İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/880 K.2024/262

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/880 Esas

KARAR NO: 2024/262 GEREKÇELİ KARA

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 16/11/2023

KARAR TARİHİ: 02/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin -------- Şirketi nezdinde 07/08/2021 başlangıç ve 07/08/2022 bitiş tarihli, -------- poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunan ve davalı --------- Şirketi'nin maliki / işleteni bulunduğu -------- plakalı araç, sürücüsü belli olmayan kişinin sevk ve idaresinde iken 01.07.2022 tarihinde dava dışı -------- maliki olduğu --------- plakalı araca asli ve tam kusuru ile çarpmış, daha sonra olay yerini terk etmiş maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu kaza şu şekilde gerçekleştiğini,

01.07.2022 tarihinde dava dışı -------- plakalı araç -------- ili, --------- ilçesi, -------- Mah. -------- Cadde üzerinde kendisine yeşil ışık yanması sebebiyle yoluna devam etmekte iken davalı şirketin maliki olduğu -------- plakalı araç -------- Caddesi üzerinde seyir halinde iken kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen yola devam etmiş, -------- plakalı aracın ön kısımlarına çarpmış, kaza tespit tutanağı tutmadan olay yerini terk etmiş ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, -------- plaka nolu aracın maliki 07.11.2022 tarihli --------- numaralı dosya ile -------- hasar bedeli ve değer kaybı için başvuruda bulunmuş,

alınan bilirkişi raporunda araç üzerinde meydana gelen maddi hasarın layıkı ile onarılabilmesi için tespit edilen hasar tutarının KDV dahil 11.722,91TL, 01.07.2022 tarihli trafik kazasının bahse konu aracın değerinde 12.500,00- TL değer kaybı olduğu kanaatine varıldığını, müvekkilinin sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince 21.06.2023 tarihinde 11.722,91 TL maddi hasar, 12.500,00 TL değer kaybı ödemesi,

9.200,00 TL vekalet ücreti, 1.433,47 faiz, 2.669,65 TL ödeme masrafı olmakla birlikte toplamda 37.526,03 TL tazminat ödemesi yapıldığını, alacaklı müvekkil şirket, yasal düzenlemeler gereği yapılan ödemelerin rücuen tahsili amacıyla da davalı aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E. Sayılı dosyasında 37.526,03 TL asıl alacak 592,19 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplamda 38.118,22 TL tutarlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından takibe, borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, davalı tarafın icra dosyasındaki itirazları kötüniyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olup iptali gerektiğini,

--------- plakalı aracın sürücüsünün kasti, kusurlu hareketleri sonucu kazaya sebebiyet vermek suretiyle asli kusurlu olması, KTK md. 85 gereğince de malik olarak işleten sıfatına sahip olan müvekkil şirket sigortalısı --------- Şirketi'nin de sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olması neticesinde;

zarara uğrayan karşı araç için yapılan ödemeler Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4. üst başlıklı zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı kısmı (a), (b) ve (f) bendinde düzenlenen aşağıdaki maddeler gereği sigortalı davalıya rücu edildiğini, davamızın kabulü ile davalıların takibe, borca, asıl alacağa ve faize ilişkin haksız ve kötüniyetli itirazlarının iptali ile -------- E. Sayılı dosyasının devamına, davalı tarafın hakkında alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Müvekkil şirket aleyhine 01.07.2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sebebiyle üçüncü kişilerin maddi hasarı için ödenen tutarın tarafımıza rücu amacıyla işbu dava açılmış olup dava dilekçesi tarafımıza tebliğ edildiğini, öncelikle davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkiline ait araç, kaza tarihinden önce 07.09.2021 tarihinde -------- şirketine satılmış olup buna ilişkin satış evrakı sunulduğunu, dava konusu aracın işleteni müvekkili şirket olmadığını,

müvekkilinin araç işleteni olmamasından dolayı müvekkiline rücu edilemeyeceğini, müvekkilinin kazadan kaynaklı olarak bir sorumluluğu bulunmadığını, olaya ilişkin herhangi bir kaza tutanağı bulunmadığını, salt karşı araç sürücüsünün şikayeti ve beyanı sonucunda ödeme yapıldığını, karşı araç sürücüsünün beyanının doğruluğu ise araştırılması gerektiğini, öncelikle davanın husumet yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esas bakımından reddine, davada haksız çıkma ihtimalimize binaen davanın, aracın satıldığı ------- şirketine ihbarını,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Hukuki niteliği itibariyle -------- İcra Müdürlüğünün -------- E sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış, --------İcra Müdürlüğünün-------- Esas sayılı dosyasının uyap sureti, -------- Noterler Birliğine müzekkere yazılarak, -------- plakalı, -------- plakalı araçların araç tescil bilgileri, --------- Nolu dosyası, -------- müzekkere yazılarak, -------- plakalı aracın tramer kayıtları, --------- müzekkere yazılarak,--------- plakalı aracın km bilgilerinin kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-d maddesinde açıkça düzenlendiği üzere taraf ve dava ehliyeti dava şartlarındandır.

Bu düzenlemeye göre husumet ya da başka bir anlatımla taraf sıfatı dava şartları arasında sayılmamıştır. Taraf sıfatının özelliği, tıpkı dava şartı gibi davanın esastan görülüp karara bağlanabilmesi için, varlığı ya da yokluğu hâkim tarafından davanın her aşamasında resen (kendiliğinden) gözetilen ve taraflarca noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülen nitelikte olmasıdır.

Taraf sıfatı, bir başka ifadeyle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini; davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı da pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir.

Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyorsa o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının belirlenmesinde olduğu gibi maddi hukuka göre tespit edilir.Sıfat dava şartı değil, itirazdır.

Zira bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı ancak davanın esası incelendikten sonra tespit edilebilir ve bu durumda dava ret veya kabul ile sonuçlanır. Diğer bir ifadeyle bir davada taraflardan birinin, aktif ya da pasif husumet ehliyetinin (davacı veya davalı sıfatının) olmadığı belirlenirse, artık uyuşmazlığın esastan çözülmesine geçilmeden, davanın sıfat yokluğundan reddi gerekir.

Sıfat, ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen ilk itiraz ya da davalı tarafından ortaya konulması gereken def’i niteliğinde olmadığından, davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Tüm bu yapılan açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde, ------- plakalı aracın tescil bilgilerinin dosyamız arasına alındığı, aracın 07/09/2021 tarihinde satışının davalı tarafça yapıldığı, kaza tarihinin 01.07.2022 olduğu gözetilerek davalının eldeki davada davalı sıfatı (pasif husumet ehliyeti) bulunmadığından bu davalı hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.