İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/245 K.2025/307

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/245 Esas

KARAR NO : 2025/307

DAVA

Adi Ortaklığın Tasfiyesi

DAVA TARİHİ : 17/03/2025

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan adi ortaklığın tasfiyesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilleri ile davalı arasında adi ortaklık sözleşmesi kurulduğunu söz konusu ortaklık, restaurant ve mesire alanı işletmeciliği konusunda faaliyet gösterdiğini, müvekkilleri, davalı ile birlikte ---------- adlı adi ortaklığın eşit paylı (1/3 oranında) ortağı olduğunu, --------- isimli işletmenin kira sözleşmesi de müvekkillerinden ... adına olduğunu, ancak müvekkillerinin yurtdışında yaşaması nedeniyle davalı ortak ---------- işletmenin yürütülmesi işlemlerini eşi --------- ile birlikte yaptığını, müvekkillerinin sürekli talep etmesine rağmen davalı ve eşi hiçbir şekilde müvekkilerine bir bilgi vermediğini,

aynı zamanda kar payı ödemesi de yapmadığını, ortaklık kayıtları incelenmeden müvekkilinin ne kadar alacağı olduğu belirlenemediğini, müvekkilinin ortaklıktan kaynaklanan haklarını alabilmesi için ortaklık hesaplarının, banka kayıtlarının ve finansal durumunun bilirkişi tarafından incelenmesi gerektiğini, Açıklanan nedenlerden dolayı, ortaklığın tasfiyesi ve müvekkilinin alacaklarının hesaplanarak kendisine ödenmesini talep ettiği, davanın kabulüne karar verilerek yargılama giderleri ile birlikte vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariye; adi ortaklığın tasfiyesi davasıdır. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında resen nazara alınır. Türk Ticaret Kanunun 4. maddesi ve 5/2. maddesi ile özel yasalarda hangi davaların ticari dava olduğu açıkça yazılmıştır. Mutlak ticari davalarda tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari nitelikte olduğunu kabul edilen davalardır.

Nispi ticari davalar ise her iki taraf için ticari sayılan konulardan doğan davalardır. Nispi ticari davadan söz edebilmek için iki koşulun bir arada olması gerekir.

Birinci koşul her iki tarafın da tacir olması, ikinci koşul ise dava konusu uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmasıdır.6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2).

Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1). İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).

5362 nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3. maddesinde Esnaf ve Sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, --------- belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler, olarak tanımlanmıştır.Türk Borçlar Kanununun 620. maddesinde "Adi ortaklık sözleşmesi,

iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir." hükmüne yer verilmiştir. Adi ortaklık TBK'nın 620 ve devam eden maddelerinde düzenlenmiştir.6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde.

"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalar ile, şahısvarlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.Somut olayda davacı dava dilekçesinde davanın, adi ortaklığın tasfiyesi ile taraflarına düşecek payın ödenmesi olduğunu belirtmiş olup, davacı tarafın talebi doğrultusunda Mahkemece taraflar arasında bir adi ortaklığın bulunup bulunmadığının değerlendirileceği, adi ortaklığın TTK'da düzenlenmediği, tarafların herhangi bir tacir kaydının olmadığı,

malvarlığı haklarına ilişkin olan davanın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmış ve görevsizlik kararı verilmiştir.