İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/905 K.2026/8

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/905

KARAR NO : 2026/8

DAVA

Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ : 01/10/2025

KARAR TARİHİ : 08/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, davalı------- %6 oranında (2.100.000,00- TL Hisse değerli) hissedarı olduğunu, çağrı üzerine 15.09.2025 tarihli 2022-2023-2024 yıllarına yönelik olağan genel kurula katıldığını ve de aşağıdaki hususlar yönünden şartlarının gerçekleşmesi üzerine özel denetçi atanması talepli işbu davanın açılma zarureti hasıl olduğunu belirterek davalı şirkete istenilen hususlar yönünden TTK M.

438- 439 kapsamında özel denetçi atanmasına, yargılama gideri ve masrafların davalı şirketçe tamamen karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı pay sahibinin, müvekkili şirketin hakim hissedarı ---- oğlu, ve müvekkili şirket ile birebir aynı faaliyet alanında ve sektörde iş yapan rakip ----V.No: ------) kurucusu ve ortağı olduğunu, davacı 2022 yılından bu yana babası ve babasının hakim hissedar olduğu şirketlerine karşı birden fazla dava ikame ettiğini, şirketlerin işleyişinin kötü gittiğine dair davalar ikame etmiş ve neticesinde davalar aleyhine sonuçlandığını, hali hazırda son olarak denetçi atanma talebi ile şirketin işleyişini sekteye uğratmayı ve bir süredir edinemediği bilgiler ile kendi şirketine menfaat elde etmeyi hedeflemekte olduğunu,

zira müvekkilinin şirketi kötü yönetmesi ve/veya şirketi zarara uğratacak iş ve işlem yapması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çünkü ----- %94 hissedar ve yönetim kurulu başkanı olarak, şirketi uğratacağı zarardan %94 kendisi etkilenecek nitelikte olduğunu belirterek öncelikle davanın, hakkın kötüye kullanılması ve dava şartı yokluğu gibi usuli nedenlerle usulden reddine, Mahkememiz aksi kanaatte olması halinde ise, esasa girilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :

Dava, davalı limited şirkete özel denetçi atanması taleplidir.Limited şirketlerde özel denetçi atanması talebinde TTK.nun 635. maddesinin yollamasıyla TTK.nun 438 vd maddeleri kıyas yoluyla uygulanacaktır. Özel denetim kurumu 6102 sayılı TTK madde 438-444 arasında ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. TTK m. 438-439'a göre bir pay sahibinin pay sahipliği haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların açığa çıkartılması için genel kuruldan özel denetçi atanması istenebilir. Bu talebin genel kurul tarafından reddi halinde azınlık (esas sermayenin 1/10 sahip) pay sahipleri üç ay içinde mahkemeden özel denetçi isteme hakkına sahip bulunmaktadır.

Özel denetim hakkının keyfi ve kötü amaçlı kullanılmasını önlemek amacıyla T.T.K.'da bazı şartlara yer verilmiştir. Buna göre, bir pay sahibinin özel denetim talebinde bulunabilmesi için gerekli ön şart pay sahibinden önceden bilgi alma veya inceleme hakkını kullanmış olmasıdır. Anonim şirket pay sahiplerinin bilgi alma veya inceleme hakkı, T.T.K.'nun 437. Maddesinde düzenlenmiştir.

Özel denetim talebinde bulunulduğunda, bilgi alma veya inceleme hakkının gerçekleştiği genel kurul tutanağında özellikle belirtilir. Bu hak kullanılmadan pay sahipleri özel denetim yapılmasını isteyemez. Kanun koyucu bu sayede, şirket dışı menfaat sağlamak, bir kararı önlemek veya taktik bir üstünlük elde etmek amacıyla talepte bulunarak özel denetim kurumunun kötüye kullanılmasını önlemeyi amaçlamıştır.

Kanun koyucu, özel denetim kurumuna feri'i bir nitelik kazandırmak istemiştir. Bu feri'ilik, kişisel, maddi ve şekli bir görünüme sahiptir. Her şeyden önce, pay sahibi, bilgi alma ve inceleme hakkını (T.T.K. Md. 437) kullanmalıdır.

Yönetim kurulu, açıkça eksik veya tatminkar olmayan ya da doğrulukları bakımından var olan şüpheleri ortadan kaldırmayan bu bilgileri pay sahibine vermeyi reddederse, pay sahibi özel denetim talebinde bulunabilir.-----Mahkememizce özel denetimin uygun görmesi halinde, inceleme konusunun da belirlenmesi gündeme gelecektir. Özel denetim ancak belirli bir konu için talep edilebilir. "Belirli" kavramı ile belli türde, nitelikte ve önemde olay kastaedilmemiştir.

"Belirli", olay bağlamında tanımlanabilen, içeriği ve sınırları belli olan, genel nitelik taşımayan anlamına gelir. Belirli konu şirketin herhangi bir işi, işlemi, kararı, finansal durumu, finansman ihtiyacı, hakim şirketin kararları veya şirkete verdiği kayıplar olabilir. Özel denetçinin incelemesi "belli kararların yasallığı", "uygunluğu" veya "ilgili kişilerin kusuru" hakkında bir hüküm içermez.

Bunun gibi, bir davranışın hukuka uygunluğu veya aykırılığı, mantıklı illiyet bağı gibi hukuki sorunlar özel denetime konu olmayacaktır. Özel denetçi ayrıca, "şirket organlarının takdir hakkının olduğu kararlara" yönelik veya "şirket kararlarının amaca uygunluğu" hakkında hüküm veremez.

Netice olarak, T.T.K.'nun 439. Maddesinin 2. Bendine göre; dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanacaktır. Davacının, hazirun cetveline göre, şirket esas sermayesinin 1/10'dan fazlasına sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle mahkemeden özel denetçi talep hakkına sahip azınlık olduğu, davacının aktif husumetinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.Genel kurul davacının muhalefet oyuyla beraber özel denetçi atanması talebi yönünden red kararı verilmiştir.

Davalı tarafın sunmuş oldukları tutanak içeriklerine davacının iddialarına göre. TTK'nun 439. Maddesi anlamında özel denetçi istemesini gerektirir şartların oluşmadığı anlaşılmıştır. Zira özel denetim hakkının kullanılabilmesi için TTK.nun 438/1, 1. Cümlesinde de açıkça şart koşulduğu üzere, daha evvelden bilgi alma hakkının kullanılmış olması gerekir.

Eldeki talepte bilgi alma hakkının usulünce kullanıldığı veya kullanılması için genel kurula talepte bulunulduğunu ve reddedildiğini gösteren bir belge, delil yoktur. Genel kurulda oylama yapılmış olması ön koşulun sağlanması için yeterli görülmemiştir. Ayrıca dava dilekçesindeki iddiaların sunuluş şekli itibariyle sorumluluk davasının konusunu oluşturacağı anlaşılmış; koşulları oluşmayan özel denetçi atanması isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.