İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/520 K.2025/312

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/520 Esas

KARAR NO : 2025/312

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 26/06/2023

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ---------- ---------- Cad.

No:-------- ----------- adresinde ---------- isimli bir işletme çalıştırdığı ve her ay düzenli olarak elektrik faturasını ödediği, 12.06.2023 tarihinde davalı şirket saha personellerince müvekkilinin işletmesinde şirket personelleri sayacının arızalı olduğu iddia edilerek müvekkilinin işletmesinde bulunan sayacı değiştirdiklerini, davalı personelleri sayacı değiştirmesinin ardından müvekkilinin kaçak elektrik kullanımı yaptığını iddia edilerek tutanak tuttuklarını beyan ettikleri, bu esnada tartışma yaşandığı,

2021 yılı Ocak ayından itibaren ---------- isimli bir işletme çalıştığı, davalı şirkete bugüne kadar herhangi bir fatura borcu bulunmadığı, davalı personelleri tarafından da düzenli olarak sayaçlar kontrol edildiği, davalı personeli tarafından hangi hesaplamalar kullanılarak müvekkiline 491.144,67 TL gibi oldukça fahiş bir kaçak kullanım bedelinin faturalandırıldığını anlamlandırmak mümkün olmadığını, müvekkilinin işletmesinde 3 buzdolabı, iş yeri iç aydınlatması ve tabela elektriği dışında bir elektrik kullanımı söz konusu olmadığı, müvekkilinin işletmesi 2,5 yıl boyunca belki de 490.000,00 TL elektrik harcaması yapmadığı,

davalının müvekkiline fatura ettiği 491.144,67 TL miktar haricinde müvekkilinin aylık ödediği fatura bedelleri de hesaba katıldığında, bu miktarda bir kaçak kullanımın mümkün olmadığı hesaplama yapılmadan dahi anlaşılacağı, bu sebeple müvekkilinin kaçak elektrik kullanımı yapıp yapmadığı,

müvekkiline fatura edilen tutarın gerçeği yansıtıp yansıtmadığı noktasına bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, fatura miktarı fahiş oranda yüksek olduğundan ve bilirkişi incelemesi neticesinde yapılacak hesabın tam olarak bilinmesi mümkün olmadığından iş bu davayı kısmi dava olarak açma zorunluluğu hasıl olduğu ifade edilerek açıklanan nedenlerle müvekkiline çıkartılan faturadaki 491.144,67 TL’lik kaçak cezasından ilgili bilirkişinin yapacağı hesaplama ile şimdilik 20.000,00 TL miktar müvekkilinin borcu olmadığının tespitine, dava konusu borcun dışında borcunun olmaması sebebiyle söz konusu aboneye bağlı elektriğin kesilmemesi,

eğer kesilirse mağduriyetine yol açması sebebiyle tekrardan açılması ve borçtan dolayı icra takibi tehdidiyle karşı karşıya olması sebebiyle dava sonuçlanıncaya kadar icra takibi yapılmasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına ,davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle, dava değerini 79.346,26 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili davalı şirketin 6446 sayılı Kanun'un 4. ve 9. maddelerinde tanımlanan lisans sahibi elektrik dağıtım şirketi sıfatıyla kaçak elektrik tüketim tespiti ve devamındaki işlemleri yerine getirmekle yükümlü olduğunu, lisansında belirlenen bölgede sayaçların okunması,

bakımı ve işletilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesi ile kaçak elektrik tespiti ve buna bağlı süreçleri yürütmek ile de görevli olduğunu, davacının perakende satış sözleşmesi mevcutken harici bir hat çekmek suretiyle kaçak elektrik tükettiğini, şirket personeli tarafından tespit edilerek Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereğince tutanağa bağlandığını, tespit sonrası kaçak elektrik kullanımının tespiti sonrası gerçekleştirilmesi gereken işlemler de yönetmelikte düzenlendiği ve buna göre hesaplama yapılarak borç miktarı belirlendiğini,

dava dilekçesinde davacının kaçak elektrik kullanmadığı iddia edilmişse de bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, hatta davacının tutanak tutulduğu esnada, kaçak çekilen özel hattı düzelteceğini beyan ederek kaçak elektrik tüketimi yapmış olduğunu kabul dahi ettiğini,davacının sayaç bağlantısı olmaksızın "kofradan" harici hat çekerek kaçak elektrik kullandığı tespit edildiğini, bahse konu harici hattın sayaçtan bağımsız ve sayaçtan geçmeyen bir hat olduğu dikkate alındığında,

sayaç değişimi sırasında harici hattın tespit edilmesinin mümkün olmayacağı ortaya çıktığını,davacının borcunu ödemediği açıklanan nedenlerle davacının EPTHY 42. Maddesi uyarınca kaçak elektrik tüketimi yaptığının kaçak elektrik bedeli hesaplamasının aynı yönetmeliğin 43 ve devamı maddelerine uygun olduğunun kabulüne, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da dikkate alınarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

12.06.2023 tarihli Kaçak tüketim tutanağı, ----------- adına tanzim edilmiş ------------ numaralı tesisat numarasına düzenlenen kayıtlar, Abonelik DosyasıBilirkişi Raporu: Mahkememizce dosyanın elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, alınan 19/04/2024 tarihli raporun sonuç kısmında,"Dosya kapsamında davacı ve davalı iddia ve talepleri, somut belgeler, dosya kapsamındaki diğer yazışma ve muhteviyatının incelenmesinden ve konunun mevzuat yönünden değerlendirilmesinden yukarıda gerekçeleri ayrı ayrı açıklandığı üzere;

1. Davalı çalışanlarınca yapılan kaçak elektrik tüketimi tespitlerinin mevzuat uyarınca yapıldığı, kaçak elektrik tüketimi somut olduğu,

2. Kaçak elektrik tüketimi tespiti ile yapılan işlemlerin doğru olduğu, davalının tespit anındaki gücü esas alarak belirlediği tüketim değerine göre 24 saat esası ile işlem yaptığı, kaçak kullanılan elektriğin kullanıldığı ekipmanlar soğutucu dolaplar olduğundan bu yönde bir eksiklikten söz edilemeyeceği,

3. Tahakkuk yönü ile bilirkişi nezdinde kaçak tüketim, 242.817,83 ve 168.980,58 TL bedel tespit edilmiş, toplam tutar 411.798,41 TL belirlenmiş iken farkın davalının kaçak tahakkuku yapılırken mükerrer kaçak tüketime göre 2 katsayısı ile işlem yapıldığı, ancak mükerrerliğe ait dosyada herhangi bir kayıt yer almadığı,

4. Davacının menfi tespit talebine esas tutar 491.144,67 TL iken alacak 411.798,41 TL belirlendiğinden 79.346,26 TL’lik talebi uygun olduğu"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 05/08/2024 tariihli ek raporun sonuç kısmında,

"1. Kök raporda belirtildiği üzere kaçak elektrik tüketimi tespitlerinin mevzuat uyarınca yapıldığı, kaçak elektrik tüketimi somut olduğu,

2. Kaçak elektrik tüketimi tespiti ile yapılan işlemlerin doğru olduğu, davalının tespit anındaki gücü esas alarak belirlediği tüketim değerine göre 24 saat esası ile işlem yaptığı, kaçak kullanılan elektriğin kullanıldığı ekipmanlar soğutucu dolaplar olduğundan bu yönde bir eksiklikten söz edilemeyeceği,

3. Tahakkuk yönü ile bu aşamada davalının sunduğu belgelere göre davacının başka adreste geçmiş tarihli kaçak elektrik tüketim kayıtları bulunduğu somut olduğu, buna göre hesaplamaların da mükerrer tüketime göre belirlenmesi gerektiği,

4. Yapılan hesaplamada kaçak tüketim, 319.979,72 ve 168.980,58 TL bedel tespit edilmiş, toplam tutar 488.960,31 TL belirlendiği,

5. Davalı toplam faturası 491.144,67 TL olduğu farkın davalı tarafından 45,9 A tespit edilmişken hesaplamada 46 A üzerinden yapılmasından ileri geldiği,

6. Davacının menfi tespit talebine esas tutar 491.144,67 TL iken yeni eklenen kayıtlarla alacak 488.960,31 TL belirlendiğinden 2.184,36 TL’lik talebi uygun olduğu"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Dava; hukuki niteliği itibariyle davalı tarafça davacının işletmiş olduğu ----------isimli iş yerinde kaçak elektrik kullandığı iddiasıyla borçlu olmadığının tespiti talepli menfi tespit davasıdır.Menfi tespit davlarından kural olarak ispat yükü davalı alacaklıdadır.Davalı şirket çalışanları tarafından davacıya 12. tarihli, 28.06.2023 vadeli borç tahakkuku yapılmış olup borç tahakkukun iki kısımdan oluştuğu, geriye dönük 12 aylık borç bedeli belirlendiği, 6 aylık kısmın kaçak tüketim (12.06.2023 - 15.12.2022), kalan 6 aylık kısmın ise ek tüketim (15.12.2022 - 18.06.2022) olarak yansıtıldığı, her iki dönem için tüketimlerin 43.718,40 kWh olarak belirlendiği toplam bedelin ise 491.144,67 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı tarafından iki adet farklı tarihlerde, farklı adreslerde fakat davalı adına düzenlenmiş, 2 adet kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlenmiş olduğu, Tutanaklara göre davacının 23.12.2023 ve 13.04.2023 tarihlerinde davacı şirket tarafından davalının iş bu uyuşmazlığa konu adres dışında ----------- Mah. ---------- Cd.

No:--------- adresinde bulunan -------- numaralı tesisatına kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlendiğinin görüldüğü, mükerrer kaçak tüketim bulunduğunun anlaşıldığı, " ---------- Cd.

No:---------- ---------- adresinde bulunan -------- — nolu — tesisatın — 12.06.2023 — tarihinde “şirketimizden kayıtlı sayaçtan geçirilmeksizin harici bir hat çekmek suretiyle tüketim — yaptığınız — tespit edilmiştir(EPTHY42/1.b).” ibaresi ile ------------ nolu kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlenerek ------------- nolu mühürle hizmetin sonlandırıldığı, kesme işlemi yapıldığı,

Davalı şirket çalışanlarınca bir sebeple sayaç değişimi için sahaya gidildiği, ancak sayaç değişim esnasında sayaç besleme kabloları çıkarılmasına rağmen işyeri içerisindeki birtakım cihazların enerjili olduğu anlaşılarak burada sayaçtan bağımsız bir bağlantı yapılmak suretiyle tüketim tespiti yapıldığı, enerjili kısımlar üzerinden sayaçtan geçmeyen toplam yükün tespit esnasında 45,9 A olduğu,

Söz konusu kaçak elektrik kullanımına ilişkin dönemi ilgilendiren, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 30.05.2018 tarih ve ----------- sayılı -------- yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ve mer-i mevzuat hükümlerine göre tespit ve değerlendirildiğinde; kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlendiğinin ayrıntılı ve net olması, mutlak suretle maddi olgularda tereddüte yer olmayacak şekilde tespit edilmesi ve mevzuata göre işlemlerin bu şekilde yürütülmesi esastır.

Dava dışı ----------Ş.'den gelen bilgi doğrultusunda dava konusu tesisatta abonelik bulunduğu ancak söz konusu tüketim abonelik kapsamında sayaçtan kaydetmeden gerçekleştirildiğinden geriye dönük 6 ay kaçak tüketim, 6 ay ek tüketim tahakkuk edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı şirket çalışanlarının ------------- Marka sayacı söktüğü ------------ Marka sayaç montajı yaptığı bu esnada işyerinde cihazların çalıştığı tespiti ile harici devreden çekilen yükü 45,9 A belirlendiği, dolayısıyla olayın meydana gelişinden tesisata müdahale edildiği, harici bağlantı alınarak sayacın bypass edilmek suretiyle bir kısım cihazlarından bu hat üzerinden beslendiği,

beslenen cihazların toplam yük akımının ise 45,9 A olduğu tespiti nezdinde sahip olduğu dağıtım lisansı nezdinde kaçak elektrik tüketim tespiti de davalı şirket görev yetki sorumluluklarından olması sebebiyle işlem yapılmış olduğu mevcut kayıtlarla kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği somut olduğu, davacı sayacının kaçak tüketim ve ek tüketim tahakkuku yapılan dönemde günlük 25-26 kW enerji tükettiği anlaşılmakta olup, tüketimin belli bir tarihten sonra düşmediği tespit esnasında anlık 10,10 kW harici güç tespiti dikkate alındığında sadece 24 saatlik bu gücün karşılığı 242,40 KWh' olduğu,

Dolayısıyla davalının geriye dönük 12 ay süre ile kaçak tüketim ve ek tüketim yansıtması da mevcut sayaç kayıtlarına göre doğru olduğu, Bu kapsamda kaçak ve ek tüketim için. Günlük 45,9 * 220 - 10,10 kW x 24 saat - 242,40 kWh olmak üzere, 180 gün x 242,40 - 43.632 kWh kaçak tüketim, 180 gün x 242,40 - 43.632 kWh ek tüketim tahakkuku yapılması gerektiği, EPDK tarafından yayımlanan ve hesaplamada kullanılması gereken güncel ticarethane abone grubu için tarife bedelleri;

perakende tek zamanlık aktif enerji bedeli ve dağıtım bedeli, Buna göre kaçak tüketim için 153,2026 ve 229,5221 kr/kWh, dağıtım bedeli de 79,6378 kr/kWh alınacağı, Ek tüketim ise 193,8141 ve 292,1045 kr/kWh ve dağıtım bedeli de 34,2716 alınarak yapılan hesaplamalarda kaçak ve ek tüketim için 319.979,72 ve 168.980,58 TL olmak üzere 488.960,31 TL bedel tespit edildiği, Ancak davalının faturasının 491.144,67 TL olduğu arada 2.184,36 TL bulunduğu bu farkında ölçüm anına ilişkin fotoğraf kaydı da 45,9 A iken davalının hesaplamayı 46 A üzerinden yaptığı, dolayısıyla bilirkişinin 43.632 kWh tüketim esas aldığı,

davalı nezdinde 43.718,40 kWh alındığı görüldüğü, Kısmi fark da buradan ileri geldiği, Kaçak elektrik tüketimi tespiti ile yapılan işlemlerin doğru olduğu, davalının tespit anındaki gücü esas alarak belirlediği tüketim değerine göre 24 saat esası ile işlem yaptığı, kaçak kullanılan elektriğin kullanıldığı ekipmanlar soğutucu dolaplar olduğundan bu yönde bir eksiklikten söz edilemeyeceği, Davacının başka adreste geçmiş tarihli kaçak elektrik tüketim kayıtları bulunduğunun somut olduğu,

buna göre hesaplamaların da mükerrer tüketime göre belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Kaçak tüketimin, 319.979,72 ve 168.980,58 TL bedel tespit edilmiş, toplam tutar 488.960,31 TL belirlendiği, Davalı toplam faturası 491.144,67 TL olduğu farkın davalı tarafından 45,9 A tespit edilmişken hesaplamada 46 A üzerinden yapılmasından ileri geldiği, Davacının menfi tespit talebine esas tutar 491.144,67 TL olduğu,

davalı alacağının 488.960,31 TL olarak belirlendiğinden davacının 2.184,36 TL yönünden borçlu olmadığının tespitini isteyebileceği anlaşılmakla;Davanın kısmen kabulüne, Davacı adına kayıtlı ----------- sayaç için, kaçak elektrik faturası nedeniyle davalıya 2.184,36 TL Borçlu Olmadığının Tespitine,Fazlaya ilişkin talebin reddine,İspatlanamayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.