İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/278 K.2023/944

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/278 Esas

KARAR NO: 2023/944

DAVA

Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 05/04/2022

KARAR TARİHİ: 02/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle.

Müvekkilinin hamili olduğu 2 adet çekin kaybolması nedeniyle -------- E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, bankadan gelen cevaplarla çeklerin davalı ------- şirketi tarafından ibraz edildiğinin öğrenildiğini, ayrıca her iki çekin de davalı tarafından tahsil edildiğini, müvekkili ile dava dışı ------- Şti. arasında 11.01.2021 tarihli imzalanan sözleşme ile -------- mağaza inşaatının tadilat-boyama-onarım-seramik işlerinin müvekkili tarafından yapılması hususunda anlaşıldığını, aynı sözleşmenin "Ödeme" başlıklı 5. Maddesi ile 200.000 TL'nin avans olarak müvekkiline ödenmesine,

ödemenin de 14.10.2021 tarihli ve 11.11.2021 tarihli toplam 200.000 TL bedeli çekler ile yapılmasına karar verildiğini, ödeme esnasında ayrıca çek bilgilerinin yer aldığı ve teslim tesellüm içeren protokolün taraflarca imzalandığını, bahse konu çeklerin kaybolması ile müvekkili ile --------- arasındaki ilişkilerin bozulmuş, müvekkili tarafından sözleşmenin gereğinin yerine getirilemeyecek hale gelmiş olduğunu, bu sebeple de müvekkili tarafından çek bedelleri ve sözleşme gereği cezai şartın, toplam 254.000 TL olarak --------- ödendiğini,

bu anlamda hem işin yapılamaması hem de kaybettiği çekler nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını beyanla davanın kabulü ile davalı tarafından bankaya ibraz ve tahsil edilen toplam 200.000 TL olan 2 adet çek bedelinin, her bir çek bedelinin çek vade tarihinden başlayacak ticari avans faizi ile birlikte davalı tarafından müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle;

dava konu çeklerin müvekkili şirketin müşterisi --------Şirketi tarafından müvekikiline teslim edildiğini, taraflar arasındaki 12.01.2021 tarihli ------ sözleşmesine istinaden 11.01.2021 tarih ve ------- numaralı 203.868,60.-TL tutarlı faturanın temlik alınarak kredi kullandırıldığını, temlik alınan faturanın Finansal Kurumlar Birliği’nin Merkezi Fatura Kayıt Sistemi isimli Fatura Havuzu sisteminde sorgulandığı ve --------- Başkanlığından doğrulandığını, fatura iade/iptal edilmemiş, 7 gün içerinde itiraz edilmemiş olduğunu,

müvekkili şirket müşterisi -------- Şirketinin çekleri müvekkiline 12.01.2021 tarihli “Alacak Bildirim Formu” ve “Çek Çıkış Bordrosu” ile teslim ettiğini, müvekkili şirketin çeki teslim alırken, çek hakkında gerekli araştırmayı yapmış olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli olup, kötü niyetli olduklarının ispatının gerektiğini, davacı tarafın sunduğu delillerle bunu ispat edememiş olduğunu beyanla kötü niyetle açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, çek bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.Davacı yanca delil olarak, --------- ile imzaladığı sözleşme, çek suretleri, çeklerin teslimine dair protokol ibraz edilmiş, davalı yanca ise dava dışı ---------- ile akdolunan 12.01.2021 tarihli -------- sözleşmesi, müşterisi ile önceki ciranta -------- arasındaki ticari ilişkiye yönelik fatura ve tevdii bordroları sunulmuş, davacının çek iptali davası açtığı anlaşılmış, çek iptali dosyası dosya arasına alınarak incelenmiştir.

Dava konusu çekler incelendiğinde; çeklerin -------- ve---------- çek numaralarıyla -------- Bankası ---------- Şubesi'ne ait olduğu, keşidecisinin -------- Şti., lehtarının -------- Şti. olduğu, her birinin 100.000,00TL tutarlı olarak düzenlendiği,----------- no’lu 11.11.2021 vade tarihli 100.000,00- TL bedelli çekin --------- Esas dosyasının ile icra takibine konu edildiği, çekteki ilk cironun lehtar şirket tarafından yapıldığı, devam eden ciroların da sırasıyla ---------Şti., ------- şirketi ve ------- şirketine ait olduğu, çekin 11/11/2021 tarihinde ibraz edildiği,

ibraz edilen banka tarafından ise -------- sayılı ödeme yasağı kararına istinaden işlem yapılmadığı, icra dosyasının takip alacaklısının davalı ------- şirketi, takip borçlularının -------Şti., ------- şirketi ve --------- Şti. olduğu anlaşılmıştır. ---------- no’lu 14.10.2021 vade tarihli 100.000,00- TL bedelli çekin ----------- müzekkere cevabına göre 14/10/2021 tarihinde -------- İç takasta ------- şirketi Tarafından hesaptan ibraz edildiği ve ödendiği,

bu çekinde diğer çek ile aynı ciro silsilesi izlediği görülmüştür.Davacı yanca sahte fatura düzenlediği iddia edilen --------Ş.'nin bağlı bulunduğu ------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak bu şirket hakkında yürütülen bir soruşturma ve yapılan bir denetim olup olmadığı hususlarında mahkememize bilgi verilmesi istenmiş, verilen cevapta dava dışı ------ şirketi hakkında vergi incelemesinin bulunmadığı beyan edilmiştir.---------Ş.’nin 2021 Yılı Ocak ayı BS, --------Şti. ‘nin 2021 yılı Ocak ayı BA formları ilgili Vergi Dairesi Müdürlüklerinden celp edilmiş,

-------- sözleşmesinin tarafı olan -------- Yapı ile -------- Yapı arasında ticari ilişki olduğu, ------- sözleşmesi ile davalı ------- şirketine verilen faturanın taraflarca BA/BS formları ile ilgili vergi dairesine bildirildiği görülmüştür.Yapılan yargılama neticesinde ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı yanca kaybolarak zayi olduğu iddia edilen ------- Şubesine ait 100.000,00 TL tutarlı, 14/10/2021 ve 11/11/2021 tarihli çeklerin bedelinin istirdatı talebinde bulunulmuştur.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre. "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." 6361 sayılı Kanunun 9/3. maddesine göre ise.

"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla -------- şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri-------- şirketine karşı ileri süremez;

meğerki, ------- şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." Anılan yasal düzenlemeler karşısında somut olay değerlendirildiğinde, davalı --------şirketinin çeki dava dışı ------ şirketi ile akdolunan --------- sözleşmesine ve faturayla tevsik edilen alacağa istinaden devralmış olması ve çekin iktisabında kötüniyetli veyahut da ağır kusurlu olduğunun ispat olunamaması karşısında davalı şirketin çekin yetkili hamili olduğu,

çekin hamil tarafından kötü niyetli olarak ele geçirildiğine yönelik beyan ve delilin bulunmaması karşısında davacının çek bedellerinin istirdatı isteminin yerinde olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılmış olup davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.