İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/778 K.2024/228

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/778 Esas

KARAR NO: 2024/228

DAVA

Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

DAVA TARİHİ: 04/10/2022

KARAR TARİHİ: 20/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili 04.10.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle,Müvekkili davacı ... --------, --------- Ticaret Sicili Memurluğunda kayıtlı bulunan --------- sicil numaralı davalı ------- Şti.'nin % 30 pay sahibi iken % 70 payın ise ... ait bulunduğunu, müvekkili davacı ... --------, --------- Şti.'de bulunan % 30 ortaklık payını ------- Noterliğinin 30.06.2022 tarih ve ------- yevmiye numaralı 'Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi' ile payın tamamını şirketin % 70 pay sahibi diğer ortağı olan ... devir ettiğini, müvekkili davacı ... ------- ------- Şti.'de ki % 30 payın tamamını noter kanalıyla ... satıp devrettikten sonra devralan ...,

01.08.2022 tarihinde kalp krizi sonucunda vefat ettiğini, ... ölümü ile birlikte pay devrinin tescili sağlanamadığını, ortaklar arasındaki pay devrinin tamamlanması ve tescilinin sağlanması için 09.09.2022 tarihli dilekçe ile -------- Ticaret Sicili Memurluğuna başvurulduğunu, ancak ilgili memurluğun;

'hisse devri ilgili işlemler tescil ve ilan edilmesine bağlı olduğundan, hisse devrine ilişkin şirket tarafından alınacak kararın tescil ve ilan edilmesi ya da bir dilekçe ekinde hisse devir sözleşmesinin kabulü ile tescil ve ilanına hükmedilen kesinleşme şerhine havi mahkeme kararı' mümkün olacağından taleplerinin işleme alınmadığını, davacının payını devralan ortağın ölümü ile birlikte şirket tarafından karar alınması ve ilan ile tescil edilmesi mümkün olmadığından pay devrinin kabulü ile tescil ve ilanına karar verilmesi için iş bu davanın açılmasının zorunluluk arz ettiğini,

yeni Türk Ticaret Kanunu’na (“TTK”) göre ise hisse devrinin son adımı olan tescil işleminin kurucu değil açıklayıcı unsur niteliği kazandığını, TTK m. 595/2 uyarınca pay devri genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanacağını, şirket müdürlerinin hisse devrinin tescili için 30 gün içinde ticaret siciline başvurmaması halinde, ayrılan ortağın TTK m. 598/2’ye göre adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabileceğini, Ticaret Sicilinin talebi reddetmesi üzerine payını devreden ortak mahkemeden adının sicilden silinmesini talep edebileceğini,

yukarıda ki açıklamaları ışığında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca müvekkilinin pay devrini yaptığını ancak diğer ortağın ölümü ile pay devrinin tescili ve ilanı sonuçlanmadığından müvekkili davacının payını devretmesinden dolayı pay devrinin ticaret siciline tesciline ve ilanına karar verilmesi talep ettiklerinden bahisle Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca müvekkilinin pay devrinin tescil ve ilanına karar verilmesi, haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce, dava dilekçesinin başlık kısmında davalı isim ve adres bilgilerinin gösterilmediği, dosyanın hasımsız olarak açıldığının bildirildiği, içerik kısmında ise davalı olarak ------- Şti.'nin gösterildiği anlaşılmakla, davacı vekiline davayı kime yönlendirdiğinin bildirerek davalının isim ve adres bilgilerini bildirmesi için HMK 119 maddesi uyarınca 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından verilen 13.10.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; açılan dava da davalı taraf olarak ------- Şti. olarak davaya devam edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Sonradan davalı olarak gösterilen --------- Şti.'ne dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ olunmuştur.

DAVANIN TESPİTİ, DAVA ŞARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ :Dava, limited şirkette pay devrinin tespiti ve sicile tescili istemlerine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Esas sermaye payının geçişi hâlleri Devir başlıklı 595 inci maddesi "(1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır.

Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir. (2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.

(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir. (4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir. (5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.

(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.

(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır." ve Tescil başlıklı 598 inci maddesi "(1) Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur. (2) Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir.

Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir. (3) Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur." hükmünü düzenlemiştir.

Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin Tescile davet ve ceza başlıklı 36 ncı maddesi "(1) Tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.

Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.

Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır.

(4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.

Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir." ve İtiraz başlıklı 39 uncu maddesi "(1) İlgililer; tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak müdürlükçe verilecek kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde sicilin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilir.

Mahkeme dosya üzerinde yapacağı inceleme sonucunda tescilin gerekli bulunduğu sonucuna varırsa tescilin yapılmasını müdürlüğe emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder." hükmünü düzenlemiştir.

Davacı tarafın limited şirket ortaklık payını devrettiği ancak pay devrinin genel kurulda onaylamadan şirket müdürü ve payı devralan ...öldüğü,------Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne 09/09/2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu, Müdürlüğün 21/09/2022 tarih ve ---------- sayılı Hisse Devri Hk. konulu yazıyla hisse devrine ilişkin şirket tarafından alınacak kararın tescil ve ilan edilmesi gerektiğini bildirdiği;

yukarıda yer alan mevzuat bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı tarafın --------Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne başvurusu sonucu talebin reddi halinde Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 39 uncu maddesi gereğince sicilin bulunduğu -------- Asliye Ticaret Mahkemelerinde dava açması gerekirken mahkememizden limited şirkette pay devrinin tespiti ve sicile tescilini istemekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.