İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/118 K.2024/746

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/118

KARAR NO: 2024/746

DAVA

İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/02/2021

KARAR TARİHİ: 10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı ile aralarında sözlü olarak akdedilen antrepo kiralama sözleşmesi uyarınca, davalının Ekim/2018-Aralık 2020 tarihleri arasında davacının ----------- antreposunu kullandığını, tarafların antrepoda depolanacak mallar için “1-USD/TON” birim fiyatı belirlediklerini, sözleşmenin yapıldığı tarihten bu yana tüm faturaların bu birim fiyat üzerinden hesaplanarak faturalandırılmış ve ticari defterlere de kaydedilmiş olduğunu, sözleşmenin akdedildiği günden itibaren davalının ödemeleri düzenli olarak yapmadığını, Temmuz 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında toplam faturalandırılan 242.037,33 TL için davalının hiçbir ödeme yapmadığını,

davalının taraflarına gönderdiği ------------ Noterliği'nin 30.06.2020 tarihli ihtarnamesi ile "Pandemi ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında.

32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ nedeniyle indirim ve uyarlama talep ettiğini, bu nedenle malların depoda tutulmaya devam ettiğini ” belirttiğini, işbu ihtarnameye karşı ----------- Noterliğinin 09.07.2020 tarihli ihtarnamesi ile taraflarınca cevap verildiği ve karşı taraf ile anlaşma sağlanmaya çalışıldığını, tarafların anlaşamaması üzerine üzerine ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası ile 242.037,33 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalı/borçluya tebliğine müteakip davalının icra dosyasına 05.01.2021 tarihinde 147.281,05 TL asıl alacak ödemesi yaptığını 94.756,8 TL'ye,

itiraz ettiğini, davalı/borçlu tarafından yapılan ödeme düşüldükten sonra geriye 94,756,28 TL asıl alacak kaldığını, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını beyan ederek davalının ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın şimdilik 33.000 TL'lik asıl alacak ve fer'ileri bakımından iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

uyuşmazlığın, davacı tarafından müvekkili şirkete sunulan antrepo kiralama hizmetine ilişkin olarak uygulanan ardiye ücret tarifesinin Türk Parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karara ilişkin tebliğ'e aykırı olması nedeniyle yeniden belirlenememesi ve buna bağlı olarak düzenlenen faturaların da kesin hükümsüz olmasından kaynaklandığını, Türk Parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karara ilişkin tebliğ'in döviz cinsinden ve dövize endeksli sözleşmeler başlıklı 8. maddesi gereğince müvekkil şirket ile davacı taraf arasında akdedilen kira hizmet bedeli, dövize endeksli olması sebebiyle mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup,

kira bedelinin ilgili mevzuat uyarınca ---------- 01/02/2020 tarihli efektif satış kuru üzerinden bilirkişi marifetiyle 2 yıllığına yeniden belirlenmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafça fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Davaya konu ---------İcra Dairesinin ---------- Esas sayılı doyasının incelenmesinde; alacaklı ----------Ş. tarafından borçlu --------Ş. aleyhine fatura alacağına dayalı olarak 242.037,33 TL asıl alacak istemiyle ilamsız icra takibine geçildiği, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 29/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği,

davalı tarafından icra dosyasına 05/01/2021 tarihinde 147.281,05 TL asıl alacak ödemesi yapılarak icra takibinde talep edilen asıl alacak miktarının 94.756,8 TL'sine faizi ve ferilerine kısmi olarak itiraz edildiği anlaşılmış, iş bu itirazın iptali davasında davacının davalının kısmi itirazının şimdilik 33.000,00 TL'lik kısmının iptali istenmiştir.Uyuşmazlığın çözümü için mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi 05.03.2023 tarihli raporunda özetle;

''taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığı açık hesap ilişkisine dayalı ticari işlemlerin yürütüldüğü , Davalı ticari defterlerinde davacı adına açılmış muavin hesapta fatura ve ödeme kayıtlarının tutulduğu, davalı ticari defter bakiyesine göre davalının takip tarihi (17.12.2020) itibari ile davacıya 354.922,54 TL borçlu olduğu görüldüğü, davalının takipten sonra yaptığı icra ödemeleri ile ticari defter kayıtlarına göre 31.12.2021 tarihinde davacıya 207.641,49 TL bakiye ile borçlu olduğu, taraflar arasındaki ilk faturanın 23.10.2018 tarihinde düzenlendiği,

bu fatura da 5,7814 tarihli kura göre işlem yapıldığı ve davalının itirazda bulunmadan faturayı TL olarak ödediği tespit edildiği, tebliğle 02.01.2018 tarihinde geçerli olan sözleşmelerin TL ye dönüşümü düzenlendiği, taraflar arasında 02.01.2018 tarihinde geçerli bir sözleşme olmadığından TL ‘ye dönüşüm ile ilgili uygulamanın dava konusu alacaklara uygulanması mümkün olmadığı sonucuna varıldığı, sözleşme bedelinin 5.7814 TL/ton olduğu kabul edilmesi halinde davacının 41.268,70 TL asıl alacak miktarının kabul edilebileceği'' yönünde görüş bildirmiştir.Davalının rapora itirazı üzerine,

dosyanın dava konusu uyuşmazlık konusunda uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ile antrepo uygulamaları alanında uzman sektör bilirkişisinden oluşan heyete tevdine karar verilmiş, 21/08/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; ''Davalının itiraz ettiği ve defter kayıtlarına geçirmediği faturaların mali bilirkişi raporuna göre, 30.10.2020-1.12.2020 tarihleri arasındaki toplam 39.727,78 TL lik 6 adet fatura olduğu,

Davalı talebi mahkemece kabul görürse, 30.6.2020 tarihinde ------------- döviz kuru 1 $ - 6.8658 TL olduğu dikkate alındığında buna aylık ----------- artış oranları uygulandığında, Temmuz ayı faturalarının 6.895 TL, Ağustos ayı faturalarının 6.954 TL, Eylül ayı faturalarının 7.021 TL, Ekim ayı faturalarının 7.171 TL, Kasım ayı faturalarının 7.336 TL, Aralık ayı faturalarının 7.428 TL, temel alınarak hesaplanması gerektiği, Bu durumda, itiraz edilen ------------ nolu fatura için 8.120,30 TL (fatura bedeli 14.097,59-TL), ----------- nolu fatura için 4.114,86 TL (fatura bedeli 4.668,43 TL),

------------ nolu fatura için 7.589,06 (fatura bedeli 8.610,01 TL), ----------- nolu fatura için 12.868,12 TL (fatura bedeli 9.462,62 TL),------------ nolu fatura için 4.262,33 TL (fatura bedeli, 1.940,26 TL),------------- nolu fatura için 5.419,62 TL (fatura bedeli 948,87 TL) hesaplanması gerekeceği,'' yönünde değerlendirme yapmıştır.Hüküm kurmaya elverişli netice ve kanaat bildirir ek rapor düzenlenmek üzere dosya yeniden rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 24/03/2024 tarihli ek raporda; mali bilirkişi raporuna göre davacının 41.268,70 TL isteyebileceği, itiraz edilen fatura toplamının 39.727,78 TL olduğu,

davalı itirazı dikkate alınırsa tutarın 42.374,29 TL olacağı hesaplanmıştır.Davacı yan 29/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu alacak talebini 8.268,70 TL, arttırarak toplamda 41.268,70 TL olarak davasını ıslah ettiğini beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; davalının davacıdan antrepo hizmeti aldığı, davacı tarafından işletilip taraflar arasında kira konusu edilen yerin ---------- tipi genel antrepo olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığı, ilk faturanın 23.10.2018 tarihinde düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 2020 yılı faturalarından kaynaklandığı,

tarafların ihtarnamelerle karşılıklı fatura iadeleri yaptığı anlaşılmış, davalı yanca davacıya 2018 yılı için 5.2783 TL/ton fiyat sabitlemesi 2019 yılı için 6TL/ton fiyat sabitlemesi fatura fiyatlandırması ihtar edilmiş ise de bu yıllara ait faturalar davalı yanca itirazi kayıtsız ödendiğinden davalının kabulünde olduğu değerlendirilmiş,

mahkemece bilirkişi heyet raporu doğrultusunda davalının itirazına konu 2020 yılı faturalarının ise 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının yayımlandığı 13.09.2018 tarihinden sonra özel antrepo sayılan gümrüksüz satış mağazaları dışında kalan tüm gümrük antreposu sayılan yerlerin kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmanın mümkün olmadığı,

söz konusu kararın yayımlandığı 13.09.2018 tarihinden önce akdedilen kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedellerin ise, iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenmesi gerektiği, ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere Türk parası olarak belirlenen kira bedelinin, taraflarca belirlenirken mutabakata varılmazsa belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar aylık değişim oranlarının esas alınarak arttırılması yoluyla belirleneceği,

bir sonraki kira yılının Türk parası cinsinden kira bedelinin de taraflarca belirlenirken mutabakata varılmazsa önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin ---------- belirlediği tüketici fiyat endeksi aylık değişim oranları esas alınarak arttırılması yoluyla belirleneceği ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedelinin iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olacağı, davaya konu antreponun kira bedelinin Türk parası olarak ifade edilen bu esaslar çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, 30.6.2020 tarihinde --------- döviz kuru 1 $ - 6.8658 TL olduğu,

buna 2020 yılında --------- aylık artış oranlarına göre 2020 yılı fatura kuruna Ocak 1,35, Şubat 0,35, Mart 0,57, Nisan 0,85, Mayıs 1,36, Haziran 1,13, Temmuz 0,58, Ağustos 0,86, Eylül 0,97, Ekim 2,13, Kasım 2,30,

Aralık 1,25 eklenmesi gerektiği değerlendirilmiş ise de davacı yanca mali müşavir raporu esas alınarak 2020 yılı faturaları da için sözleşme bedelinin 5.7814 TL/ton olarak kabulüyle yapılan 188.549,75 -TL alacak hesabı üzerinden davalının icra takibinden sonra yaptığı 147.281,05 TL ödemenin düşmesi ile 41.268,70 TL bakiye ile alacağının kaldığının kabulü üzerinden dava ıslah edildiğinden Mahkememizce davalı aleyhine olacak şekilde bilirkişi heyetince kabul edilen hesaplama hükme esas alınmamış,

davacı yanca itirazın iptali davası 41.268,70 TL bedel üzerinden ıslah edilmiş ise de davacı alacaklı vekili davada talep edilmeyen bakiye alacağa ilişkin olarak 29/05/2024 tarihinde ıslah harcı yatırmak suretiyle harç ikmalinde bulunmuş, işbu harç ikmalinin itirazın iptali davasının açılmasıyla başlayan 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından dava değeri olan 33.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne ıslahla istenen alacağın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ---------İcra Dairesi ----------- Esas sayılı takibin 33.000,00-TL asıl alacak yönünden devamına, ıslahla istenen 8.268,70-TL alacağın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,

2-33.000,00-TL asıl alacağın %20 ‘si oranında 6.600-TL icra inkar tazminatının davalı / borçludan alınarak davacı / alacaklıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 2.254,23-TL harcın, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 59,30-TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 145,00 TL'den mahsubu ile kalan 2.049,93-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça dava açılırken peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 204,30-TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 8.268,70-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

7-Bilirkişi ---------- için takdir edilen 2.000,00 TL bilirkişi ücretinin ödemesinin yapılmasına,

8-Davacı tarafından yapılan 1.303,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 1.041,92-TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı tarafından yapılan 4.000,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 801,45-TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 1.055,52-TL'sinin davalıdan, bakiye 264,48-TL'sinin davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

11-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/10/2024