İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/973 K.2025/867

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/973 Esas

KARAR NO : 2025/867

DAVA

Ticari Şirket (Fesih İstemli)

DAVA TARİHİ : 09/12/2024

KARAR TARİHİ : 05/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Fesih İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacılar'ın, davalı Anonim Şirkette pay sahibi olduklarını, davalı şirketin pay sahiplerinin paylarının toplam itibari değeri 1.000.000,00.TL olup davacıların payların toplam itibari değeri 130.000,00.TL olduğunu, böylelikle davacılar şirketin toplam ana sermayesinin 9613'üne tekabül eden kısmını temsil etmekte olduklarını, davacılar görülecek olan davayı 6102 sayılı yasanın 531'inci maddesine dayandırdıklarını, madde metni.

Şirket özel hastane işletmeciliği yaptığından, hastane personeli (doktor veya hizmetli) sürekli değiştiğini, bu durum sağlık hizmeti sunumunda hastalar nezdinde güvensizlik yarattığını, şirket özel hastane işletmeciliği yaptığından, hastane hekim özellikle branş kadrosunun dolu olması gerekirken, bir çok branş bölümünde uzman doktor çalıştırılamadığını, mevcut haliyle şirket işletmesinde bulunan hastane, hastane olarak değilde tıp merkezi gibi hizmet sunumu yaptığını, bu durumda şirketin marka değerini zedelediğini, şirket yönetimi şirket genel kurul toplantılarını tüm pay sahiplerine duyurarak,

pay sahiplerinin de toplantıya katılımını sağlamayı denemediğini, bu kapsamda davacıların haberi olmaksızın "yapıldı ise" genel kurul toplantıları davacılar yokluğunda yapıldığını, şirket özel hastane işletmeciliği yaptığı halde, konum itibariyle hasta potansiyelinin fazla olduğu bir yerde bu hizmeti sunulmasına ve gelir elde ediyor olmasına rağmen pay sahiplerine payları nispetinde kar payı dağıtımı yapmadığını,

bu durumun somut delili davacılardan ... ve ... şirket tüzel kişiliğine --------- Noterliğinin 02.04.2020 tarih ve -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 2019 yılına ait kar payı dağıtımının yapılmasına dair ihtarname keşide etmesi olduğunu, bu keşide edilen iktarnameye rağmen her iki davacıya kar payı ödemesi yapılmadığını, bunun üzerine davacı ... --------- İcra Dairesinin ---------- Esas sayılı takip dosyası ile,

davacı ... ise -------- İcra Dairesinin --------- Esas sayılı takip dosyası ile ödenmeyen 2019 yılına ait kar paylarını alabildiklerini, bu örneğin dışında davacılara ödenen başkaca geçmiş yıllara ait kar payı ödemesi yapılmadığını, şirket yönetimi kötü yapıldığından şirket çalışanları ile iş hukukundan kaynaklı dava sayısında da artış kaydedildiğini, şirket yönetimi hastaneye almak için siparişini verdiği Tomografi cihazının alımından vazgeçmesi nedeniyle satıcı firmaya tazminat ödemek zorunda kaldığını böylece şirketi zarara uğradığını, bu durum şirket defterleri incelendiğinde ortaya çıkacağını,

davacılar şirketin giderlerinin muhasebeleştirilmesinde ciddi usule aykırılıklar olduğunu düşünmekte olduğunu, şirketin giderini fazla göstermek için fazladan fatura alımı yapıldığını iddia ettiğini, bu hususta şirket defterlerinin tetkiki ile netlik kazanmış olacağını, şirket yönetimi şirket pay sahiplerinin bilgilendirilme, bilançoyu inceleme taleplerini karşılıksız bıraktığını, bu duruma verilebilecek somut örnek davacılardan ...'nın ------- Noterliğinin 24.02.2017 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarname ile şirket tüzel kişiliğinden 23 ayrı madde de oluşan taleplerinin karşılıksız bırakılması olduğunu,

şirketin içinde bulunduğu mali durumunda iyi olmadığı edinilen bilgiler arasında olduğunu, bu kapsamda şirketin vergi dairesne,--------olan borç durumunun sorulmasını Mahkememizden talep ettiklerini, tüm bu sebeplerle birlikte yargılama neticesinde ortaya çıkan olgularda gözönüne alınarak şirket hakkında TTK 531 maddesi uyarınca öncelikle fesih kararı verilmesini, yukarıda sunalan nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulü ile haklı nedenlerle davalı şirket hakkında TTK 531'inci maddenin uygulanması davalı şirketin feshine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle Anonim şirketlerin haklı nedenle feshinde kanun koyucu haklı sebeple kavramını açıklamamış bunu öğreti ve yargıtay kararlarına bıraktığını, diğer hukuki ilişkilerin haklı nedenle feshinde olduğu gibi MK.4.

Maddesi uygulama alanı bulduğunu, haklı sebeplerin değerlendirilmesinde somut olayın nitelikleri, menfaatler dengesi ile olayın ekonomik ve sosyal sonuçlarının nazara alınması gerektiğini, haklı sebepler yönünden doktrinde bazı kıstaslar önerildiğini, yine anonim şirkette azınlığa haklı nedenle fesih hakkı tanınmış olması,

bu hakkın her zaman ve kolayca kullanılabileceği anlamına gelmediğini, zira haklı nedenle şirketin feshini isteme hakkı, olağanüstü nitelikte ve istisnai durumlarda kullanılabilecek bir hak olarak tesis edildiğini, yine azınlık ve çoğunluk pay sahipleri arasında çıkan tartışmalardan kaynaklanan korkular ile gelecekte çoğunluğun gücünü kötüye kullanacağına dair endişe ve korkular haklı neden olarak görülmediğini, ayrıca azınlığın menfaatlerini korumak için başka araçlarla çaba sarf etmemiş olduğu durumlarda haklı nedenlere dayanarak şirketin feshini talep edemeyeceği ifade edildiğini,

bunlara ek olarak haklı nedenlerin varlığı halinde bile tasfiyenin en son çare olarak düşünülmesi gerektiğini, bu bilgiler ışığında davacı taraf iddiaları incelendiğinde; müvekkili şirket bir hastane olup toplamda 13 ortaklı bir şirket olduğunu, davacı taraflar dışında diğer ortaklar şirkette çalışan ve şirkete hizmet eden ortaklar olduğunu, iddia olunanın aksine genel kurullar bütün ortaklara tebliğ yapılarak usulüne uygun yapıldığını, davacı tarafların iddiasının aksine müvekkili şirketin vadesi geçmiş ne bir vergi borcu nede ------- borcu bulunmadığını, şirketin iyi yönetilmediğinden dolayı iş davaları yoğunluğu bulunmamakta olduğunu,

tomografi makinası ile ilgili süreç davacı tarafın iddia ettiği gibi olmadığını, söz konusu makinanın alımında öncelikle ortakların şahsi kefaleti talep edilmiş ve bir kısım ortaklarının buna yanaşmaması ve ayrıca hasta sayısı bakımından sözkonusu makinanın satın alınması ve makinanın kurulumu için gerekli alt yapı sürecinin satıcı firma yönünden müvekkili şirketi yanlış yönlendirmesinden dolayı makine alımından vazgeçildiğini, şirket bu yönden zarar etmediğini, iddia asılsız ve ispata muhtaç olduğunu, müvekkili şirketin giderleri yönünden asılsız fatura aldığı yönündeki iddiada yersiz olduğunu,

bunun en büyük göstergesi de bu gün değin müvekkili şirketin herhangi bir idari para cezası veyahutta vergi zayi cezası almaması olduğunu, şirket defterlerinin davacı taraflara gösterilmemesi gibi bir husus mevzu bahis olmadığı gibi delilleri arasında bulunan imzalı genel kurul tutanakları ile alınan kararlar nazara alındığında ve genellikle komiser eşliğinde yapılan genel kurullarda bu iddialarını zapta geçirmedikleri ve bu konularda herhangi bir dava açmadıkları ve özellikle davacıların 2017 yılından sonraki toplantılara katılmış olmalarına rağmen bu hususları ileri sürmeyerek 8 yıl sonra ileri sürerek şimdi dava konusu yapmaları kendi

içerisinde çelişmekte olduğunu, müvekkili şirketin en son yapılan genel kurulunda şirket mali yapısı nazara alınarak kar payı dağıtılmamasına karar verildiğini, o günden bu güne kadar gerek ekonomik konjektür gerekse çalışan maaşlarının aşırı artması buna karşın --------- bağlı çalışan hastanenin aldığı devlet katkısının enflasyon karşısında eriyerek neredeyse yok pahasına gelmiş olması karşısında daha önce 110 çalışanı bulunan şirketin bu sayıyı zorunlu olarak 90 kişiye düşürmediğini,

yine sağlık sektöründe çalışan doktor ve nitelikli sağlık personelinin yurt dışı tercihi yapması veyahutta çok aşırı ücret öneren başka hastanelere yönlenmesi hem davalı şirketi hem de kendi şirketleri gibi küçük ölçekli hastaneleri zor duruma düşürdüğünü, davacıların bir kısmı doktor olduğu halde ve bu hususları çok iyi bildikleri halde kötüniyetli olarak ileri sürmekte olduğunu, müvekkili hastane de iddia edildiği gibi sürekli olarak doktor eksikliğinden dolayı branş eksikliği bulunmamakta olduğunu,

bunun en büyük göstergesi idari kurum tarafından müvekkili şirkete herhangi bir yaptırım veyahutta branşı kapatma gibi cezanın verilmemiş olması olduğunu, piyasada hizmet veren diğer hastaneler gibi müvekkili şirkette de yukarıda izah ettikleri ve Mahkememizce resen göz önüne alınacak diğer hususlar muvacehesinde haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, haklı sebeple anonim şirketin feshi taleplidir.Feshi istenen davalı şirket anonim şirket olduğundan uygulanacak madde 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi olup buna göre; haklı sebeplerin varlığı halinde şirket sermayesinin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahiplerinin, haklı sebeplerin varlığı halinde şirketin feshine karar verilmesini isteyebileceği, mahkemece, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, pay bedellerinin karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenmesi suretiyle davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme de karar verebileceği öngörülmüştür.

Davalı şirketin 1.000.000 TL sermayeli olduğu, şirket yetkililerinin ------- ve --------- olduğu, davacının şirkette 130.000 TL hisse sahibi olmakla 1/10’dan fazla pay sahibi olduğu ve bu davayı açabilme ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca davalı şirket merkezinin -------- olması nedeniyle mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

İncelenecek asıl mesele fesih için haklı sebeplerin mevcut olup olmadığıdır. TTK 531’in gerekçesinde de belirtildiği üzere, haklı sebep kavramanın ne olduğu belirtilmemiş ve bunu belirleme görevi yargı ve öğretiye bırakılmıştır.

Öğretide temel fesih sebepleri arasında, sermayenin kaybedilmesi, organ yokluğu, genel kurula çağrıda usulsüzlük, azlık haklarının ihlali, bilgi alma ve inceleme hakkının ihlali, sürekli zarar, dağıtılan kar payının düzenli olarak azalması, genel kurulun toplanamaması, ortakların bir araya gelememesi, şirketin amacını gerçekleştirme ihtimalinin kalmaması olayları sayılmıştır.

Şirketler hukuku bakımından şirketin devamlılığının sağlanılması esas olup; düzenleme uyarınca, ekonomik değer taşıyan şirketin feshi yerine şirketi ayakta tutacak diğer çözüm yollarının hakimce değerlendirilmesi zorunlu kılınmıştır. Bu nedenle sadece haklı nedenin olması yetmez; şirketi ayakta tutmak için başkaca çözüm yollarının da olmaması gerekir.

Davacının ileri sürdüğü fesih sebepleri, davalı şirketin düzenli genel kurul toplantısı yapmadığı, yaptığı hallerde de davacının katılımı olmadan yaptığı, şirketin işlettiği hastanede personellerin sık sık değiştirildiği , işçilerle ilgili iş mahkemesinde türlü davanın olduğu, şirketin kötü yönetildiği ve zarara uğramasına sebebiyet verildiği, pay sahiplerinin bilanço inceleme ve bilgilenme hakkının kullandırılmadığı, mali durumunun iyi olmadığıdır.

Davacıların ileri sürdüğü sebeplerin incelenmesi için bir mali müşavir, bir hukukçu (nitelikli hesap uzmanı) atanmış; şirket kayıtları üzerinde davacı iddiaları bakımından inceleme yaptırılmıştır.

Bilirkişiler, 08/08/2025 tarihli raporunda, özetle, şirket defterlerinin usule uygun tutulduğunu, güncel durumda vergi ve sgk borcunun olmadığı, davalı şirketin aktif olarak hastane işlettiği ve faal olduğu, davacıların 2019 ve 2020 yılı için kar payının tahsili için icra takibi başlattığı ancak 2020,2021,2022 yılına ait olağan genel kurul toplantısında kar payı dağıtılmaması kararının oy birliği ile alındığı,

dosyaya yansıyan bilgi ve belgelerden fesih sebebi tespit edilemediği belirtilmiştir.Davacı vekili rapora itiraz dilekçesinde özetle bilirkişilerin eksik inceleme yaptığını, hukuki değerlendirme yaparak görev sınırını aştığını, şirket aleyhine açılan yaklaşık 125 dava olduğunu ve bunların mümkünse yeni bir bilirkişi heyeti tarafından incelenmesi gerektiği belirterek itiraz etmiş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep emiştir.

Bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu görülerek benimsenmiştir. Sunulan bilgi ve belgelerle yapılan incelemeye göre haklı bir fesih sebebi olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin itirazları fesih sebebinden ziyade varsa şirketin kötü yönetildiği iddiasına göre sorumluluk davasının konusudur.

Şirket adına mal ve hizmetlerin usulsüz alınması, çok sayıda dava açılmasına sebebiyet verilmesi, bir çok branşta uzman doktor çalıştırmayarak özel hastaneden ziyade tıp merkezi işletme görüntüsü yaratarak yönetimin kötü olduğu iddiaları sorumluluk davalarının konusu olabilecek olup, tek başına fesih sebebi sayılamaz. Aynı şekilde dağıtılması gerektiği halde kar payı dağıtılmadığı iddiası da ispatlanmamıştır.

Kar payı dağıtımına karar verecek organ genel kurul olup, sektöre, karın miktarına, ülkenin mali durumuna göre dağıtılmamasına da karar verilebilir.

Bunun bir fesih sebebi olması için bu durumun süreklilik kazanması, iyiniyet ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde azınlık haklarını zedeleyecek türde olduğunun ispatlanması gerekir ki somut olayda bu da ispatlanmamıştır.Fesih yerine alternatif bir çözümün (örneğin payı verilerek davacının ortaklıktan çıkarılmasının) gündeme gelmesi için öncelikle haklı bir fesih sebebinin olduğu ispatlanmalıdır.

Somut olayda davalı şirketin feshi sebebi olmadığından davacı ortağın payının gerçek değerinin hesaplanması yoluna gitmeye gerek yoktur.