamamlanmak durumunda kalındığı,

iş tamamlandıktan sonra davacının yapmadığı işlerin bedeli ve sözleşmede kararlaştırılan ceza toplamı hak edişinden kesildikten sonra kalan hak ediş tutarı 28.01.2022 tarihinde kendisine ödendiği, takip konusu faturalardan 09.10.2021 tarihli ve 100.300,00TL tutarlı faturanın dava konusu işle ilgili olmadığı, takip talebinde ve dava dilekçesinde söz konusu faturanın da ----- projesi prefabrike ofis binası işine ait olduğu iddia edilmiş ise de bu beyanın haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli olduğu, zira söz konusu faturanın davalı şirketin ----- şantiyesine kurulan 122 m2 prefabrik yatakhaneyle ilgili olduğu,

ekte sunulan ----- yazışmalarından görüleceği üzere mezkur faturaya konu işle ilgili davacıyla pazarlık yapılarak 85.000,00-TL'ye anlaşıldığı ve irtibat için davacı tarafın ilgilendiğini, , ayrıca ----- şantiyesinde 122 m2 büyüklüğünde herhangi bir prefabrik yapının bulunmadığı, davacı tarafça bu hususların çok iyi biliniyor olmasına rağmen kötüniyetli olarak söz konusu faturanın dava konusu işe aitmiş gibi gösterilerek haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığı, davalı şirketin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı,

dava konusu faturalara konu işin kararlaştırılan süre içerisinde davacı tarafça tamamlanıp teslim edilmemesi sebebiyle, sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği, davacının yapmış olduğu kısma ait tutarın kendisine ödendiği, sözleşmede belirtilen işlerden yalnızca çelik konstrüksiyon yapılması, panellerin ve çatı konstrüksiyonunun montajının yapılması, 2. kat trapez sac, betopan ses izolasyon malzemesi ile zemin oluşturulması ve metal kiremit çatı kaplaması yapılması işlerinin davacı tarafça ayıplı bir şekilde yapıldığı, bunun dışındaki bütün iş ve işlemlerin davalı şirket tarafından yapılarak sözleşme konusu işin tamamlandığı,

davacı tarafın anahtar teslimi taahhüt ettiği işi sözleşmede üç ayrı kalem olarak fiyatlandırılan işlerin 2. ve 3. kalemlerine başlayabilecek seviyeye getiremediği için bu işlere hiç başlayamadığı, davacının yapmadığı işlerin daha sonra davalı şirket tarafından yapılması sebebiyle bu süre zarfında oluşan kur farkı ve fahiş fiyat artışları sebebiyle davalı şirketin büyük bir zarara uğradığı, fakat davalının iyiniyetli davranarak, davacının şantiye içerisinde daha önce başladığı ve bitiremediği diğer işler sebebiyle bu zararı davacıya yansıtmadığı ve bu hususta hak edişinden kesinti yapmadığı,

faturalara itiraz edilmemiş olması hususunun davalının borcu kabul ettiği şeklinde yorumlanmasının mümkün olamayacağı, zira dava konusu işe ait faturaların işin teslim tarihi olan 31.10.2021 tarihi öncesinde düzenlenmiş olduğu, davalının davacının taahhüt ettiği işi süresinde ve eksiksiz olarak tamamlayarak teslim edeceğini düşündüğü için ve iş devam ettiği için bu süreçte faturalara itiraz etmediği, aksi halin kabulünün akla, mantığa ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yapılan bütün uyarılara rağmen davacının sözleşme konusu işi bitirememesi neticesinde faturaların iade edilmesi zaruretinin hasıl olduğu,

ayrıca faturaya itiraz edilmemiş olmasının faturaya konu iş veya hizmetin yapıldığı, malın teslim edilmiş olduğu anlamına gelmediği, ihtilafın vukuunda iş veya hizmetin yapıldığı hususunun davacı tarafça ispat edilmesinin gerektiği, sözleşme konusu işin davalı şirket tarafından geciktirildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, davacı tarafın hukuka aykırı eyleminin neticelerinden kurtulabilmek geç teslimin davalıdan kaynaklandığını iddia ettiği, oysaki yukarıda ek-3 olarak arz edilen fotoğraf ve yazışmadan görüleceği üzere davacı yüklenicinin 19.10.2021 tarihi itibariyle henüz prefabrike yapının iskeletini dahi tamamlayamadığı,

davalının işin hızla bitirilmesi açısından imalatın ileri aşamalarında yapılması istenen minör düzeydeki revizeleri davacıya erkenden bildirdiği, fakat davacı tarafın aşama olarak revize istenen hususların çok çok gerisinde olduğu için bu hususların imalatı yavaşlatması ve teslimi geciktirmesinin mümkün olmadığı, aksine herhangi bir gecikmeye mahal vermemek adına davalı şirket yetkililerince erkenden davacıya bu hususların bildirildiği, örnek vermek gerekirse davacının daha prefabrike yapının iskeletini kurarken kadın/erkek mescit mahallinde bulunan giriş kapıları ve panellerin revize edildiği,

bir kısım revizelerin ise iş eksiltilmesi niteliğinde olup teslimi geciktirmesi bir yana davacının işini kolaylaştırdığı, örneğin ince işler ve kaba işler şefinin giriş bölümünde bulunan jaluzi ve kapılar iç mekanın interaktif kullanımı açısından iptal edildiği, hülasa hem davacının aşama olarak çok geride olması hem de yapılan revizelerin hiçbir şekilde imalatı yavaşlatıp teslimi geciktirecek nitelikte değişiklikler olmaması sebebiyle davacının iddialarının haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli olduğu, davacı tarafın sözleşme konusu işi tamamlandığı yönündeki iddiasının doğru olmadığı,

dava dilekçesinde davalının boya tercihlerini bildirmiş olması sebebiyle işin 12.11.2021 tarihi itibariyle tamamlanmış olduğunun iddia edildiği, oysaki boya tercihlerinin de revizeler gibi işi hızlandırmak için ileri ki aşamalara yönelik olmak üzere erkenden davacıya bildirildiği, davacının 12.11.2021 tarihi itibariyle söz konusu imalatı iç ve dış boya yapılacak seviyeye getiremediği, sözleşmede belirtilen işlerden yalnızca çelik konstrüksiyon yapılması, panellerin ve çatı konstrüksiyonunun montajının yapılması,

2. kat trapez sac, betopan ses izolasyon malzemesi ile zemin oluşturulması ve metal kiremit çatı kaplaması yapılması işlerinin davacı tarafça teslim süresinden sonra ve ayıplı bir şekilde yapıldığı, bunun dışındaki taşonit cephe kaplaması, doğrama ve balkon korkuluğu yapılması, 1. kat şap dökülmesi, seramik kaplama yapılması, elektrik ve mekanik altyapı tesisatı, cam bölmeler, kapı montajları, iç duvar sıva ve boyalarının yapılması, armatür ve vitrifiye montajları ile son kat iç cephe boyası yapılması işlerinin tamamının davalı şirket tarafından yapıldığı,

davacının yamaması sebebiyle davalı tarafından yapılmak durumunda kalınan işlerin görmezden gelinerek işin tamamlandığını açıklanan nedenlerle, haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli davanın reddine, davacı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasında akdedilen 27.09.2021 tarihli "Prefabrik Satış Sözleşmesi”

T.C. ---. İcra Müdürlüğü' nün --- Esas sayılı dosyası

---- Noterliği, ------ yevmiye numaralı, tarihli ihtarname

Bilirkişi Raporu:Mahkememizce alınan 16/05/2024 tarihli raporun sonuç kısmında,

"Davacı tarafça sözleşme edinimi olan prefabrik bina imalatının zamanında ve eksiksiz tesliminin yapılamadığı, davalı tarafından talep edilen revizelerin davacı taraf imalatını etkilemeyeceği, davalı tarafın davacı tarafa yaptığı ödemelerde gecikmelerin yaşandığı (------ yazışmaları incelemesi sonucu), bu sebeplerle sözleşmenin feshinin teknik olarak mümkün olabileceği,

Davacı tarafça "------" prefabrik bina imalatı, "Kesinti Tutanağı” nda belirlenen işlerin eksik teslim edildiği,

736.556,50TL (Davacının ticari defterlerine göre 27.01.2022 tarihli icra takibi itibal

515.669,11TL (Davalının düzenlediği fatura) - 220.887,39TL (Davalının 30.01.2022 yapmış olduğu ödeme) - 0,00TL

İşbu hesabın sonucunda davalı tarafından düzenlenen 27.12.2021 tarih, ------ numaralı iade faturasının haklı bir talep olabileceği kanaati oluşturmakta olup, davacı tarafça herhangi bir alacağın bulunmadığı

17 günlük gecikme cezai şart tutarının sözleşme bedelinin 960,4'i olarak hesap edildiği,

655.000 TL sözleşme bedeli üzerinden günlük gecikme cezasının 2.620 TL olduğu ve 17 günlük gecikme için 44.540 TL hesap edilebileceği, hesap edilen tutarın Davacı alacağından mahsup edilemeyeceği kanaatine varıldığı, fakat zaten davalının düzenlemiş olduğu ----- nolu faturada söz konusu gecikme cezası bedelinin bulunmadığı, dolayısıyla davacının gecikme cezası açısından da davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı,

Mali yönden yapılan değerlendirmede;

Davacı ----- 2021 yılına ait işletme defterine ilişkin gelir ve giderleri GİB tarafından dosyaya sunulan gelir ve gider listesinden incelendiği, davacının 2022 yılına ait yevmiye defterinin kapanış tasdikinin olmadığı, takdir Sayın Mahkemenizin olmak üzere davacının 2022 yılına ait ticari defterlerinin kendi lehine delil niteliğine sahip olamayacağı, davalı ------2021-2022 yıllarına ait ticari e-defterlerinin ve envanter defterlerinin zamanında GİB/noter onaylarının /tasdiklerinin yapıldığı,

muhasebe kayıtlarının V.U.K. madde 215-219 hükümleri ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri'ne uygun şekilde tutulduğu ve kayıtların davalının sunduğu cari hesap muavini ile uyumlu olduğu tespit edilmiş; takdir Sayın Mahkemenizin olmak üzere davalı şirketin ticari defterlerinin kendi lehine delil niteliğine sahip olabileceği, işbu sonuç bölümündeki 3. ve 4. maddedeki hesaplamaların teknik ve mali inceleme kapsamında ticari defter ve belge incelemesi neticesinde yapıldığı,

Sözleşme yönünden yapılan değerlendirmede;

Davacının, sözleşmeye uygun olarak edimini ifa etmesine ilişkin ispat yükü altında olduğu, davalının cezai şarta yönelik savunma yapmış olsa da cezai şartı davacıya yansıtmadığı,"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizce alınan 22/09/2025 tarihli ek raporun sonuç kısmında,

"Davacı tarafça sözleşme edinimi olan prefabrik bina imalatının zamanında ve eksiksiz tesliminin

yapılamadığı, davalı tarafından talep edilen revizelerin davacı taraf imalatını etkilemeyeceği, davalı tarafın davacı tarafa yaptığı ödemelerde gecikmelerin yaşandığı (----- yazışmaları incelemesi sonucu), bu sebeplerle sözleşmenin feshinin teknik olarak mümkün olabileceği,

Davacı tarafça----- prefabrik bina imalatı, "Kesinti Tutanağı" nda belirlenen işlerin eksik teslim edildiği,

Diğer yandan nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Kök raporumuzda yer alan detaylı hukuki yorumlama neticesinde sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle cezai şartın talep edilemeyeceği kanaati kıyasıyla; 17 günlük gecikme cezai şart tutarının sözleşme bedelinin 960,4'i olarak hesap edildiği, 655.000 TL sözleşme bedeli üzerinden günlük gecikme cezasının 2.620 TL olduğu ve 17 günlük gecikme için 44.540 TL hesap edilebileceği, hesap edilen tutarın Davacı alacağından mahsup edilemeyeceği, ancak kök raporda da tespit edildiği üzere bu tutarın davacıya yansıtılmadığı,

Davacının 05.11.2021 tarihli ----- nolu fatura itibariyle ticari defterlerle 736.556,50 TL alacaklı olduğunu,

Davalı tarafından kesilen ----- nolu, 515.669,11TL tutarlı faturaya karşılık davacının iade faturası kestiği, davalının bu fatura yönünden ispat yükü üzerinde olduğu, teknik bilirkişi tarafından bu kesintinin haklı olduğunun tespit edildiği"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Dava; hukuki niteliği itibariyle ------ projesi şantiyesi için taraflar arasında imzalanan 27/09/2021 tarihli sözleşme uyarınca prefabrik bina ve buna ilişkin malzeme satışından kaynaklanan anlaşmazlık nedeniyle davalı tarafça sözleşmenin fesh edilmiş olduğu, davacı tarafça bitirilen işlerin bedelinin ödenmemesi üzerine davacı tarafça davalı aleyhine --- İcra Müdürlüğünün ------ Sayılı icra dosyasının davalı tarafça yapılan itirazın ile takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen 27.09.2021 tarihli "Prefabrik Satış Sözleşmesi” imzalandığı, "Yüklenici" olarak anılan -----ile "Müşteri" olarak ----- arasında akdedildiği, Davacı tarafça sözleşme edinimi olan prefabrik bina imalatının zamanında ve eksiksiz tesliminin yapılamadığı, davalı tarafından talep edilen revizelerin davacı taraf imalatını etkilemeyeceği, davalı tarafın davacı tarafa yaptığı ödemelerde gecikmelerin yaşandığı, bu sebeplerle sözleşmenin feshinin teknik olarak mümkün olabileceği, Davacı tarafça --prefabrik bina imalatı, "Kesinti Tutanağı” nda belirlenen işlerin eksik teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafın alacağının eksik işler ve gecikme cezai şartı sonucunda; 736.556,50TL (Davacının ticari defterlerine göre 27.01.2022 tarihli icra takibi itibariyle alacak tutarı) -515.669,11TL (Davalının düzenlediği fatura) - 220.887,39TL (Davalının 30.01.2022 yapmış olduğu ödeme) - 0,00TL İşbu hesabın sonucunda davalı tarafından düzenlenen 27.12.2021 tarih, ----- numaralı iade faturasının haklı bir sebebe daynadığı,

Sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle cezai şartın talep edilemeyeceği kanaati kıyasıyla;17 günlük gecikme cezai şart tutarının sözleşme bedelinin %0,4'i olarak hesap edildiğinde,655.000 TL sözleşme bedeli üzerinden günlük gecikme cezasının 2.620 TL olduğu ve 17 günlük gecikme için 44.540 TL hesap edilebileceği, hesap edilen tutarın Davacı alacağından mahsup edilemeyeceği, fakat zaten davalının düzenlemiş olduğu ----- nolu faturada söz konusu gecikme cezası bedelinin bulunmadığı, dolayısıyla davacının gecikme cezası açısından da davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı,

Davacı ----- 2021 yılına ait işletme defterine ilişkin gelir ve giderleri GİB tarafından dosyaya sunulan gelir ve gider listesinden incelendiği, davacının 2022 yılına ait yevmiye defterinin kapanış tasdikinin olmadığı, davacının 2022 yılına ait ticari defterlerinin kendi lehine delil niteliğine sahip olamayacağı, davalı --- 2021-2022 yıllarına ait ticari e-defterlerinin ve envanter defterlerinin zamanında GİB/noter onaylarının /tasdiklerinin yapıldığı,

muhasebe kayıtlarının V.U.K. madde 215-219 hükümleri ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri'ne uygun şekilde tutulduğu ve kayıtların davalının sunduğu cari hesap muavini ile uyumlu olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinin kendi lehine delil niteliğine sahip olabileceği, Davacının, sözleşmeye uygun olarak edimini ifa etmesine ilişkin ispat yükü altında olduğu, davalının cezai şarta yönelik savunma yapmış olsa da cezai şartı davacıya yansıtmadığı,

Davacının 05.11.2021 tarihli ----- nolu fatura itibariyle ticari defterlerle 736.556,50 TL alacaklı olduğunu, Davalı tarafından kesilen ---- nolu, 515.669,11TL tutarlı faturaya karşılık davacının iade faturası kestiği, davalının bu fatura yönünden ispat yükü üzerinde olduğu, teknik bilirkişi tarafından bu kesintinin haklı olduğunun tespit edildiği davacının davalıdan alacağı bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmişi aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.