İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/136 K.2025/546

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/1884

KARAR NO : 2025/410

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 09/10/2014

KARAR TARİHİ : 15/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili sigorta şirketi ile dava dışı ----------Ş. arasında 01.07.2011 tarihinde, ---------- no'lu Restaurant Paket Sigorta Poliçesi imzalandığını, sigortalının üye kuruluşu -----------Şti'nin, ---------- dahilinde teras katta yer alan işyerini ----------- tabela ismi ile "Kiracı" sıfatıyla işletmekte iken 15.01.2012 tarihinde gerçekleşen yangın neticesinde ----------- ismiyle faaliyet gösteren----------- ait işyerinin tamamen yandığını, meydana gelen hasar kapsamında poliçe limiti dâhilinde sigortalıya 22/05/2012 tarihinde 25.000-TL ödeme yapılmış olduğunu,

çıkan yangının----------- firmasına ait elektrikli ısıtıcıdan ve/veya ---------- ait bir elektrik tesisatından hasarın kaynaklanmış alması durumunda ---------- firmasına ve poliçesi -----------Ş. de olduğunu, ---------- Firması'nın deposunda bulunan ancak AVM'nin kendine ait bir elektrik tesisatından kaynaklanmış olması durumunda da hasarın AVM mülk sahibine ve binanın poliçesi -----------Ş.'den olduğunu,

---------Ş. tarafından yaptırılan bilirkişi tespit raporunda ---------- Mağazası'nda kullanılan yağlı tip ısıtıcının elektrik kontağı sonucu içindeki yağın alev alması neticesinde yangının başladığı yönünde tespiti içeren bir raporun yazıldığının belirtilmiş olduğunu, hasar adresinde yapılan ekspertiz çalışmalarına istinaden ilgili adreste beyan edildiği şekilde bir yangının gerçekleştiği ve teras kattaki tüm işyerlerinin neredeyse tamamen yanarak zayi olduğunun tespit edildiğini, yapılan ilk değerlendirmeler sonucu yangının ---------- Mağazası'ndan çıktığının tespit edildiğini,

-------- Esas sayılı dosyası ile --------- Mağazası çalışanı --------- halen işbu dosya kapsamında sanık olarak yargılanmakta olduğunu, yapılan tespitler doğrultusunda ---------- Mağazası'nın ve poliçe sahibi ----------Ş.'nin sorumluluğunun bulunduğunu, söz konusu olayda davalı borçlu ----------- yapı maliki olması sebebiyle eski TBK m. 58 (Yeni TBK m.69) gereğince meydana gelen zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, yangının AVM'ye ait tesisattan,

binada yangın ve acil durumlarında alınması gereken önlemlerin alınmamasından ya da yönetimin sorumlu olduğu alanlarda ve/veya sorumluluğundaki kişilerin eylemi neticesi meydana gelmiş olması halinde --------Ş'nin sorumluluğu olacağını beyan ederek ----------- Esas sayılı dosyasında davalı borçlular aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazların iptaline, takibin devamına, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın zamanaşımına uğramış olması sebebiyle usulden reddine karar verilmesini, müvekkili şirket sigortalısının 15.01.2012 tarihli yangının meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, meydana gelen yangın ve zarardan diğer davalılar --------Ş., ----------- şirketi ile dava dışı --------- sorumlu olduklarını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirket sigortalısının kusuru dahilinde ve poliçede belirtilen limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacağını beyan ederek davanın zamanaşımı sebebiyle reddine, davanın esastan reddine ,

kabul etmemekle beraber bir an için yangının çıkmasına sigortalı şirketin sebebiyet verdiği düşünülse dahi, poliçe teminat limitinin zarar gören tüm kişiler arasında garameten paylaştırılması gerekeceğinden , zamanaşımı süresi içinde tüm hasar başvurularının beklenerek poliçe limitinin tüm hasar görenler arasında garameten paylaştırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ---------Ş Ve ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin haksız fiilin meydana geldiği yer olan ----------Mahkemeleri olduğunu, söz konusu binanın müvekkili tarafından başkalarına kiraya veriliyor olması veya buranın müvekkili tarafından kiralanmış olmasının hukuki olarak malik kabul edilmesini gerektirmeyeceği gibi kusursuz sorumluluğundan da bahse imkan bulunmadığını, bu nedenle -----------Ş.'ye husumet yöneltilemeyeceğini diğer müvekkili --------- de tapu maliki olmadığından husumet yöneltilemeyeceğini,

yangının ---------- mağazasından çıktığının mağaza müdürünün cezalandırılması ile kabul edilmiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı ----------Ş. nin işleticisi olduğu “-----------” müvekkili şirket tarafından 27.12.2011/27.12.2012 vadeli ---------- nolu --------- Sigorta Poliçesi ile sigorta altına alındığını, 15/01/2012 tarihinde meydana gelen yangına sigortalı şirketin sebebiyet vermemiş olduğunu, ve herhangi bir kusuru bulunmadığından davanın reddini talep ettiklerini, yangın sırasında önlem alma yükümlülüğüne aykırı davranıldığı ve binanın kusurlu olduğuna ilişkin iddialara itiraz ettiklerini, yangının temizlik odasından çıktığına ilişkin ortaya atılan iddianın somut kanıtlar içermeyen gerçek dışı iddia olduğunu,

yangın ---------- Mağazasından çıkmış olduğundan dava dışı ---------Ş.

İle ve davalı ---------- tazmin yükümlülüğünün söz konusu olduğunu, müvekkili şirketçe düzenlenmiş olan---------- nolu sigorta poliçesi ile "Mal Sahibinin Kiracıya Karşı Sorumluluğu" teminatının 3.397.500,00 TL olduğunu, bir an için sigortalı şirketin kusuru ile yangının meydana gelmiş olduğu düşünülse dahi, AVM de bulunan mağazaların büyük bir kısmı ağır hasara uğramış olduğundan ortaya çıkan zarar tutarının işbu teminat limitinin çok üstünde olduğunu, bu sebeple dava dilekçesi ile de beyan edildiği üzere istikrarlı Yargıtay kararları gereği zaman aşımı süresinin sonuna kadar müvekkili şirkete yapılacak olan başvuru ve davaların toplanarak,

teminat limiti talep edilen hasar tutarlarına oranlanıp Garame hesabı yapılarak tazminat hesabı gerçekleştirilmesi gerekildiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen zarar tutarının haksız ve fahiş olduğunu, zamanaşımı itirazlarının olduğunu beyanla müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine, doğması muhtemel sorumluluklarının azami olarak poliçe limitleri ile sınırlı olduğunun dikkate alınarak, dava açılmasına sebebiyet vermeyen ve temerrüde düşmeyen müvekkili şirket yönünden dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren avans faiz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın zamanaşımının dolmasından sonra işbu davaya konu takibin başlatıldığını, müvekkili şirketin --------- mağazasının kısmen veya tamamen işletmemekte, fiili herhangi bir kullanımının bulunmamakta olduğunu, müvekkili şirketin hiçbir işletmeci faaliyeti bulunmadığının işbu sebeple işbu davanın müvekkili şirkete husumet yönetilmiş olmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın --------Ş.'e ihbar edilmesini talep ettiklerini, ---------- ---------- D.iş sayılı dosyasından yaptırmış olduğu tespit sonucunda yangının temizlik odasından çıkmış olduğunun tespit edildiğini,

---------- esas sayılı dosyasında hazırlanan bilirkişi raporunda yangının temizlik odasında çıkmış olduğunun tespit edildiğini, yangının büyümesinde ve dolayısıyla zarar miktarının artmasında ---------Ş'nin ağır kusurunun bulunduğunu beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ; sigorta ödemesine dayalı rücuen alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Davaya konu ---------- İcra Müdürlüğü ----------- Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı sigorta tarafından davalılar aleyhine 25.000,00-TL asıl alacak, 5.070,72-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 30.070,72-TL alacağın ticari temerrüt faizi ile tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlattığı, borçluların itirazları üzerine her biri yönünden takibin durmasına karar verildiği görülmüştür.Dava konusu AVM yangınına ilişkin davacı ve davalı sigorta şirketlerince açılmış hasar dosyaları celp edilmiş,

15/02/2012 tarihinde meydana gelen ------yangınıyla ilgili yürütülen ceza soruşturması sonrası yargılamanın yapıldığı --------- esas sayılı dosyası Mahkememizce bekletici mesele yapılmış, dosyada verilen kararın ---------- Sayılı ilamı ile bozularak --------- Esası aldığı, bu dosyada 12.05.2017 tarihinde ----------- mağazası çalışanı sanık ----------- hakkında taksirle yangına sebep olmak suretiyle genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçundan beraatine karar verildiği, kararın 25.06.2019 tarihinde temyizde onama ile kesinleştiği görülmüştür.

15/02/2012 tarihli ---------- yangınıyla ilgili olarak AVM içerisindeki mağazalardan zarar gören mağazalar veya mağazaların sigortaları tarafından zararları ödenerek halefi yerine geçmekle, sigorta şirketleri tarafından başkaca mahkemelerde de açılan davalarda kusur ve sorumluluk yönünden farklı raporlar alındığı, bu dosyalarda bir çok rapor, kusur oran tespiti, kusur durumuna ilişkin raporlar bulunduğu, bunlardan --------- Esas sayılı dosyasının Yargıtay incelemesinden geçtiği ve kusur raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerekliliği gerekçesiyle bozulduğu,

mahkemenin Yargıtay bozma ilamına uyarak yaptığı yargılamada 20/09/2021 tarihinde yeniden karar verdiği görülmüş karar Yargıtay'dan temyiz incelemesinden geçeceğinden kesinleşmesi bekletici mesele yapılmış,

ilgili karar Yargıtay incelemesinden geçerek 02/11/2023 tarihinde kesinleşmiştir. ---------- Esas sayılı dosyası kapsamında Yargıtay incelemesinden geçerek onanmış karara dayanak olan 04.03.2021 tarihli kusur raporunda;'' AVM yangınının ----------- çalışanları tarafından kullanılan temizlik temizlik odasında açık olarak unutulan ısıtıcıdan ve bu ısıtıcının etrafında kolay tutuşabilme özelliğine sahip yanıcı maddeleri tutuşturup daha sonra tavan seviyesine yükselen ısının çatı duvar bölmeleri arasından bitişikteki ---------- firmasının deposuna sirayet etmesiyle büyüyüp genişleyerek meydana geldiği,

yangının meydana gelmesinde ---------- temizlik görevlileri ve yönetiminin, AVM yönetiminin, AVM taşınmazı mülk sahibinin yangının çıkmasında, yangın önlemlerinin yetersiz ve eksik olmasından, iskanının bulunmamasından, yangın bildirimlerinin itfaiyeye geç ihbar edilmesinden dolayı kusurlarının bulunduğu, taşınmaz --------- sahip ve yöneticilerinin.

Türk Ticaret Kanununa göre binanın eksik ve kötü yapılmış olmasından ve hasarın artmasına sebebiyet verilmesinden, ayrıca gece görevlileri teknisyenlerin yanlış uygulama ve itfaiyeye geç ihbarda bulunmalarından dolayı %35 oranın da kusurlu ve kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, Temizlik odasını personel dinlenme ve soyunma yeri ve malzeme deposu olarak kullanan ----------- Temizlik görevlileri ve Yönetiminin fiilen yangının çıkmasına sebebiyet verdiğinden ve yangının itfaiyeye geç ihbarından dolayı hasarın artması sebebiyle % 50 oranında kusurunun bulunduğu,

AVM güvenlik görevlilerinin yangının itfaiye birimine geç ihbarda bulunmalarından dolayı yangında hasarın artmasına sebebiyet verdiklerinden %15 kusurunun bulunduğu, Yangının çıkışı ile ilgili olarak, ---------- depo yetkililerinin bir kusurları olmadığı ve bu nedenle kendilerine herhangi bir kusur izafe edilemeyeceği,---------Ş'nin kusuru bulunmadığından, onun sorumluluğunu teminat altına alan ----------Ş.'ninde tazminat sorumluluğu doğmayacağı'' tespit edilmiştir.

Mahkememizce iş bu kusur raporunun hükme esas alınmasına karar verilmiş, davacı sigortanın rücu ödemesine dayanak yaptığı ekspertiz raporundaki hesaplamaların kadri maruf olup olmadığı denetlenmek üzere dosya mimar bilirkişi ve elektrik elektronik bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti raporlarında özetle; '' 04.05.2012 tarihli Ekspertiz Raporunda belirtilen yanan malzemeler listesinde fatura ve metraj durumları yazılı ürün kalemleri incelendiğinde ilk olarak 2010 yılında fatura edilen fiyatların belirtildiği,

2 yıl boyunca işbu ürünlerin kullanılması nedeniyle %25 yıpranma paylarının ilave edilerek fatura bedelleri üzerinden %25 indirimde bulunularak kullanılmış ürünler üzerinden hesap yoluna gidildiği anlaşıldığı, işbu ürünler her ne kadar 2010 yılındaki fatura bedelleri üzerinden ele alınsa da enflasyon oranlarının her yıl farklılık göstermesi nedeniyle ---------- değerlerinin de dikkate alınarak hesaplama yoluna gidilmesi değerlendirildiğinde.

72.913,55 TL olan malzeme bedelleri toplamının, 2011 ve 2012 yılında maruz kaldığı --------- oranları neticesinde 2012 yılı itibariyle 84.657,43 TL hesap edilmiş olup, işbu bedele %25 yıpranma payının eklenmesiyle 63.493,07 TL hesap edildiği, '' yönünde görüş belirtilmiştirTüm dosya kapsamına göre.

15/02/2012 tarihinde gece saatlerinde --------- yangın hadisesinin meydana geldiği, Yargıtay onamasından geçerek kesinleşmiş kusur raporundaki teknik tespitlere göre AVM yangınının temizlik çalışanları tarafından kullanılan temizlik ofisinde bulunan elektrikli ısıtıcıdan kaynaklı başladığı, yangın tarihinde ---------- temizlik hizmetinin hizmet sözleşmesi kapsamında dava dışı------- Şirketi tarafından verildiği, yine hizmet sözleşmesi kapsamında çalışan AVM özel güvenlik görevlilerinin yanlış uygulama ve itfaiyeye geç ihbarda bulunmalarından dolayı yangın hadisesinin büyüdüğü,

AVM binasında Yangın Yönetmeliği kapsamında yerine getirilmesi gereken yangın önlemlerinin bulunmadığı, bina iskanı bulunmadığı, proje dışı eklenti bölüm ilave edildiği, ortak duvar ve çatıda yangın damperinin olmadığı, sprinkler sisteminin çalışmadığı, binanın eksik ve kötü yapılmış olmasının hasarın artmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla yangında kusur, ihmal ve eksiklikleriyle yapı maliki davalı ----------- ve AVM yönetimi davalı ----------Ş.'nin sorumluluğunun bulunduğu,

yangın hadisesinde kusurları bulunduğu tespit edilen dava dışı temizlik görevlileri ve güvenlik görevlilerinin sorumluluğunun hizmet sözleşmeleri kapsamında AVM yönetiminde bulunduğu, bu kişilerin iç ilişkide kusurları oranları nispetinde davalı AVM yönetimine karşı sorumluluklarının devam ettiği, neticeten davalılar yapı maliki, AVM yönetimi ve ---------- sigortacısı davalı ----------- yönünden davanın kabulüne, meydana gelen yangın hadisesinde kusur ve sorumlulukları olmadığından diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın davalılar --------Ş., ---------, ----------Ş. yönünden KABULÜ ile, --------- esas sayılı dosyasına bu davalılar tarafından yapılan itirazların iptali ile takibin aynen devamına,

Davalılar ---------Ş. ve . ---------Ş. aleyhine açılan davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 1.707,75 TL harcın, davacı tarafından yatırılan 276,65 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 1.431,10 TL harcın davalılar --------.Ş., -------, ---------Ş.'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan toplam 276,65 TL harcın davalılar --------Ş., ---------, ----------Ş.'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 9.409,50 TL yargılama giderinin davalılar ---------Ş., --------, -----------Ş.'den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Kendisini vekille temsil ettiren davacı vekili lehine AAÜT göre hesaplanan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ----------Ş., ---------, ---------Ş.'den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6-Aleyhine açılan davanın reddine karar verilen davalılar Davalılar ---------Ş. ve . ---------Ş. Kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen davalılar yönünden 25.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalılar Davalılar ---------Ş. ve . ---------Ş.'e ödenmesine,

7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde resen yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/05/2025