İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/236 K.2024/495

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/236 Esas

KARAR NO: 2024/495

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/03/2022

KARAR TARİHİ: 11/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 12/06/2021 tarihinde müvekkili ---------- sevk ve idaresinde bulunan ----------- plakalı araç ile seyir halinde olduğunu, bu sırada dava dışı 3. bir şahsa ait olup müvekkilinin önünde seyir halinde bulunan------------ plakalı araç aniden yola çıkan başka bir araca yol vermek için durduğunu,

bunun üzerine müvekkilinin de kendi aracının hızını azaltıp durduğunu ancak bu esnada arkadan gelen davalı ---------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı araç duramayarak müvekkile ait --------- plakalı araca çarptığını ve müvekkilin aracının da en öndeki --------- plakalı araca çarpmasına sebep olarak ile maddi hasarlı bir trafik kazası meydana gelmesine yol açtığını, müvekkilinin -------- taksi şoförü olduğunu, davalı -------- Şirketi tarafından işletilen --------- plakalı aracın kaza tarihinde geçerli Zorunlu Taşıma Sigortası diğer davalı -------- ŞİRKETİ'ne yaptırıldığını,

yapılan başvuruya karşın olumlu veya olumsuz bir yanıt verilmediğini, başvurunun tebliğ edildiği 24.09.2021 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte maddi tazminat talep ettiklerini, davalılardan ------- ve -------- Şirketi'nin kendi beyanları ve ekonomik durumları da göz önüne alınarak mal kaçırma riskinin çok yüksek olduğunu, borçlulardan muhatapları olan -------- ve -------- ŞİRKET'nin mal varlıkları üzerine İHTİYATİ HACİZ konulması gerektiğini savunarak; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla;

(işbu dava belirsiz alacak davası olarak açılmıştır.) trafik kazasında müvekkilin maddi zarara uğraması nedeniyle, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek 100,00 TL'den az olmamak üzere (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla) işleten-sürücü yönünden olay tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini, 50.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi,

yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte motorlu aracı işleten ---------- ŞİRKETİ ve sürücü ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Motorlu aracı işleten --------- ŞİRKETİ ve sürücü --------- taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve sair masraflar yönünden ADLİ YARDIM talebimizin kabulüne karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı -------- Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, dava dilekçesinde bahsi geçen 12.06.2021 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, --------- plakalı aracın müvekkil şirkete 13/10/2020 - 13/10/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere --------- numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe teminat limiti 41.000,00-TL olduğunu, konu kaza sebebiyle müvekkil sigorta şirketi nezdinde ---------- nolu hasar dosyası açıldığını, ekspertiz raporu doğrultusunda 05.08.2021 tarihinde davacı yana 9.165,10-TL hasar bedeli tazminatı, 19.08.2021 tarihinde KDV'ye ilişkin 1.649,72- TL ödeme yapıldığını,

hasar aşamasında yapılan ödemeler, mevzuata uygun olarak hesaplandığını, bakiye tazminat söz konusu olmadığını, ------------ OtomotivTamir Bakım ve Park İşletmeciliği Müşavirlik Hizmet- TEDARİKÇİ'YE 29.07.2021 tarihinde 547,37 ve 19.303,99 TL ödeme yapıldığını, --------- Şirketi Tedarikçi'ye 22.08.2021 tarihinde 268,89-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler teminat limitimizin belirlenmesi amacıyla belirtildiğini, müvekkil şirketin ödemekle yükümlü olduğu tazminat ödemesi olmadığını, yapılan ödeme nedenle müvekkil şirketin sorumluluğu sona erdiğini iddia ederek;

maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, faiz talebinin reddine, davanın reddi ile aleyhimize hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı --------ŞTİ Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, davalı olan ---------- Şirketi'ne 21/09/2021 tarihinde zararı bildir bir ihtarda bulunulduğunu, bu ihtarda kaza sonucu aracın onarımı ve ticari taksi olması sebebiyle çalışamadığı gerekçesiyle toplam 200.000,00 TL zarar meydana geldiği davacı tarafından açıkça bildirildiğini, davacının hasar görüp tamir edildiğini iddia ettiği aracın kazaya karıştığı tarih olan 12/06/2021tarihinde arkadan çarpma suretiyle meydana gelen bir kaza ile böylesine yüksek tutarda bir zarar görmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

davacı taraf söz konusu ihtarda onarım faturası bulunduğunu ve ekte sunduğunu belirtse de dava dilekçesi eki olarak sayın mahkemeye sunmadığını, sunsa dahi bu model ve marka bir arabada, bu kadar yüksek miktarda bir hasarın çıkması ve bu hasarın tamirinin bu kadar uzun sürmesi (dolayısı ile boşta geçen zaman hesabı bakiyesi arttığından) dürüstlük kuralına aykırı olup hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının bu yöndeki talepleri kısmen kabul edilse bile zarar bedeli konusunda itirazlarını sunduklarını, manevi tazminata ilişkin yerleşik içtihatlarda da görüleceği üzere, tazminat;

borçlusunu fakirleştirmeyecek ve alacaklısını ise zenginleştirmeyecek tutarda olması gerektiğini; somut olayda taksicilik mesleğini icra etmesine rağmen yargı giderlerini karşılayamayacak maddi duruma sahip bir kişi olduğunu iddia eden davacı bakımından 50.000,00 TL gibi yüksek bedelde bir manevi tazminat talep etmek manevi tazminata ilişkin içtihatlara aykırı olduğunu, açıklanan gerekçelerle; davanın hem maddi hem manevi tazminat yönünden reddine karar verilmesini, eğer sayın Mahkeme farklı görüşteyse, davanın usule uygun ikame ettirilmesi için "asgari" bedelin sunulan faturalara ve dolayısı ile dürüstlük kuralına uygun olarak belirlenerek,

eksik olan harçların yatırılmasına ve bu maksatla davacıya kesin süre verilip ihtaratının yapılmasını, duruma uygun olmayan ihtiyati tedbir talebinin reddi ile ayrıca fahiş olan ve yerleşik içtihatlara aykırı olan manevi tazminat talebinin tümden reddedilmesine karar verilmesini, yargılama ve vekalet ücretlerinin davacı tarafa yüklenmesini karar verilmesi talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :---------- Şoförler Ve Nakliyeciler Odası, ----------- Şoförler Ve Otomobilciler Odası, ----------- Şoförler Ve Otomobilciler Federasyonu, Birleşik Taksi Şoförleri Derneği, ----------- Müdürlüğü, ---------- Şirketi ----------- Şubesi,---------- Bankası ----------- Şubesi, ----------- Bankası ---------- Şubesi, --------- Bankası --------- Şubesi, -------- Vergi Dairesi, Uluslararası İşçi Dayanışması Derneği, ----------- Taksiciler Esnaf Odası, ----------- Taksi Şoförleri Derneği, ----------- Şoförler Ve Otomobilciler Federasyonu, --------- Devrimci İşçi Sendikası (disk), --------- Şti ---------Yetkili Servisi,

------------ Müdürlüğü, --------- --------- Noterler Birliği Başkanlığı, --------- Sigorta'ya müzekkereler yazıldığı görüldü. 22/06/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, 12/06/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle tüm davalılara karşı açılan maddi hasar, değer kaybı ve kazanç kaybı zararına ilişkin maddi tazminat davası ve davalılar ---------- Şirketi ve----------- karşı açılan kazanç kaybından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

22/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile,

sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin,

zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri,

sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."

Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi,

doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (...)"

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. Maddesi uyarınca "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. Maddesi uyarınca "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın 12/06/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle tüm davalılara karşı açılan maddi hasar,

değer kaybı ve kazanç kaybı zararına ilişkin maddi tazminat davası ve davalılar ---------- Şirketi ve ---------- karşı açılan kazanç kaybından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğu, davanın davalı --------- yönünden karşı haksız fiilden genel hükümlere göre ve davalı ---------- Şirketi'ne karşı araç işleteni olmasından dolayı KTK md. 85 kaynaklı ve diğer davalı sigorta şirketi yönünden ZMM sigorta poliçesi kaynaklı olduğu, davalı ----------- sorumluluğundan bahsedebilmek için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması,

davacının zarara uğramış olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağının bulunması gerektiği, yine davalı sigorta şirketinin de hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda davalı ---------- kusuru oranında zarardan sorumluluğunun olacağı, yine diğer davalının da KTK 85 uyarınca sorumluluğunun olacağı, davalıların sorumluluğunun tespit edilmesi halinde yukarıda atıf yapılan TBK 61 maddesi uyarınca müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, davacının dava açılmadan önce KTK 97 uyarınca davalı sigorta şirketine 24/09/2021 tarihinde başvuru yaptığı, özel dava şartının somut olayda yerine getirildiği,

mahkememizce alınan bilirkişi raporlarına raporuna göre davalı ---------- olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, raporun somut olayın gerçeklerine uygun olması nedeniyle mahkememizce de bu rapora itibar edilebileceği, maddi hasara ilişkin gerçek zarar miktarının 52.720,58 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 19.08.2021 tarihinde 1.649,72 TL ve 05.08.2021 tarihinde 9.165,10 TL olmak üzere toplam 10.814,82 TL ödeme yapıldığı, davacının talep edebileceği nihai maddi hasar ilişkin tazminat miktarının 41.905,76 TL olduğu,

davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin 41.000,00 TL olması nedeniyle bakiye 30.185,18 TL'den sorumlu olabileceği (davacı tarafça poliçe limitinin 5.000,00 TL'sinin değer kaybı bedeli yönünden kullanılması nedeniyle 25.185,18 TL'si yönünden sorumlu olduğu), yine aynı rapor ile davacının 5.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun tespit edildiği, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak,

kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu, zira kaza tarihi itibariyle KTK'nun 90. Maddesindeki “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olduğu,

kaldı ki Yasa'nın eski halinde "ve" kelimesi kullanılmakla normlar hiyerarşisine göre değer kaybı hesabının yasada ifade edildiği üzere "aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak," hesaplanması gerektiği, bilirkişi raporunun bu esasa uygun ve denetime açık şekilde düzenlendiği, davacının kazanç kaybı/araç mahrumiyeti zararının aracının taksi olması nedeniyle ikame araç kira bedeli yöntemi üzerinden hesaplanmasının somut olayda uygulama yeri bulunmadığı,

davacının aracından mahrum kalması gereken makul süre kadar, o tarihteki muhtemel gerçek kazancına göre hesaplanması gerektiği, davacının aracından mahrum kaldığı sürenin bilirkişi raporunda 15 gün olarak belirlendiği, emsal gelir araştırmasına ve davacının banka hesap kayıtlarına göre bu tarihte davacının elde edebileceği gelirin aylık 11.000,00 TL olacağı, 15 günlük gelirinin ise 5.500,00 TL olduğu,

bu hususta raporun denetime açık ve somut olayın gerçeklerine uygun olması nedeniyle hükme esas alınabileceği, zarar ile davalı --------- hukuka aykırı ve kusurlu fiili arasında nedensellik bağının bulunduğu (bilirkişi raporunda zararın fiile uygun olduğunun tespit edildiği), zira zararın fiil neticesinde gerçekleştiği, tüm bu sebeplerle yukarıda belirtilen esaslarla tüm davalıların tespit edilen maddi hasara ilişkin 41.905,76 TL ve değer kaybına ilişkin 5.000,00 TL maddi tazminattan,

davalılar --------- ve -------- Şirketi'nin 5.500,00 TL kazanç kaybı zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları davalılar --------- ve ----------- Şirketi yönünden temerrütün TBK 117/2 maddesi uyarınca olay tarihi olan 12/06/2021 tarihinde gerçekleştiği, sigorta şirketi yönünden ise temerrütün başvuru tarihinden (24/09/2021) 8 iş günü sonrası olan 07/09/2021 tarihinde gerçekleştiği, davalılar zararın ticari işletme kapsamında gerçekleşmiş olması nedeniyle alacağa ticari faiz işletilmesi gerektiği,

davacının manevi tazminat davası yönünden ise davacının bedensel bütünlüğünün zedelenmesi iddiası bulunmaması nedeniyle TBK 56 uyarınca manevi tazminat talep edemeyeceği, yine somut olayda trafik kazası şeklinde gerçekleşen olay nedeniyle davacının kişilik haklarının ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceği, bu sebeple TBK 58 uyarınca da manevi tazminatın yasal şartlarının oluşmadığı ve davacının manevi tazminat davasının reddinin gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.