İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/638 K.2023/1075

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/638 Esas

KARAR NO: 2023/1075

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 29/09/2021

KARAR TARİHİ: 30/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İlgili vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarına ait yevmiye kebir ve envanter defterleri ile yine aynı dönemlere ait alım - satım faturaları, ödeme dekontları, tahsilat makbuzları ve sözleşmelerin olduğu şirket ana dosyası - -------Mah. -------- Sok. ------- Sitesi -------- Apartmanının deposunda iken müvekkili şirket yetkilisinin depoyu kontrol amaçlı ziyaretinde çalındığının tespit edildiğini, hırsızlık sebebiyle belirtilen yıllara ait defter ve belgelerin zayi olduğundan TTK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca mahkemeden 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarına ait tüm defter,

fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu beyan ederek 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait yevmiye kebir ve envanter defterleri ile yine aynı dönemlere ait alım - satım faturaları, ödeme dekontları, tahsilat makbuzları ve sözleşmelerin olduğu şirket ana dosyasının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6).

Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder.

Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren bir ay içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir.

Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).Davacı, ticaret şirketi olup tacirdir. Zayi olduğu talep edilen ticari defterler de maddede belirtilen saklanması zorunlu olan ticari defterlerdendir. Yasal düzenlemede açıklandığı üzere davanın bir aylık süre içinde açılması gerekir TTK'nın 82/7.

Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Somut olayda da beyan dilekçesine eklenen karakol ifade tutanağından, davacı şirket yetkilisinin 25/08/2021 tarihinde defterlerin şirkete ait depodan bilinmeyen kişilerin hırsızlık eylemi sonucu zayi olduğunu belirtirek şikayetçi olduğu, zayi belgesi verilmesi talepli iş bu davayı ise 29/09/2021 tarihinde açtığı anlaşılmış olup, anılan yasa hükmü gereğince davanın 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.