İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/151 K.2023/1123

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/151 Esas

KARAR NO: 2023/1123

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 01/03/2022

KARAR TARİHİ: 14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı dava dışı -------- Şti. lehine 10.02.2021 -01.01.2022 tarihli --------- nolu -------- Sigorta Poliçesi düzenlendiği, sigortalı tarafından -------- yerleşik ilgili firmaya 84 rulo 7.128.36 m2, 15.538.10 kg brüt, 14.950,10 kg net %80 yün %20 naylon -------- cinsi emtianın nakliyesi sırasında ana nakliyeci -------- Şirketi'nin fiili taşıyıcı-------- Şti.'nin üstlenmesi fiili taşıyıcının -------- plakalı aracına yüklenerek 20.02.2021 tarihinde sevkinin sağlandığının anlaşıldığını,

03.03.2021 tarihinde alıcı firma adresine teslimatı tamamlanan emtiada tahliye işlemeleri esnasında hasar tespit edilmesiyle ekli CMR belgesi üzerinde "---------" şeklinde not düşülmesiyle, meydana gelen hasarın ------- -------- yapılan sefer taşıma esnasında meydana geldiği, ilgili konuda nakliyeyi üstlenen davalı nakliyecilerin sorumluluğu bulunmakta olduğu ve ilgili kanun maddeleri ve ekli belgeler ile zararın tazminini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı-------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın delillerin tamamı ve --------- tercümelerini tarafımıza tebliğ etmemiştir.

Dava konusu uluslararası taşıma olup CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanması gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının süresinin 1 yıl olup süresi geçildikten sonra açıldığını, davacı tarafın halefiyetini ispat edemediğini, dosyaya herhangi bir ödeme belgesi, ibraname / temlikname sunulmadığını, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, müvekkili şirketin taşıyıcı değil taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, CMR konvansiyonuna göre 34 ve devamı maddelerinde dava müteakip taşımacı olan asıl taşımacıya karşı açılması gerektiğini, malların gönderici tarafından yüklendiğini ve istiflendiğini,

hasar nedeninin istif ve ambalaj hatası olduğunu, malların gönderici tarafından istiflenmesi ve bu nedenle hasarlanması halinde taşıyıcı sorumluluktan kurtulacağını, ambalaj hatasından nakliyecinin sorumlu olmadığını, faiz talebinin yasa ve usule aykırı olup, fahiş ve mesnetsiz olduğunu, taşıyıcının azami sorumluluğu CMR 23. MD.

Düzenlendiğini, her halükarda CMR Konvansiyonu uyarınca taşıyıcının sorumluluğu sınırlı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı -------- şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı -------- Şti müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, dava konusu taşımaya CMR Konvansiyonu hükümleri öncelikli olarak uygulanacağını, dava konusu taleplerin müvekkili şirket tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin teminatı kapsamı dışında olduğundan müvekkil şirketin dava konusu zarara ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu hasarın emtiaların yetersiz ambalajlanması ve hatalı yüklenmesi nedeniyle meydana geldiğinin tespit edildiğini, bu kapsamda müvekkili şirketin CMR konvansiyonu m. 17/4/c uyarınca da dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını,

müvekkili şirketin poliçe kapsamında olmayan dava konusu zarara ilişkin herhangi bir sorumluluğu olmadığı sübuta erdiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı --------Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden reddinin gerektiği, Dava yetkisiz Mahkemede açıldığından yetki itirazlarının bulunduğu, husumet itirazlarının bulunduğu,

esasa ilişkin açıklamalarda ise müvekkili şirketin dava konusu olayda sorumluluğu bulunmadığını, malların davacının sigortalısı gönderici tarafından yüklenilmiş olup bu durum ikrar edildiğini, dava konusu hasarın taşıma esnasında ve taşıma kaynaklı meydana geldiğini, kaldı ki malların müvekkili şirketçe taşınması sırasında zarar gördüğüne dair hiçbir soyut ya da somut delil tutanak dahi bulunmadığını, ambalaj, paketleme, istifleme, yerleştirme müvekkil şirketçe gerçekleştirilmediğinden ve müvekkil şirketçe bu hususta özen yükümlülüğü yerine getirilerek yapılmış olduğu, işbu durumda gönderici firmanın sorumlu olduğu,

müvekkil şirket basiretli bir taşıyıcının göstermesi gereken tüm özeni gösterdiğini, işbu hasarın müvekkilinin tek görevi olan taşıma işi nedeniyle meydana geldiğini, iddiaları ve sorumluluğu kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen faizin usul ve yasa ile hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE; Dava taşınan emtiyanın zarara uğraması nedeni ile davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tazmini talebine ilişkindir.

Davada taraf teşkili sağlanmıştır. Davaya konu Taşıma, ------ --------- uluslararası karayolu taşıması şeklinde organize edilmiştir. davalı --------- Lojistik taşıma işleri organizatörü, TTK m.921 gereği akdi taşıyan konumunda olup, CMR m.3 gereği ifa sürecinde yararlandığı adam ve yardımcıların eylem veya ihmallerinden kendi eylem veya ihmali gibi sorumlu olacaktır. Davalı --------- Sigorta da organizatörün CMR hükümlerine göre sorumluluk riskleri için teminat sağlamıştır.

Davalı --------- firması ise alt taşıyıcı sıfatı ile fiili taşıma sürecini yürütmüştür. Şoför tanık beyanına göre, yükleme mahallinde tüm yükleme faaliyetleri gönderen sigortalı tarafından ifa edilmiş, tam ve sağlam taşıma süreci başlamıştır. CMR sorumluluk risklerine karşı sigorta güvencesi de davalı --------Sigorta tarafından sağlanmıştır.

Bu noktada da ---------- firma sorumluluk ve tazminat ödemesi gerektiği noktasında sigortacısı sigorta poliçesine göre teminat vermiş durumdadır.

Davaya konu 03.03.2021tarihinde meydana gelen Nakliyat Hasarı davacı sigorta şirketince tanzim edilen ---------- nolu 01.01.2021-01.01.2022 vadeli -------- Sigorta Poliçesi vadesinde ve teminat kapsamında meydana geldiği, --------- nolu hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu, davacı sigorta şirketi tarafından 23.03.2021 tarihinde sigortalısına 48.649,31 TL hasar tazminatı ödendiği, anlaşılmaktadır.TTK 1472-(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sigortalının halefiyet hakkı doğabilmesi için öncelikler, Geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olması, Buna istinaden ödeme yapılmış olması gereklidir.Davacı ödemesi dayanağı sigorta poliçesi incelendiğinde, 01.01.2021-01.01.2022 dönemi tüm dünya taşıma risklerine karşı emtia nakliyat risklerinin teminat altına alındığı, davacı tarafından--------- Bankası aracılığı ile 23.03.2021 tarihinde tazminat 48.649,31 TL sigortalı -------- firmasına ödendiği tespit edilmektedir.Emtia teknik inceleme neticesinde.

İnceleme konusu taşıma ve depolama şartlarına özellikle fotoğraflar incelenmek suretiyle 6 adet rulo halı (539,20 m2) emtiasında meydana gelen ambalaj yapısı ve ürün üzerinde darbe, zedelenme, delinme ve kanırtma vb. korunmasında ortak uyum ve benzerlikler fotoğraflar incelenerek anlaşılamadığından, inceleme konusu 84 total rulodan 6 rulo (539,20 m2) halı emtiasına yönelik istenilen depolama şartlarında sevkinin sağlandığı,

uygunsuzluk olarak belirtilen ürün üzerinde darbe, zedelenme, delinme ve kanırtma vb. konularında meydana gelen hasarın emtianın yetersiz ambalajlanması ve hatalı yüklenmesi yada taşıma, nakliye, boşaltma şartlarına yönelik zarar gördüğü nazarı itibara alındığında dosya içeriğinde mevcut tüm bilgi, resim, rapor vb. belgeler incelendiğinde kuvvetli delil bulunmadığı, inceleme konusu zararın taşıma, nakliye şartlarında mı hatalı ambalaj ve yükleme şartlarında olup olamayacağı yönünde tespit mümkün olamadığı değerlendirilmiştir.

Teknik incelemede, ürünlerde hasar bakımından taşıma sürecinde veya lojistik süreçlerinde yükün zarar gördüğü teyit edilmemiştir. Emtiada vaki hasarın taşıma, depolama veya sair lojistik sürecinde bu şekilde meydana gelmeyeceği belirlenmektedir. CMR m.17/1 bakımından zararın taşıma sürecinde ve taşıyıcının risk alanında meydana gelmiş olması gerekir ki; taşıyıcının sorumluluğu cihetine gidilebilecektir.

Ambalaj içinde ürünlerde meydana gelen hasarın ambalaj kifayetsizliği, mevcut ambalajları ile TTK m.863 şartlarına uygun olmayan yükleme ve istifleme ile sabitlemenin gereği gibi olmamasından meydana geldiği iddiaları da sabit değildir. Sabit olan husus, ambalaj içinde emtiada hasar olduğu ise, bu üretim hatalarından, üretici depo veya saklama alanında ambalajlama sürecinde hatalardan olması da mümkündür.

CMR m.17/4 hükümleri birlikte ele alındığında, c) bendi ve özellikle d) bendi yükün niteliği gereği, yine CMR m.17/2 gereği daha baştan yükün kusurlu olması kaynaklı zarardan söz edilebileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle gerek davalı taşıyıcılar ve gerekse taşıyıcıların sorumluluk sigortacılarının sorumluluğu bakımından CMR m.17 kapsamında sorumluluk hususu sabit değildir.

CMR taşıma senedi altında halı rulolarında hasar notu vardır, ancak bunun taşıma süreci sonunda belirlenmesine karşın, teknik incelemede bu hasarın taşıma süreci veya lojistik operasyonları aşamasında olduğunu söylenemeyeceği belirlenmiştir. Kaldı ki, söz konusu hasar notu, alıcı tarafından senedin en alt kısmında taşıyıcı imzası ile kapatılan içerikte de değildir. Araç içi fotoğraflardan, rulolar halinde emtianın üst üste yığıldığı gözlenmektedir.

Bu şekilde bir istiflemenin yüke zarar verip vermeyeceği, taşıyıcının hususi taahhüt etmediği sürece bilebileceği bir husus da değildir. Bu durum, ancak yükün niteliğine göre taşıma taahhüt edilmesi halinde taşıyıcının sorumluluk alanında olabilir. Dosya kapsamında, yükün niteliği, yükleme, ambalaj gibi hususlarda taşıyıcının hususi bir taahhüdü de teyit edilememektedir.

Sorumluluk sabit olursa, 6 top ürün bakımından bürüt azami 1.175,33 KG yükün hasarlı olduğu ve bunun yol açtığı zararın 48.649,31 TL tutarında hasar kaynaklı zarar olduğu kadri marufunda somut olaya uygun değerlendirilmektedir.

CMR m.23/3 sınırlı sorumluluk testi bakımından ise 1.175,33 kg c 8,33 SDR 9.790,50 SDR sınırlı sorumluluk hesaplanmakta, bu miktar da hesaplanan ve davacı ödemesine konu 48.649,31 TL tazminatın üzerinde olduğu için, 48.649,31 TL tazminat rücu edilebilir azami tazminat olarak belirlenmektedir.

Davacı sigorta şirketi ödemesi emtia nakliyat sigorta poliçesine dayanmakta ve TTK m.1472 gereği halefiyete hak kazanmış ise de ancak ödemesi bakımından, hasar zararının taşıma sürecinde ve taşıyıcının risk alanında olduğu hususu yani teknik inceleme ve değerlendirmede, hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği tespit edilememiştir. Bu nedenle, halefiyete hak kazanan davacının, ödemesi hatır ödemesi olduğu değerlendirilerek davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.