İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/884 K.2026/289

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/884

KARAR NO : 2026/289

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 25/09/2025

KARAR TARİHİ : 01/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin keşideci olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 3 adet tacir çekinin müvekkili tarafından kaybolduğu tespit edilmiş olduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen çeklerin bulunamadığını, müvekkili keşidecisi çekleri lehtar ------- ile araç alımı karşılığında anlaştığını, çeklerin müvekkili tarafından anlaşılan bedeller üzerinden, müvekkilinin iş yerinde lehtarla beraber doldurulduğunu ve taraflar ile araç verme karşılığı anlaşma yapıldığını, müvekkili lehtar olan ------ ile beraber şahsın galerisine araçları görmeye ve eksper işlemlerini yapmaya gittiğini,

o sırada müvekkili iş yerinde çekleri kasasına koyduğunu çünkü bu denli fazla çeki yanlarında taşımak istemediğini, dönüşte devir işlemleri gerçekleştikten sonra çekler lehtarlara verilecek şeklinde anlaştığını, müvekkili oto galeride lehtarlardan alacağı araçların ekspertiz işlemlerini gerçekleştirdiğini ve akabinde iş yerine birlikte döndüklerinde çekleri kasada bıraktığı gibi bulamadığını üstelik boş olan çek defteri de çalındığını, yapılan tüm aramalara rağmen çeklere ulaşılamadığını, davalarının kabul edilmesini,

tüm bilgileri içeren 3 adet çekin kaybolma sebepleri nedeniyle iptaline ilişkin karar alınmasını ve tedbiren ödemeden men yasağı verilmesini dava ve talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava; hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 818. Maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.TTK' nın 757-765. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2 maddesi uyarınca hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK m. 652).Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ---- keşidecisi olduğu, ---- ait lehtarı ------ olan 31.09.2025 kelşde tarihli ----- seri no'lu çek, ---- Bankasına ait lehtarı ---- olan 30.09.2025 kelşde tarihli ---- seri no'lu çek ve ----- Bankasına ait lehtarı --- olan 06.10.2025 keşide tarihli ----- seri no' lu 3 adet çekin şirket kasasında lehtarlara teslime etmeden zayi olduğu,

çeklerin kimin elinde bulunduğunun bilinmediği, üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilin zarara uğrama ihtimali bulunduğunu ileri sürerek öncelikle ödeme yasağı konulmasını, akabinde çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

----- yazılan müzekkereye istinaden gelen cevabi yazıda ----- nolu çek ve ---- nolu çeklerin ibraz edilerek karşılıksızdır işlemi gördüğü, ----- nolu çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.Dosya kapsamı incelenmiş; dava dilekçesi, sunulan çek fotokopileri, banka kayıtları ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirilmiştir.

Somut olayda; dava konusu çeklerin keşidecesi, seri numarası, bedeli ve keşide tarihleri açıkça belirlenmiş olup, senetlerin kasadan çıkmadan önce zayi olduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır. Mahkemece ödeme yasağı konulmuş, usulüne uygun şekilde ilan işlemleri yerine getirilmiştir. İlan süresi içerisinde dava konusu çekler mahkemeye ibraz edilmemiş, çekleri elinde bulundurduğunu iddia eden herhangi 3. kişiler tarafından başvuruda bulunulmamıştır.

Gerekçeli karar yazım aşamasında banka müzekkere cevabından ---- nolu çekin yanı sıra ---- nolu çekin de ibraz edilmiş olduğu fark edilmiş, sadece ---- nolu ibraz edilmemiş çek yönünden hüküm kurmak gerekirken sehven ---- ve ------ seri nolu çeklerin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Çek iptali hükmü maddi anlamda kesin teşkil etmediği için çekin hamili bakımından hüküm doğurmayacağının hatırlatılması ile yetinilmiş, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılamayacağından hüküm aşağıdaki haliyle bırakılmıştır.