İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/542 K.2025/939

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/542

KARAR NO : 2025/939

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/07/2024

KARAR TARİHİ : 02/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 20/01/2024 tarihinde --- plakalı aracına seyir halindeyken, davalı --- ait ---plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı---- ait dava dışı bir şahsın sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası diğer davalı olan ----- tarafından yapılmış olduğu, yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı gerçek zarar kapsamında olduğu;

kazaya sebebiyet veren aracın ZMSS tarafından bu zararın karşılanması gerektiği, davalı Sigorta şirketine ----- yoluyla yapılan 11/03/2024 tarihli başvuru neticesinde, tarafımıza yetersiz ödeme olarak 05/04/2024 tarihinde 26010 TL ödendiği, Müvekkilim kazanın olduğu 20/01//2024 tarihinden aracın onarım işlemleri sonra erene kadar aracından mahrum kaldığı, Davalı taraflarla yapılan arabuluculuk görüşmesinden de herhangi bir sonuç alınmadığı, açıklanan nedenlerle.

Davalı ---- ait ----- plakalı aracın müvekkilimin ---- aracına çarpması neticesinde araçta ortaya çıkan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla 10 TL değer kaybı ,10 TL hasar fark bedelinin müştereken ve müteselsilen ve 10 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ----- kaza tarihi olan 20/01/2024 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleriyle, vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 30/05/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, 24.001,95 TL Hasar Farkı ve 3.250 TL Araç Mahrumiyet Bedeli 'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle, Kazaya karışan----- plakalı araç 12 Ay süreli olarak ----- kiralanan aracın bakımda olması nedeniyle yedek araç olarak kiralandığı, müvekkil şirketin Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesi anlamında işleten sıfatı ortadan kalktığı, Söz konusu kazada işleten sıfatı uzun dönem acısı olan -----olduğu, işbu davanın ----- ihbarına da karar verilmesini, Davacı aracında değer kaybı olduğunu ve ödenmesini talep ettiği, ancak davacı taraf aracı ----model bir araç olduğu, davacı tarafta dosyaya sunulan tramer sorgulama cevap mesajında aracın 14 adet kazası olduğu,

Bu bakımdan davacının aracında herhangi bir değer kaybı olamayacağı, yapılacak bilirkişi incelemesinden anlaşılacağı, belirtilen nedenlerle, öncelikle davanın------ ihbarı ile haksız ve dayanaksız davanın husumetten reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle, Davacı asil meydana gelen kaza sebebi ile aracı ----- tarafından onarıldığı ve davacı asil aracını tam ve eksiksiz olarak teslim aldığı, iş bu kaza sebebi ile aracında oluşan hasar tazminat alacağını onarımı gerçekleştiren servis olan------ Hizmetleri'ne devir ve temlik edildiği, temlik sonucu alacağı Sigorta şirketi servise ödendiği, tarafımızı da ibra ettiğini, hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığı, Gerçek zarar tarafımızca karşılandığı,

20.01.2024 tarihinde ---- mevkünde sürücüsü ---- idaresindeki --- plakalı araç ile sürücüsü ----- idaresindeki ------- plakalı araçların çarpışması sonucu gerçekleştiği, anlaşmalı tutanağın incelenmesi sonucu anlaşıldığı, işçilik ve yedek parça bedeli için fatura karşılığında vergiler dahil 47.800,00 TL( tevkifat vergi dairesine ödenmiştir) ödeme yapıldığı, aracın onarımı için gerekli yedek parça tutarları tedarikçilere müvekkil şirket tarafından ödendiği, fatura karşılığı toplamda KDV dahil 10.659,77 TL tedarikçilere hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığı,.

Onarım için gerekli parçaların faturalandırması müvekkil şirket adına yapıldığı, görevlendirilen eksper tarafından gerekli incelemeler yapılmış olup, aracın onarımını gerçekleştiren servisten istenecek işçilik ücreti öğrenilmiş ve yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 58.459,77 TL ödeme yapıldığı, araç eski haline getirildiği.

Tarafımızca değer kaybı raporu hazırlatıldığı, araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 25.000,00 TL ve genel şartlar uyarınca 26.019,00 TL olduğu tespit edildiği, davacı tarafa 26.019,00 TL değer kaybı bedeli ödendiği, arz ve izah edilen sebepler ve re'sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, taraflar arasında ibraname bulunduğundan davanın reddine, hasar onarım bedeli ödemesi yapılarak araçtaki gerçek zarar tarafımızca karşılandığı,

ilgili davanın reddine, Reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, Araç Mahrumiyet bedeli talebinin reddine, tamirhaneye yapılan ek bir ödeme yapılmadığından davacı tarafin talebinin reddine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

20.01.2024 Tarihli Kaza Tespit Tutanağı, SBGM Kayıtları, ------ sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Poliçesi,13.02.2024 tarihli teslim, ibra ve teslim sözleşmesi

Bilirkişi Raporu : Mahkememizce alınan 23/05/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında,"".Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde 20.01.2024 tarihinde meydana gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında:

A-) Sürücü ------ sevk ve idaresinde bulunan ----- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için

8/8 ORANINDA % 100 ASLİ KUSURLU OLDUĞU,

B-) Sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan ------ plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı,

C-) 20.01.2024 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan ---- tarafından sunulmuş hasar bilgilerinin, -----plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu ve kazanın meydana geldiği yerin karayolu niteliğinde olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

D-) Yargıtay -----. Hukuk Dairesinin ----- tarihli kararına göre: “...Dairemiz uygulamasına ve kaza tarihine göre aracın perte ayrılması için tamir masraflarının kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin 2650'sini aşması ve tamirinin ekonomik olmaması gerekir.

Dosyada ki bilgi ve belgelere göre tamir masraflarının ne olacağı, tamirinin ekonomik olup olmadığı, 2. el rayiç bedeline göre perte ayrılıp ayrılmayacağı konularında ayrıntılı, denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi...” Bu kapsamda dava konusu ---- plakalı, ---- marka, ----- model aracın 20.01.2024 tarihinde meydana gelen kazadan dolayı oluşan hasarın boyutu (hasar kalemleri dosya içeriğinde tek tek belirtilmiştir.) kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin %50'sini aşmadığı (----- plakalı aracın rayiç değerinin 400.000.00 TL,

hasar tutarının 82.461.72 TL olması kriterleri değerlendirilerek) ve tamirinin ekonomik olacağı değerlendirmesi yapılarak aracın perte ayrılamayacağı değerlendirmesi yapılmıştır.

E-) Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin, sigortalısının belirlenen kusur oranı nispetinde davalı sigortacının, ---- plakalı ------ marka araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan araç başına 120.000,00 TL limit üzerinden --- sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamındadır.

F-) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda “aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı”,

hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede:

Bu bilgiler dâhilinde --- plakalı, ----- tipi, ---- model araçta oluşan Hasar, Değer Kaybı ve araç mahrumiyet bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle,

HASAR BEDELİ

BAKİYE HASAR BEDELİ

2.461,72 TL 82.461,72 TL- 58.459,77 TL 4.001,95 TL olarak hesap edilmiştir. DEĞER KAYBI BEDELİ- Anayasa Mahkemesi ------ sayılı kararı uyarınca başvuran aracın dava dosyasına sunulan belgelerde yer alan ayırt edici özellikleri ile raporda yer verilerek araştırılan kıstaslar çerçevesinde piyasa koşulları itibarı ile dava konusu kazada değer kaybına neden olabilecek hasarlı parçaların 26.10.2008- 18.11.2008- 03.10.2009- 12.10.2008- 29.11.2008 tarihlerinde oluşan kazalarda işlem görmesi nedenleri ile parçaların orijinalliğini kaybettiği, dolayısı ile dava konusu ---- plakalı, ---- marka,------ model olan araçta değer kaybı oluşamayacağı değerlendirmesi yapılmıştır.

ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ — > 3.250,00 TL

(Davalı sigortacının sorumluluğu poliçe limiti kapsamında 120.000,00 TL ye kadar bulunduğu ve Hasar bedeli kapsamında 58.459,77 TL tutarın sigorta firması tarafından ödemenin yapılmış olduğu, Bakiye TUTARIN 24.001,95 TL olarak hesap edildiği,

3.250,00 TL ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ Tutarından 2 nolu davalının sorumlu olabileceği."

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Islah : Davacı vekili 30.05.2025 tarihli dilekçe ile, 24.001,95 TL Hasar Farkı ---. (öncelikle) ------. (asli sorumlu işletici) Ve 3250 TL Araç Mahrumiyet Bedeli----talep etmiştir.Dava; hukuki niteliği itibariyle davalı ile davacı aracında meydana gelen kaza nedeniyle araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalıdan tahsili istemli tazminat davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ------ ilçesinde ilgili mahalde 20.01.2024 tarihinde sürücü ----- sevk ve idaresinde bulunan --- plakalı aracının ön kısmı ile sürücü -----sevk ve idaresinde bulunan ------ plakalı aracın arka kısmına çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,

meydana gelen kazda, Sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan --- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için 8/8 oranında % 100 Asli kusurlu olduğu,

Sürücü --- sevk ve idaresinde bulunan ----- plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde Atfı kabil kusuru bulunmadığı,

20.01.2024 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan ---- tarafından sunulmuş hasar bilgilerinin, ----- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu ve kazanın meydana geldiği yerin karayolu niteliğinde olduğu, Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin----- ve 24.04.2018 tarihli kararına göre: “...Dairemiz uygulamasına ve kaza tarihine göre aracın perte ayrılması için tamir masraflarının kaza tarihindeki aracın rayiç bilgi ve belgelere göre tamir masraflarının ne olacağı, tamirinin ekonomik olup olmadığı,

2. el rayiç bedeline göre perte ayrılıp ayrılmayacağı konularında ayrıntılı, denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi. Bu kapsamda dava konusu --- plakalı, ----- marka,------model aracın 20.01.2024 tar dosya içeriğinde tek tek belirtilmiştir.) kaza tarihindeki aracın rayiç değer değerinin %50'sini aşması ve tamirinin ekonomik olmaması gerekir.

Dosyada ki inde meydana gelen kazadan dolayı oluşan hasarın boyutu (hasar kalemlerinin %50'sini aşmadığı ---/plakalı aracın rayiç değerinin 400.000.00 TL, hasar tutarının 82.461.72 TL olması kriterleri değerlendirilerek) ve tamirinin ekonomik olacağı aracın perte -ayrılamayacağı,

Davalı sigortacının, ---- plakalı ----- marka araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan araç başına 120.000,00 TL limit üzerinden ------ sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamında olduğu,

Yargıtay uygulamaları doğrultusunda “aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı”, hususları çerçevesinde----- plakalı, ------ model araçta oluşan Hasar, Değer Kaybı ve araç mahrumiyet bedeli için,

derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının 82.461,72 TL Bakiye hasar bedelinin 82.461,72 TL- 58.459,77 TL= 24.001,95 TL olacağı, Anayasa Mahkemesi ----- sayılı kararı uyarınca başvuran aracın dava dosyasına sunulan belgelerde yer alan ayırt edici özellikleri ile raporda yer verilerek araştırılan kıstaslar çerçevesinde piyasa koşulları itibarı ile dava konusu kazada değer kaybına neden olabilecek hasarlı parçaların 26.10.2008- 18.11.2008- 03.10.2009- 12.10.2008- 29.11.2008 tarihlerinde oluşan kazalarda işlem görmesi nedenleri ile parçaların orijinalliğini kaybettiği,

dolayısı ile dava konusu -/--- plakalı, ---- marka----model olan araçta değer kaybı oluşamayacağı, Araç Mahrumiyet Bedelinin 3.250,00 TL olduğu, Davalı sigortacının sorumluluğu poliçe limiti kapsamında 120.000,00 TL ye kadar bulunduğu ve Hasar bedeli kapsamında 58.459,77 TL tutarın sigorta firması tarafından ödemenin yapılmış olduğu, Bakiye Tutarın 24.001,95 TL olacağı, anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin Davacı vekili 30.05.2025 tarihli dilekçe ile, 24.001,95 TL Hasar bedeli ve 3250 TL Araç Mahrumiyet Bedeli talep ettiği, 13.02.2024 tarihli teslim, ibra ve teslim sözleşmesine göre, davacı tarafından davalı ----- dava konusu 24.01.2024 tarihli kaza nedeniyle tüm borçlarından ibra edildiğinin anlaşıldığı,

Davalı ----- plakalı aracın ------yedek araç olarak kiralandığı, uzun dönem kira sözleşmesi olduğundan işleten sıfatının ve sorumluluğunun kalktığını ileri sürdüğü, dosyaya sunun araç kiralama sözleşmelerine göre araç kiralama sözleşmelerinin uzun dönem olmadığı anlaşıldığından bu savunmaya itibar edilmemiştir.

Davalı---- haksız fiil hükümleri uyarınca, 20.01.2024 temerrüde düştüğü anlaşılmakla,Davanın davalı ----- yönünden davacı tarafından ibra edilmiş olduğundan Esastan Reddine, Davalı---- yönünden Kısmen kabulü ile, 24.001,95 TL Hasar Bedeli tazminatının davalı ------ kaza tarihi 20.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3.250,00- TL Araç Mahrumiyet Bedelinin davalı ------ kaza tarihi 20.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Değer kaybı bedeli talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.