İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/335 K.2024/268

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/335 Esas

KARAR NO: 2024/268

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 09/05/2023

KARAR TARİHİ: 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ile davalı arasında 11.11.2022 tarihinde 75.000 TL bedelli 30.000 adet 40 gram -------- temini için ve de 135.000 TL bedelli 7.500 adet ------- ile 18.000 --------- temini ile ilgili olarak iki adet sözleşme akdedildiğini, söz konusu ürünlerin irsaliyeli faturalar ile davalıya teslim edildiğini, davalı tarafından ürünlerin teslim alınmasını mütcakip sözleşmenin ilgili maddeleri kapsamında davacıya herhangi bir şekilde red beyanı yapılmamış veya herhangi bir ürün davacıya iade edilmediğini, ayrıca davalı,

ürünleri 14.11.2022 tarihinde teslim almasına ve muayene etme imkanı doğmasına rağmen takip tarihi olan 05.04.2023 tarihine kadar da Müvekkil'e herhangi bir ayıp ihbarında dahi bulunmadığını, her iki fatura kapsamında ürünlerin teslim alınmasını müteakiben davalı taraf, 75.250 TL bedelli sözleşme için 16.12.2022 tarihli, 30.03.2023 vadeli çek keşide ederek davacıya teslim ettiğini, 135.000 TL bedelli faturanın karşılığında ürünlerin davacı tarafından teslim alınmasına ve sözleşme kapsamında herhangi bir iade yapılmamasına rağmen davacıya fatura bedelinin ödemesi yapmadığını beyan ederek,

------ İcra Müdürlüğü'nün -------- E. sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, davalı borçlunun takip tutarını %80'inden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçlu üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, Davacı ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşme gereği 14.11.2022 tarihli -------- nolu fatura ile konsinye olarak, ihraç edilmek üzere ürün alındığını, söz konusu sözleşmenin 4.3. maddesinde de bu husus "ödeme ürünlerin tesliminden ve satışı gerçekleştikten sonra yapılacaktır” ve "------- Şti.

Firması tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağı, ödeme yapılması durumunda Tedarikçiye yapılacak ödemeden düşülecektir." ibaresi ile ayrıca belirtildiğini.

Ürünlerin alımı sırasında, davacı şirket tarafından ürünler -------- ithal edilmesine rağmen bu bilgi davalı şirkete verilmediğini, bununla birlikte Yeni Regülasyon (AB) -------, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında bulunması gereken, söz konusu ürünlere ait CH, C2, B ve steril belgeleri ile test raporları tarafımıza halen taraflarına gönderilmediğini.

Bahsedilen ürünler ------- ihracı sırasında, ------ ithal edilmesi nedeniyle standartları karşılamadığı gerekçesi ile ihraç edilememiş ve -------- gümrüğünde bekletildiğini. Söz konusu ürünler halen dahi ------- gümrüğünde beklediğini. Ürünlerin gümrükte beklediği her gün için davalı şirketçe antrepo bedeli ödenmekte olup bu durum davalı şirket büyük zarara uğrattığını. Tüm bu hususların belirten bir ihtar davacıya gönderilerek; ihtar edildiğini beyan ederek.

Haksız ve mesnetsiz davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyeti olduğu aşikar olan davacının %20' den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki 11.11.2022 tarihinde 75.000 TL bedelli 30.000 adet 40 gram -------- temini ve 135.000 TL bedelli 7.500 adet ------- ile 18.000 ------- temini ile ilgili olarak akdedilen sözleşmelere dayalı olarak kesilen -------- İcra Dairesi'nin -------- Esas sayılı takibine konu -------- numaralı ve 14.11.2022 tarihli, 135.000,00 TL bedelli fatura nedeniyle başlatılan mezkur takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki 11/11/2022 tarihli sözleşmenin niteliği (adi veya konsiyeli satış sözleşmesi olup olmadığı) taraflar arasında çekişmelidir.Taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği bakımından;Taraflar arasındaki ilgili sözleşme hükümleri aşağıdaki gibidir:Konsinye satışta, taraflardan biri (bırakan), kararlaştırılan bir bedel karşılığında bir malı diğer tarafa kendi adına ve hesabına satması için ona teslim etmeyi ve diğer taraf da (satış için alan) muayyen bir bedeli ödemeyi veya malı geri vermeyi taahhüt eder.

Doktrinde konsinye satışlar için Borçlar Kanunu'ndaki komisyon hükümlerinin uygulanması gerektiği kabul edilmektedir .Mevzuatımızda konsinye satış sözleşmesi açıkça düzenlenmemiş olup sözleşme serbestisi kapsamında yargı kararları ve öğretide yer alan bir sözleşme türüdür. Uygulamada genellikle, malı gönderen tüccar veya firmaya konsinyatör; malı satmak üzere alan tüccar veya firmaya ise konsinye denilir.

Konsinye satışlarda konsinye teslim aldığı malı, üçüncü bir kişiye satmak için azami çaba ve özen gösterme borcu altına girerek kendi adına ama konsiyatörün hesabına üçüncü kişiye malın satışını gerçekleştirmekte ve karşılığında sözleşme ile belirlenen ücreti (komisyon) isteme hakkına sahip olmaktadır.

Yargı kararları ve öğretide hâkim olan görüş, konsinyeye bırakılan malın üçüncü kişiye satılması durumunda, mülkiyetin, satım için bırakan konsinyatörden çıkıp, konsinyeye hiç geçmeden doğrudan doğruya üçüncü kişiye geçeceği yönündedir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere uygulamada daha sık karşımıza çıkan konsinye sözleşmelerinde, malın sahibi konsinyatör firma tarafından malın temin edilmesi ve satılmak üzere konsinyeye bırakılması, konsinye tarafından belirli bir komisyon karşılığında malın satılması söz konusudur. Yukarıda ilâmın İlgili Hukuk kısmında belirtildiği üzere konsinye sözleşmelerinde 6098 sayılı Kanun'daki komisyon hükümlerinin uygulanması gerektiği kabul edilmektedir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, taraflar arasında 11/11/2022 tarihli sözleşmenin niteliği (adi veya konsiyeli satış sözleşmesi olup olmadığı) hususunda çekişme bulunduğu, yukarıda da açıklandığı üzere konsinye satış sözleşmesinin komisyon sözleşmesinin bir türü olduğu ve sözleşmeye komisyon hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu sebeple sözleşmenin konsinye satış sözleşmesi olarak nitelendirilebilmesi için tarafların bu konudaki iradesinin sözleşmeye ve tasarruflarına (kesilen faturaya vb) açıkça yansımış olması gerektiği,

somut olayda yukarıda da ortaya konulduğu gibi taraflar arasındaki sözleşmenin konusunun sözleşme konusu ürünlerin "satın alınmasına ilişkin" olduğunun açıkça belirtildiği, ürünün diğer tarafa kendi adına ve hesabına satması için ona teslim edilmesine ilişkin açık bir ifade bulunmadığı, yine sözleşme sistematiğinde ödeme zamanı başlığı altında tedarikçinin aracı yükledikten ve kontrolü sağladıktan sonra yapılacağı hususunun kararlaştırıldığı,

ödeme zamanı hususunda sözleşmenin bu maddesine 4.3 maddesinin not bölümündeki ifadelere nazaran üstünlük tanınması gerektiği, zira sözleşme sistematiğinde ifa zamanının açık başlık altında düzenlendiği, bu maddenin de sözleşmenin adi satış sözleşmesi niteliğinde olduğu hususunu desteklediği, yine davacı tarafından kesilen faturada satışın konsinye satış olduğu hususunda bir ifade bulunmadığı, tüm bu sebeplerle satışın adi satış niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacının alacağı yönünden;Taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesi yukarıda ortaya konulduğu gibidir.Mahkememizce yapılan değerlendirmede, yukarıda da açıklandığı üzere taraflar arasındaki sözleşmenin adi satış sözleşmesi olduğu, sözleşmede vadenin "tedarikçinin aracı yükledikten ve kontrolü sağladıktan sonra" şeklinde belirtildiği, sözleşme konusu ürünlerin bedelinin 135.000,00 TL olduğu ve davalı tarafından teslim alındığı hususunda bir çekişme bulunmadığı, bu sebeple alacağın muaccel olduğu,

davalının ayıp hususunda seçimlik haklarını (sözleşmeden dönme hakkını) kullandığına dair bir irade beyanının ne dava öncesinde ne de cevap dilekçesinde bulunduğu, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin geçerliliğini koruduğu, tarafların karşılıklı ifa yükümlülüklerinin devam ettiği, bu sebeple davalının muaccel olan alacağı ödemekle yükümlü olduğu, alacağın miktar olarak sözleşmede kararlaştırılmış olması nedeniyle likit olduğu,

alacaklının talebinin bulunduğu ve borçlunun itirazında haksız çıktığı, bu sebeple icra inkar tazminatının şartlarının somut olayda gerçekleştiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.