İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/575 K.2024/831

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/575 Esas

KARAR NO: 2024/831

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/08/2023

KARAR TARİHİ: 12/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ekmek, pasta ve çikolata sektörlerindeki müşterileri için, gıda ürünleri, bileşenleri ve hammaddeleri üreterek bunların satışını, dağıtımını ve pazarlamasını yaptığını, davalının 01/01/2022 tarihinden itibaren iş sözleşmesinin devredilmesi suretiyle müvekkili şirkette ---------- yöneticisi olarak çalışmaya başladığını, davalının 06/09/2022 tarihinde iş sözleşmesini istifa etmek suretiyle tek taraflı olarak feshettiğini, davalının müvekkili şirkete ait gizli bilgilere vakıf olduğunu, davalı ile imzalanan iş sözleşmesinde, rekabet yasağına ilişkin düzenlemeye yer verildiğini,

davalı iş sözleşmesi sona erdikten sonra da belirlenen süre boyunca rekabet etmeyeceğini ve öğrendiği sırları saklayacağını taahhüt ettiğini, davalının rekabet etmeme borcuna aykırı hareket ettiğini, davalının istifa ettikten sonra aynı sektörde faaliyet gösteren ----------Ş'de --------- biriminde aynı pozisyonda çalışmaya başladığını, dava ikame edilmeden önce davalıya -------- Noterliğinden gönderilen 02.11.2022 gün ve --------- yevmiye sayılı ihtarname ile rekabet yasağına aykırı davranıldığını bu nedenle rekabet yasağına ve haksız rekabet hükümlerine aykırı davranışlarına derhal son vermesini,

rekabet etmeme borcunu ihlal etmesi nedeniyle taahhüt ettiği ceza koşulu tutarını 5 gün içerisinde ödemesi gerektiğini ihtaren bildirildiğini, davalı tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, rekabet yasağına aykırı eylemlerini sonlandırmadığını, ceza koşulu tutarını da ödemediğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek;

fazlaya ilişkin tüm talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL tutarındaki ceza koşulunun 13/11/2022 tarihinden itibaren ----------- avans faizi oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, zamanaşımı görev ve yetki olarak ilk itirazlarını sunduklarını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin kadrosuz olarak -------- firması adı altında --------- ----------- görevine 18/09/2017 tarihinde -------- -------- uzmanı olarak başladığını, daha sonra resmi olarak aynı yerde 01/01/2022 tarihinde kadrolu olarak çalışmaya başladığını, davacının yaklaşık 5 sene boyunca taşeron olarak müvekkille çalıştığını,

müvekkil daha sonra 06.09.2022 tarihinde istifa ederek iş sözleşmesini tek taraflı feshettiğini ve bir süre sonra --------- Şirketi'nde çalışmaya başladığını, müvekkilin uzmanlığının pastacılık üzerine oduğunu, ----------- resmî çalışma sürecinde pozisyonu ------------ Yöneticisi olduğunu, sorumlu olduğu iş birimleri ise Toz Pastacılık Miksleri ve Dolgu Dekor olduğunu, çalıştığı süre boyunca ekmekçilik ile alakalı hiçbir klasör veya formülasyona erişimine yetkisi olmadığını, herhangi bir sorumluluğunun da olmadığını, bilgilerine erişebildiği alanın yalnız Toz Pastacılık Miksleri ve Dolgu Dekor üzerine olduğunu,

çalışma süreci boyunca yalnız kendi departmanıyla ilgili bilgilere erişebildiğini, alanı harici kimsenin başka bir iş birimine ya da iş biriminin ilgili bilgilerine erişim hakkının olmadığını, pastacılıkta çalışan personel ekmekçiliğe, ekmekçilikte çalışan personel pastacılığa erişim sağlayamadığını, müvekkilin --------- yöneticisi olarak dava dilekçesinde sayılan şirketin gizli bilgilerine vakıf olma iddiası yerinde olmadığını, müvekkil yalnızca Toz Pastacılık Miksleri ve Dolgu Dekor alanı üzerine bilgilere erişim sağladığını, müvekkilinin işten ayrıldıktan sonra ---------- şirketinde teknik satış yöneticisi olarak çalışmaya başladığını,

iş pozisyonlarının farklı olduğunu, ---------- ---------- herhangi bir pastacılık veya ekmekçilik ürünü üreten bir tesisinin olmadığını, davacının sadece rakip şirketin sitesinin görüntülerini sunduğunu, müvekkilin hangi ticari sırlara vakıf olmak suretiyle rakip şirketin menfaatine yarar sağladığının ispatı açıkça belirtilmediğini savunarak; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi, ----------ş, ..., ----------- Ticaret Sicili Müdürlüğü, ----------- Noterliği, --------- Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü. Mahkememiz dosyasına 03/10/2024 tarihli bilirkişi raporunun sunulduğu görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 10.2 ve 10.3 maddesinde öngörülen rekabet etmeme yasağının davacı tarafından ihlal edildiği iddiasına dayalı cezai şart alacağı davasıdır. Davalının yetki itirazının, itirazda yetkili mahkeme gösterilmemiş olması nedeniyle usulüne uygun yapılmadığından reddine karar verilmiştir.

Dava konusu alacağın sözleşmeden kaynaklanan rekabet etmeme borcuna aykırılık nedeniyle ceza koşulu alacağı olduğu, bu sebeple genel zamanaşımına tabi olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146.

Maddesi uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacağın on yıllık zamanaşımına tabi olduğu, zamanaşımının alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlayacağı (TBK 149), somut olayda ise alacağın (hukuken var olduğu kabul edilir ise) davalının ---------- Şirketi'nde 03/10/2022 tarihinde işe başlamasıyla muaccel olacağı, bu tarihten itibaren 10 yılın geçmediği, 16/08/2023 tarihinde eldeki davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından, davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

24/09/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:Tanık --------- 12/03/2024 tarihli celsede "Ben davacı --------- şirketinde 7 yıldır çalışıyorum. Hali hazırda çalışmaya devam ediyorum. Davalı bundan 4 yıl önce kadar davacı şirkette işe girdi. 2.5 - 3 yıl çalıştıktan sonra bundan yaklaşık 1-1,5 yıl önce işten ayrıldı. İşten ayrılma sebebi olarak yaşadığı yere uyum sağlamadığını söyledi. Davacı şirketin çalışma yeri ----------.

Yine davalı kariyer beklentisi olarak daha büyük beklentilerinin olduğunu söyledi ve kendisi istifa etti. Benim davacı şirkette 3 yıldan fazla bir süredir ---------- Direktörü olarak çalışıyorum. Davalı ise çalıştığı dönemde ----------- yöneticisi olarak çalışıyordu. Bu benim altımda bir konumdur. Davacı şirket ----------- ekmek, pasta ve çikolata sektöründe katkı maddeleri yada hazır miksler üretiyor. Davalının ---------- yöneticisi olduğu alan sadece pasta sektörü idi.

Davalı konumu gereği ----------yöneticisi olmasından dolayı ürün formülasyonlarını görebiliyordu. Bunları yedeklediğine dair herhangi bir bilgim yoktur. Davalı, davacı şirketten ayrıldıktan sonra ----------isimli şirkette çalışmaya başladı. Bu şirket davacı şirketin rakibidir. Bu şirket ekmek alanında davacı şirketin rakibidir. Bu konudaki bilgimden eminim ancak pastacılık alanında ---------- faaliyet gösterip göstermediğini bilmiyorum. Bundan emin değilim.

Davalının o şirketteki konumununda ----------- olduğunu biliyorum. Hangi alanda --------- çalışması yaptığı hususunda bilgim yoktur. Davalı ----------- şirketine geçtikten sonra bu şirketin davacı şirketin formülasyonunu kullanarak imal ettiği hususunda bir veri yada bilgim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık ...

11/06/2024 tarihli celsede "Ben 2014-2022 yılları arasında davacı ----------- da ----------- müdürü olarak çalıştım, genel olarak pastacılık ve özel olarak pasta sosları konusunda ------------ müdürü idim, davalıyla aynı ekibin içerisindeydik, o da --------- mühendisi olarak başlamıştı, sonra ---------- şefi olarak çalışmaya devam etti, hiyerarşi olarak bağlı değildik, ancak aynı ---------- direktörüne bağlı çalışıyorduk, davalı da pastacılık alanında ---------- şefi idi, özel olarak pasta toz miksler alanında ----------- şefi idi, davalı ------------- da 2017 yılında işe başladı, ben 2022 yılında işten ayrıldığımda işe devam ediyordu,

davalı-------- ---------- atanmıştı, yani burada çalışıyordu, bu sebeple genel olarak çalışma yerinden memnun değildi, memnuniyetsizliğini dile getiriyordu ancak işten ayrılmayı düşündüğüne ya da belli bir yerde çalışmayı hedeflediğine dair bir bilgim yoktur, ben 2022 Haziran ayında özel sebeplerden dolayı istifa ettim, daha sonra başka bir şirkette --------- müdürü olarak ekmek ve pasta alanında çalışmaya başladım, bu şirketin adı -----------, benim davacı ----------- davam vardır, ----------- ile sohbetimiz sık olmasa da ara ara devam etti, bildiğim kadarıyla akabinde o da ---------- çalışmayı bırakmış,

---------- 2022 Eylül'de çalışmaya başlamış, ----------- bildiğim kadarıyla davacının direkt rakibi değildir, asıl işi maya üretimidir, ---------- ekmek mayası üretmez, yine bildiğim kadarıyla ----------- pastacılık sektöründe faaliyet göstermemektedir, bildiklerim bunlardan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Taraflar arasındaki sözleşmenin rekabet yasağına ilişkin maddeleri aşağıdaki gibidir:Davalının dava dışı -----------Ş'ndeki özlük dosyası incelendiğinde iş tanımının aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 444. maddesi uyarınca "(1) Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.

(2)Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir."

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 445. maddesi uyarınca "(1)Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz. (2) Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir."

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 10.2 ve 10.3 maddesinde öngörülen rekabet etmeme yasağının davacı tarafından ihlal edildiği iddiasına dayalı cezai şart alacağı davası olduğu, davalının ---------- kayıtları incelendiğinde 06/09/2022 tarihinde davacı şirketten işçinin feshi nedeniyle ayrıldığı ve dava dışı --------Ş'nde 03/10/2022 tarihinde iş başladığı hususunun sabit olduğu,

yine bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacı ve dava dışı şirketin ortak üretim alanlarının olduğu sabit olsa da, yine bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere dava dışı -------------Ş'nin davacının ürettiği ürün çeşitleri anlamında pastacılık alanında faaliyet göstermediği, yani iki şirketin bu alanda birbirine rakip olmadığı, yine davalının davacı şirkette pastacılık alanında ----------- yöneticisi olduğunun tanık beyanları ile sabit olduğu, esasında bu konuda çekişme bulunmadığı,

yine davalının dava dışı ----------Ş'ndeki özlük dosyası incelendiğinde ekmekçilik alanında teknik satış yöneticisi olarak çalıştığının da sabit olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin rekabet yasağına ilişkin 10.2 maddesi incelendiğinde davalının fesihten itibaren 2 yıl boyunca ----------- ve---------- dışında ekmekçilik, pastacılık, pastacılık için kullanılan çikolata ve çikolatalı ürünler ile benzerlerinin üretim, satış ve dağıtım işlerinden herhangi bir firma ile çalışmasının yasaklandığı, hem konu hem de mevki itibariyle anılan yasağın kapsamının çok geniş olduğu,

bu hususun davalının ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürür nitelikte olduğu, zira somut olayda davalının pastacılık alınanda faaliyet göstermeyen bir şirkette ekmekçilik alanında işe girdiği ve yine ---------- yöneticisi olarak değil teknik satış yöneticisi olarak işe girdiği, dava dışı şirkette üretim faaliyetine katılmadığı,

belirtildiği gibi davacı şirkette pastacılık alanında ---------- yöneticisi olarak görev yaptığı, dava dışı şirkette ise ekmekçilik alanında teknik satış yöneticisi olarak görev yaptığı, bu sebeple rekabet yasağına ilişkin sözleşme hükmünün somut olayda konu ve mevki yönünden sınırlandırılması gerektiği, yine davalının dava dışı şirkete davacı şirketin üretim metot ve sırlarına ilişkin bilgi aktardığına dair bir delil bulunmadığı, tüm bu sebeplerle davalının rekabet yasağını ihlal etmediği ve cezai şart sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.