İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/230 K.2023/1127

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/230 Esas

KARAR NO: 2023/1127

DAVA

Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 04/04/2021

KARAR TARİHİ: 14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin 17.02.2020 tarihinde yapmış olduğu sözleşme dahilinde, --------- satın aldığı 775---------, 25,6kg ağırlığında, kıl testere cinsi emtianın havayolu ile taşınarak adresine teslimi konusunda davalı ile anlaşma yaptığını, konu malların---------aracılığıyla öncelikle hava yolu taşımacılığı ile------ ardından -------taşınmıştır. --------- eksiksiz bir şekilde 26 kilogram ağırlığında taşınan malların, ---------- taşımacılık şirketinin ----------- temsilcisi olan davalı şirket tarafından müvekkil şirket adresine sevk edilmek üzere Havalimanı'ndan eksiksiz olarak teslim alınmasına rağmen müvekkile eksik teslim edildiğini,

ithal edilen malların ağırlığının --------- tarafından ilk düzenlenen kargo etiketinde 25,6 kilogram olmasına rağmen tarafımıza teslim edilen ağırlığının davalı tarafından düzenlenen ve ekte sunulan kargo etiketinde de görüldüğü üzere 14,11 kilogram olduğunu, söz konusu taşımaya konu malların--------- ölçülen toplam ağırlığının -------- tarafından düzenlenen 16.03.2020 sevk tarihli ve --------- numaralı havayolu irsaliyesinde 25,6 kilogram olarak görüldüğünü, aynı şekilde satışa konu malların;

-------- taşınmasının akabinde ---------- Müdürlüğü'nce düzenlenen 23.04.2020 tarihli ---------- Nolu gümrük beyannamesinde görüleceği üzere 26 kilogram ağırlığında olduğunun tespit edildiğini, teslimat sonrasında müvekkil tarafından yapılan kontrollerde 270 ------- ürünün eksik teslim edildiğinin tespit edildiğini, teslimatın eksik yapılması nedeniyle zarara uğranıldığını ve zararın ivedilikle tazmin edilmesi hakkında muhtelif tarihlerde davalı şirket ile telefon ve e-mail üzerinden iletişime geçilmiş olmasına rağmen;

eksik mallar hakkında davalı şirket tarafından konu ile ilgili herhangi bir açıklama yapılmaksızın müvekkil şirket oyalandığını, davalı şirket, müvekkil şirkete eksik teslim edilen 270 ---------- ürünün bedeli olan 785,25 USD ve bu malların teslim edilmemesinden dolayı uğranılan maddi zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, müvekkili şirketin eksiklik nedeniyle siparişleri zamanında teslim edemediği için itibar kaybına uğradığını, Davalı kargo şirketi tarafından taşıma esnasında kaybolan ürünlere istinaden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 785,25 USD'nin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden 25/03/2020 (ihtar) tarihinden,

yeniden ödenmek zorunda kalınan gümrük vergisi, gümrük müşavirlik hizmet bedeli, ordino ücreti, ardiye ücreti ve beyanname ücretine istinaden 6.122,05 TL'nin 14/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tazmini ile 10.000 TL manevi zararın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada taşımacılık hukukuna ilişkin uluslararası sözleşmelerin uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin Taşıma Kural ve Koşullarının 21.maddesi 1/b gereği davacının müvekkili şirketten doğrudan ve dolaylı zararlara ilişkin herhangi bir tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin ancak sınırlı sorumluluğunda bahsedilebileceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava taraflar arasında taşıma ilişkisinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır.

Dosya bilirkişiye tevdi edilmeden, davacı tanıkları mahkememizce dinlenilmiştir. Davacı tanığı ---------: beyanında: Ben davacı şirkete gümrük müşavirliği olarak hizmet veriyorum. Hatırladığım kadarıyla davacı şirket kırtasiye firması olduğundan metal malzeme gönderilmiştir. Ben davacı firmanın dava konusu malzemesinin gümrük işlemlerini yürüttüm. Yurtdışından gelen uluslararası konşimento ile ihtalat beyannamesinin tescilini gerçekleştirdim.

Akabinde gümrük vergilerini yatırdım. Malı teslim aldım. Daha sonra firma sahibinden malın 11,9 kilogram olarak eksik olduğu firma sahibince bildirildi. Daha sonra davalı tarafla bizzat ben görüştüm. Bunun üzerine bir fotoğraf attılar. Bu fotoğrafta malın 14,11 kilogram olduğu görülmektedir. Dolayısıyla mal kilogram olarak konşimento ile örtüşmemektedir. Daha sonra davalı firmaya bu konuda ihtarname çekildi. Ancak bir netice alınmadı. Sonrada bu dava sürecine girildi dedi.

Malda eksiklik olup olmadığını bilemem ancak belgeler üzerinden herhangi bir eksiklik görülmediği için biz malı o şekilde aldık. Ancak davalı tarafça mal üzerine yapıştırılan etikette malın kilogramı 14,11 olarak görülmekteydi dedi. Beyanı okundu imzası alındı.Diğer tanık --------- huzura alındı, kendisinin davacı --------- Şirketinin ortağı olduğunu beyan etttiğinden, tanık olarak dinlenilmemiştir.

Tanık beyanlarından sonra Dosya alanında uzman bilirkişiye verilmiş olup mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporlarında yapılan inceleme neticesinde. Emtia Faturası:Davacı --------- Şti.

Adına, --------- yerleşik dava dışı --------- firması tarafından, 17.02.2020 tarih, --------- numaralı faturanın düzenlendiği, fatura muhtevasının toplam 755 parçadan oluşan muhtelif ebat ve fiyatlarda testere bıçağı cinsi emtia, fatura tutarının 280,00USD navlun dahil 2.047,00USD, --------- teslim, peşin ödeme şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Dosyada davacı tarafından satın alınan ürüne ait çeki listesinin bulunmadığı, emtianın taşındığı havayolu taşıma senedine toplam brüt ağırlığın 25,6kg olduğu tespit edilmiştir.

Dosyaya sunulu olan mail yazışmalarına göre, davacının gümrük müşaviri tarafından davalı taşıyıcı firmaya 25.03.2020 tarihinde mail ile taşınan eşyanın teslim sonrası yapılan kontrollerinde 270 adet eksik olduğu, ordinoda 26kg yazmasına rağmen etikette 14,11kg olarak belirtildiği, farkın nedene kaynaklandığının izahı ve 1.000,00USD civarı kaybın olduğunun bildirildiği görülmüştür.25.06.2020 tarihinde davacı firmanın gümrük müşaviri tarafından davalı taşıyıcı firmaya konu ilgili bilgi talebinde bulunulduğu,

cevabi olarak davalı firmanın Eksik olan malzemeleriniz ile ilgili araştırmalarımız devam etmektedir’ şeklinde cevap verildiği görülmüştür Dosyaya sunulu olan Gümrük Giriş Beyannamesine göre; davacı -------- Şti.’nin, -------- yerleşik dava dışı --------- firması tarafından düzenlenen, 17.02.2020 tarih,----------- numaralı fatura ile satın aldığı toplam 755 parçadan oluşan muhtelif ebat ve fiyatlarda testere bıçağı cinsi emtianın 280,00USD navlun dahil 2.047,00USD tutıarında, ------------ teslim, peşin ödeme şeklinde olduğu emtianın, 16.03.2020 tarihinde, davacı alıcının adresine havayolu ile olmak üzere nakliyesinin,

----------- nolu konişmento tahtında davalı ---------- Şti. tarafında üstlenildiği, alıcıya taşınan 1 parçanın teslim edildiği, davalının teslim sonrası ürünün adet ve kg olarak eksik olduğunu tespit üzerine davalı taşıyana zayi ihbarında bulunduğu, eksik gelen emtia için yeniden ithalat yapmak zorumda kaldığını ve ilave gümrük vergisi ve giderlere katlandığını, müşterileri nezdinde de itibar kaybı yaşadığını ileri sürerek zayi olan emtia bedelini ve zayi nedeniyle ikame emtia için ödediği gümrük vergisi ve diğer giderleri tazmin ile manevi tazminat talebiyle huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu somut olayda nakliyenin, uluslararası bir hava yolu taşıması esnasında meydana geldiği dosya kapsamında sabittir. 12.10.1929 tarihinde ------------ imzalanan, ------------ de taraf olduğu 28.09.1955 tarihli ---------- Protokolü ile değişen ve ----------açısından 01.03.1977 tarih ve --------- sayılı kanun ile onaylanıp, ---------- sayılı kararı ile 25.06.1978 tarihinde yürürlüğe giren,

uluslararası taşımaların havayolu ile yapılmasında uygulanacak şartlar ve taşıyıcının sorumluluğunun belirlenmesinde yeknesaklığı sağlamaya yönelik düzenlemelerin ve kuralların karara bağlandığı ”Uluslararası Hava Taşımacılığına İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Sözleşme” kapsamında yani ”-----------” hükümleri çerçevesinde belirlenmekte idi. -------------günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi amacıyla 10-28 Mayıs 1999 tarihlerinde -------- yapılan Uluslararası Hava Hukuku Konferansına katılan devletler tarafından imzaya açılan --------- Sözleşmesi ----------- tarafından 02.04.2009 tarih ve --------- sayılı ”Havayolu ile

Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine dair Sözleşmenin Onaylanmasının uygun bulunduğu Kanun” şekliyle 14.04.2009 tarih ve --------sayılı--------yayınlanmış, ------------ onaylaması ile ”-----------” 26.03.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra ise -----------, ---------- kapsamı dışında kalan uluslararası havayolu taşımalarına şartları bulunduğu takdirde uygulanmaya devam edecektir.

Davalıların, davacının dava dışı sigortalısı karşısında somut olaydaki sorumluluğun belirlenmesinde uygulanması gereken hukuk -------- olmalıdır.Konvansiyonun 18. Maddesi uyarınca; havayolu taşımalarında, zarara neden olan olayın hava taşıması sırasında meydana gelmiş olması şartıyla, taşıyıcı, yükün tahrip veya hasara uğraması halinde doğan zarardan sorumlu olup taşıyıcı ancak, zarara yükün niteliği veya ayıbının ya da taşıyıcı veya onun adamları dışındaki bir şahıs tarafından yükün hatalı paketlenmesinin neden olduğunu kanıtlayabilirse, sorumluluktan kurtulur (Md.

18/2a, b). Bu bağlamda kargonun teslim almaya yetkili kişi tarafından itirazda bulunmaksızın kabulü, taşıma belgesine kargonun durumu hakkında olumsuzlukların yazılmaması veya bir tutanak düzenlenmemesi durumunda, kargonun havayolu konşimentosuna uygun olarak ve iyi durumda teslim edildiğine dair, aksi ispat oluncaya kadar geçerli bir delil niteliğindedir.

Ancak dosyaya sunulu olan ve yukarıda incelenen mail yazışmalarından, konişmentolar ve etiketlerden taşıyıcıya tam olarak teslim edilen emtianın alıcıya eksik teslim edildiği sabittir. ------------ 31. Maddesinin 1.2.,3., ve 4. fıkralarında; ”.

Kargoyu teslim almaya yetkili şahıs tarafından şikayetsiz olarak alınması, bagaj ve kargonun iyi koşullarda ve sırasıyla Madde 3’ün 2. Paragrafında ve Madde 4’ün 2. Paragrafında anılan taşıma dokümanına ya da farklı yöntemlerin içerdiği kayıtlara uygun olduklarına dair kesin olmayan karine teşkil eder.

Hasar durumunda, teslim almaya yetkili şahıs hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve en geç … kargo halinde de alınılan tarihten itibaren 14 gün içinde taşıyıcıya şikâyette bulunmalıdır. Gecikme durumunda şikâyet, en geç kargonun kendi kullanımına verilmiş olması gereken tarihten itibaren 21 gün içerisinde yapılmalıdır. Her şikâyet yazılı olmalı ve sözü edilen süreler içerisinde verilmeli ya da gönderilmelidir.

Eğer yukarıda bahsedilen süreler içerisinde bir şikâyette bulunulmazsa, taşıyıcının kötü niyeti olması dışında, taşıyıcı aleyhinde bir dava olamaz.” Denilmektedir.Davacı adına vekaleten iş yürüten gümrük müşaviri tarafından belirlenen süreler içerisinde zayi ihbarının yapıldığı tespit olunmuştur. Davalı taşıyıcı tarafından da ihbar kabul edilmiş olup, herhangi bir ihbar süresine uymama durumu söz konusu değildir.

Konvansiyonun 22. Maddesine göre öngörülen sınırlı sorumluluk hali ” kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu kilogram başına 17 ------- ile sınırlıdır” denilmekte olup, bu sınırın beşer yıllık periyodlarla yenilenmesi konusunda 2014 yılında taraf ülkelerin katıldığı konferansta beş yıl için belirlenen sorumluluk sınırı her bir kilogram için 19 --------- olarak belirlenmiştir.

29 Aralık 2019 tarihinden sonra meydana gelen hasarlar içinse 22 --------olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda; somut olay konusu taşımada ---------- nolu konişmento (havayolu taşıma senedi) incelendiğinde, gönderen tarafından taşıyıcıya kıymet beyanı sütununda bulunulmadığı tespit edilmiştir. Gümrük için beyan edilen değer ise 155,00USd olup, adından da anlaşılacağı üzere gümrük için geçerli olabilecek bir beyandır.

Bu durumda, taşınan emtianın kıymeti özel fayda olarak konişmentoda yazılı olarak belirtilmediğinden taşıyıcının sorumluluğunun sınırı, 22’nci maddenin 3.fıkrasında belirlenen, hasarlı veya eksik kısmın ağırlığının brüt kg başına 22,------- sorumluluk sınırı söz konusu olacaktır.Nitekim --------içtihadında; ‘…--------- gereğince taşıyıcının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğu kural olarak sınırlı sorumluluk olup bu husus anılan Konvansiyon’un 22. maddesinde tüm sorumluluk hâlleri için ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Bu itibarla anılan Konvansiyon’un 22. maddesinde özellikle taşıyıcının yük taşımasında sorumluluğu, yük taşıyıcıya verilirken gönderici varış yerinde teslimindeki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemedikçe, kilogram başına 17 Özel Çekme Hakkı ile sınırlandırılmıştır.

Özel bildirimde bulunulması hâlinde, taşıyıcı bildirilen meblağın göndericinin varış yerinde teslim anındaki gerçek menfaatinden büyük olduğunu ispat etmedikçe, bildirimi yapılan meblağa kadar ödeme yapmakla sorumlu olduğu belirtilmiştir ...’Şeklinde sorumluluğun sınırlı olacağı net bir şeklide belirtilmiştir.

Dava konusu tazminat talebine konu olan hasarın davalının sorumluluğundaki hava yolu taşıması sırasında meydana geldiği, eksik teslim edilen emtia nedeniyle gerçek zarar tutarı 798,64USD olarak hesap edilse de davacı talebi 785,25USD olduğundan, taleple bağlılık ilkesi gereğince, 785,25USD, ilave giderler ise 4.047,50USD olarak kabul edilebileceği,-------- 22'nci madde 3.fıkra gereği taşıyıcının sorumlu tutulabileceği sınırın (hüküm tarihinde USD karşılığının hesap edileceği) 252,78------- olduğu,

davacının manevi tazminat talebine dayanak olarak ileri sürdüğü şirketin itibar kaybı na ilişkin dosyaya somut veri ve belge sunulmadığından manevi tazminat talebinin reddine 252,78 --------- karar tarihi karşılığı olan 335,67 USD alacağın dava tarihi olan 04.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte ilave giderler olan 4.047,50 TL alacağın, dava tarihi olan 04.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair hüküm kurulmuş olup sehven davalılar yerine davalı yazılarak hüküm kurulmuştur.