İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/378 K.2024/346

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2021/487

KARAR NO: 2024/173

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/07/2021

KARAR TARİHİ: 01/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili --- dünyaca ünlü---- münhasır lisanlı üreticisi ve distribütörü olduğunu, diğer davacının ise ------ ürünleri üretmek, promosyonunu yapmak, dağıtmak ve satışa arz etmek üzere lisans hakkı verdiğini, davalı şirketin müvekkili şirket tarafından üretilen ve müvekkili şirketin yoğun çalışmaları sonucunda piyasada maruf hale getirilmiş olan silgi ürününü ayırt edilemeyecek kadar benzerlerini ürettiğini ve müvekkili şirketin kullanılmış olduğu ambalajları ile ayırt edilemeyecek ölçüde benzer olan paketleme unsurları ile satışa arz ettiğini, bu benzerliğin haksız yarar sağlama amacı ile bilinçli olarak davalı tarafından yaratıldığını,

müvekkili şirketin faaliyetlerinin üretim ile sınırlı olmayıp, ayını zamanda şirket bünyesindeki ürünlerin tüketici nezdinde ilgi çekici bir şekilde pazarlanması için yoğun çalışmalar yapıldığını, bu sayede her bir ürünün nevi şahsına münhasır bir biçimde ambalajlaması ve satışa arz edilmesinin amaçlandığını, davalı tarafça piyasaya arz edilen ürünün şekli, boyutu, rengi, ambalajı ve markanın yazılış biçiminin birebir müvekkili şirketin ürününden kopyalandığını, davalı şirketin haksız yarar sağlamak amacı ile müvekkili şirketlere ait ürün ve ambalajı taklit ettiğinin açık olduğunu,

davalı şirkete ait ürünlerin haksız ve hukuka aykırı olarak satışa arz edildiğini ispat etmek üzere taraflarınca-------sayılı delil tespiti davasının açıldığını, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda, tespit mahallinde tespit isteyene ait-------sınav silgisi görseline benzeyen ürünlerin mevcut olduğu,

tespit isteyen ürün markası ile karşı taraf ürün markası karşılaştırıldığında ihtiva ettikleri renk unsurları, ------ ibarelerinin fototik benzerlikleri, her iki ürünün ana unsur dışında ihtiva ettikleri sınav silgisi ibareleri ve ürün biçimleri nedeni ile ürünlerin nihai tüketici nezdinde iltisaba sebebiyet verecek kadar benzer olduğu görüşlerine yer verildiğini, davalının iltisaba neden olan eylemleri neticesinde ortalama tüketicinin yanılgıya düştüğünü, müvekkili şirketin ürünleri yerine davalının ürünlerine yöneldiğini, bu durumun müvekkili şirketlerin maddi zararına sebebiyet verdiğini beyanla,

TTK m. 56/1 uyarınca haksız rekabetin tespiti ile menine, haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasına, TTK m. 56 ve devamı uyarınca fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000-TL maddi tazminata hükmedilmesine, maddi tazminata haksız eylem tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, davalının haksız rekabeti nedeni ile müvekkili şirketlerin uğramış olduğu manevi zararlar nedeniyle 20.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine,

manevi tazminata haksız eylem tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen ürünün sınav silgisi olarak bilinen silgi ürünü olup, her iki firma tarafından üretilen silginin aynı renkte olması durumunda söz konusu rengin tek başına marka algısı oluşturmaya yetmeyeceğinden, renk özelliğinin aynı veya benzer olmasının herhangi bir haksız rekabete sebebiyet vermeyeceğini, müvekkili şirketin unvanında her ne kadar maber ifadesi geçse de kamuoyunda ve faaliyet alanında ----olarak bilindiğini, ----- arasında fonetik olarak benzerlik bulunmadığını,

davacı şirketin mavi zemin üzerine ---- ------ ürünü tasarlayıp satışa sunduğunu, müvekkili şirketin ise --------- tasarlayıp satışa sunduğunu, davacı tarafın ürünün dış ambalajına ------ ibaresini müvekkili şirketin ise---- kullandığını, sınav silgisi ibaresinin herhangi bir markaya hasrolunamayacak bir ifade olduğunu, sektörde yer alan silgi tasarımı örneklerinin ------- uygulaması nedeniyle mavi renkte ve sınav silgisi ibaresiyle yer aldığını, dava dilekçesinde davacının 2010 yılı stoklarında dava konusu silginin yer aldığı davalının ise 2014 yılında kurulduğu ve dolayısıyla kendilerinin önceli hakkının bulunduğu öne sürülmüş ise de,

sınav silgisi bakımından öncelik hakkının bulunmadığını, nitekim delil tespiti dosyasında bilirkişi raporunun sonuç kısmında “öncelik hakkı sahibi olduğu tespit edilememekle birlikte, tespit talep eden yanın ilgili görseli ihtiva eden herhangi bir marka tescili de dosya arasından ve ----kayıtlarından tespit edilemediğinin belirtildiğini, davacı tarafından herhangi bir maddi zararın doğmadığı gibi manevi zararın da söz konusu olmadığını beyanla, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.----- sınav hizmetlerine ilişkin mal hizmet alımı ihale teknik şartnamesinin bir örneği istenmiş, ---- sayılı dosyası celp edilmiş, dosyada alınan ---- tarihli bilirkişi raporunda;--- aleyhine tespit istenilenin ------adresinde keşfen yapılan incelemede görülen ürünler ile davacının görselini sunduğu ürünler karşılaştırıldığında, karşılaştırmaya tabi markasal kullanımların ihtiva ettikleri---- kullanımlarda yer alan ana kısımlar ---- ibarelerinin fototik benzerlikleri,

her iki ürünün de ana unsur dışında ihtiva ettikleri ----- ve ürün biçimleri nedeni ile ürünlerin nihai tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzer olduğu kanaatine varıldığı, ancak hangi tarafın öncelik hakkına sahip olduğunun tespit edilemediği görülmüştür.Mahkememizce mali müşavir ve haksız rekabet uzmanı bilirkişilerden rapor alınmış, bilirkişi heyeti 11.02.2022 tarihli raporunda özetle;

''Somut olayda taraf ürünleri incelendiğinde, özellikle ambalajda kullanılan renk kombinasyonları ile ürün bir bütün olarak değerlendirildiğinde, gerek ürün renklerindeki benzerlik, gerek ürünambalajlarındaki renk kombinasyonu, ürünün ortalama tüketicisi nezdinde bir karıştırılma ihtimalini doğurabilecek

nitelikte olduğu ürünler arasında bir benzerlik olduğu, bu itibarla davalı eyleminin TTK m. 55/1,a-4 uyarınca haksız rekabet teşkil edebileceği, Yargıtay'ın kararlarında ambalaj ve tasarımlarda yaratılan benzerliklerin haksız rekabet teşkil edeceğini içtihat ettiği, davalının savunması kapsamında dosyaya sunulu ---- maddesinde, silgilerin en az----sağlığına zararlı toksinler içermeyen----------- kurşun kalemlerin yazılarını kolay ve yumuşak biçimde silecek, silme işlemi sırasında cevap kağıdına zarar vermeyecek,

cevap kağıdı üzerinde optik okuyucunun algılayacağı koyulukta silme izi bırakmayacak nitelikte olacağı ve üzerinde----- etiketin bulunması gerektiği belirtildiği, bu maddeden de anlaşıldığı üzere---- şartnamesinde silginin dış görünüşüne ilişkin bir belirlemede bulunulmadığı bu itibarla ----tarafından getirilen bir kriter bulunmayıp bu noktada seçenek özgürlüğünün son derece geniş olduğu anlaşıldığı, '' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Davalı vekili rapora itirazla ek rapor alınması talep etmiş, müvekkilinin dava konusu silginin tasarımını değiştirdiğini davanın konusuz kaldığını beyan etmiştir.Davacının maddi tazminat istemi yönünden hesap yapılmak üzere dosya mali müşavir ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişilerce tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle davalı ve davacı kar marjı dikkate alınarak kar mahrumiyeti açısından seçenekli hesaplama yapılmış, A) Davalı şirketin 2017-2019 yılları arasında toplamda 198.101,43 TL tutarında silgi satışı gerçekleştirdiği,

bu silgi satışlarından 2.607,56 TL faaliyet karı elde ettiği hesaplandığı, B) Aynı tutarda silgi satışını Davacı --------gerçekleştirmiş olması durumunda Davacı şirketin kar marjı dikkate alınarak yapılan hesaplamada 198.101,43 TL tutarındaki silgi satışından 18.035,62 TL faaliyet karı elde edebileceği hesaplandığı mütalaa edilmiştir.Davacı yan değer artırım dilekçesi sunarak maddi tazminat istemini 18.034,62-TL 'ye artırmıştır.6102 Sayılı TTK'nın 55/1-a-4 maddesine göre.

"Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" dürüstlük kuralına aykırı haksız rekabet hâli olarak belirtilmiştir. Bu durumda, kişinin bir başkasının haklı olarak kullandığı mal veya iş ürününün aynısını ya da benzerini kendi iş ve faaliyetinde ticari amaçla kullanması, ilgili malı veya iş ürününü piyasaya sunması iltibasa yol açar ve haksız rekabet teşkil eder.

Tüm dosya kapsamı, hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi raporları ışığında dava konusu somut olayda taraflara ait sınav silgisi ürünlerin ambalajında kullanılan renk kombinasyonları ile ürün bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her iki ürün arasında bir benzerlik olduğu,

ilgili tüketicisi bakımından da karıştırılma ihtimallerinin bulunduğu davalının eyleminin TTK m. 55/1,a-4 uyarınca haksız rekabet oluşturduğu anlaşılmakla, davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile yoksun kaldığı karı olarak hesaplanan 18.034,62-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline, davacının ürünün bilinirliğinden haksız yararlanılması nedeniyle somut olayın özelliğine göre davacı yanın manevi zararına ilişkin talebi kısmen kabul edilerek 5.000,00- TL manevi tazminata karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacıların maddi tazminat isteminin KABULÜ İLE, 18.034,62-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

2-Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile, 5.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Harçlar Kanununa göre maddi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 1231,94-TL harçtan davacılar tarafından yatırılan 512,33-TL peşin harç ile dava esnasında yatırılan 500,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile fazladan yatırılan 219,61-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

4-Davacılar tarafından yatırılan 1.012,33-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

5-Harçlar Kanununa göre manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 341,55-TL harcın davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacılar lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,

7-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacılar lehine takdir olunan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,

8-Reddedilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

9-Davacılar tarafından tebligat, bilirkişi, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 5.905,10-TL yargılama gideri ile Değişik İş dosyasında yapılan 1.215,10-TL delil tespiti gideri toplamı 7.120,20-TL'nin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre hesaplanan 4.312,03-TL'sinin davalıdan alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,

10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul-red oranına göre 799,42-TL'sinin davalıdan, 520,58-TL'nin davacılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

11-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/02/2024