İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/589 K.2024/875

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/589

KARAR NO: 2024/875

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/08/2023

KARAR TARİHİ: 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin satın almış olduğu makinenin 65.000.-Euro bedelle demonte halde 10 tır ile -------- ---------- taşınması konusunda davalı ile anlaştığını, davalı firma yetkilisinin makinenin 01-02-03 Aralık.

2021 tarihlerinde yükleneceğini, yol izin süresinin 15 gün, transit sürenin ise 8-9 gün olacağını taahhüt ettiğini, bu doğrultuda taraflar arasındaki anlaşma uyarınca ürünlerin müvekkiline en geç teslim edilmesi gereken tarihin 12.12.2021 olması gerektiğini, 6 tır -------- geldiğinde davalının söz konusu ürünleri taşımak için ---------- kiraladığı ----------Ş. firması ile arasında kiralama bedeli ile ilgili anlaşmazlık çıkması üzerine ---------- talep ettiği bedelin davalı şirket tarafından ödenmemesi halinde, müvekkiline ait malların ADSp'nin (Alman Taşıma Yönetmeliği) 20. maddesi uyarınca rehin tutulacağını bildirdiğini,

bu nedenle müvekkilinin, hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen, adına gönderilen malların----------- tarafından rehin tutulmaması adına, davalı firmaya anlaşma tutarına ek olarak 8.230,-€ bedel ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin davalı firma ile olan sözleşmesi dolayısıyla bütün yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirmiş olmasına rağmen, davalı firma tarafından geri kalan 4 tırlık emtia teslimatının planlanan zamanda yapılmaması ve bu tırlardan birinde bulunan malzemenin müvekkilinin bilgisi dışında ----------- bir depoya indirilmiş olması sebebiyle kararlaştırılan tarih aralığından çok sonra 26.01.2022'de işlemlerin tamamlanabildiğini,

bu durumun davalının da kabulünde olduğunu, yaşanan gecikmenin davalı firmanın açıkça ihmali sonucunda yanlış yapılan tır planlaması sebebiyle gerçekleştiğini,yaklaşık 45 günlük gecikmeden dolayı müvekkilinin demonte haldeki makineyi geç kurmak zorunda kalıp, çok ciddi bir zarara uğradığını, üretim faaliyetinin aksadığını, gelen siparişleri yetiştiremediği gibi, yeni siparişleri de kabul edemediğini,

dava konusu makinenin müvekkilince planlanan zamanda üretim faaliyeti kapsamına alınamaması sebebiyle miktarı tam olarak belirlenememekle birlikte önemli bir kârdan da yoksun kaldığını gerek TTK Md.875 ve gerekse de CMR Md.17 ve Md.19'da yer alan düzenlemelere göre dava konusu taşıma işindeki gecikmeden kaynaklanan zarardan davalının mesul olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,-TL zarar tazminatının arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında yapıla taşıma sözleşmesine göre taşınacak malların ölçüleri ve ağırlıklarına göre yüke tahsis edilecek araçlar için toplam navlun ücretinin 65.000,-Euro olarak kararlaştırıldığını, ancak işleme başlanmasıyla taşınacak malların bildirilen boyut ve ağırlıktan farklı olduğunun anlaşıldığını, bu farklılık sebebiyle sözleşme konusu işlem gerçekleşirken ücret artışları olduğunu, fazla ücretleri -----------Ş'nin taşıyıcıya faturalandırdığını taşıyıcı -------- Şti.'nin de 8.358,-€. olan toplam navlun farkını 03.03.2022 'de müvekkiline yansıttığını,

mal taşımada kullanılan aracın aksı kırıldığından ve müvekkili yeni araç tahsis ettiğinden, kusuru olmadığı halde fazladan bekleme ücretleri ve vergiler ödediğini, fazladan gerçekleşen ücretlendirmelerde müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, karşı tarafın sorumluluğu altında olduğunu, taşıma işini yapacak araçların çıkışının yapılması için gerekli evrakları teslim etmediğini, yükleme işlemini yapacak personellerinin yetersiz kaldığını, yüklemeden müvekkilinin mesul olmadığını,

müvekkiline yansıtılan 8.358,-€. nedeniyle uğradığı zarar için başlattığı icra takibinin yapılan itirazla durdurulması üzerine ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itirazın iptali davası açıldığını, bu iki dosya arasında, dava konusu taşıma işinin gecikmesinde kusur durumu önemli olduğundan bağlantı bulunduğunu beyanla dava dosyasının ---------- Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, birleştirme kararı verilmemesi halinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, uluslararası karayoluyla taşıma sözleşmesine dayalı gecikme nedeniyle oluşan zararların tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun; davacının ----------- satın aldığı makinenin demonte halde 10 tırla ----------- taşınması ve teslimi konusunda davalı ile yaptığı taşıma anlaşmasına aykırı olarak davalının 4 tırlık teslimatı geç yapıp yapmadığı, gecikme var ise hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı, gecikmeden dolayı davacının zararının olup olmadığı, var ise zararının belirlenlenmesi bu zarardan taşıma işini üstlenen davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında olduğu belirlenmiştir.Mahkememizce dosya taşımacılık konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi raporunda; '' Dava konusu olayda --------- ----------- 10 komple kamyon hamulesi yük olarak gönderilen

demonte haldeki 48 parçadan müteşekkil net 278.692 kiloluk emtianın yüklendiği araçların bir kısmının kararlaştırıldığı tarihten uzun bir süre geçtikten sonra varış gümrüğüne ulaşabilmiş ve alıcısı konumundaki davacının emrine teslim edilebilmiş olmasından dolayı; demonte halde taşınan makinenin alıcısı konumundaki davacının emrine tesliminin tamamlanabildiği çekişmesiz olan 26.01.2022`den itibaren “CMR md.30/3`de gecikme için öngörülen 21 günlük” süre içerisinde;

davacının ----------- Gümrük Müdürlüğü`ne intikal eden demonte haldeki makinenin, serbest dolaşıma girişi ile gümrük formalitelerinin ----------- Gümrük Müdürlüğü nezdinde davacı adına tescilli 16.12.2021--------- - 20.12.2021/--------- - 30.12.2021/-------- ve 26.01.2022/--------- tescil sıralı gümrük beyannameleri ile partiler haline supalan olarak araç üzerine tamamladığı halde gecikmeyi yazılı olarak kendi akidi konumundaki davalı taşıyıcıya “yazılı olarak bildirdiğine dair” bir belgeye dava dosyasında rastlanmadığı, üzere, dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelere göre, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle;

“davacının adına gönderilen demonte haldeki makinenin uluslararası karayolu nakliye sürecinin kararlaştırılan süreye göre uzaması, gecikmeli olarak tamamlanabilmiş olması nedeniyle oluştuğunu öne sürdüğü muallak zararı için davalı taşıyıcıdan talep edebileceği herhangi bir alacağının bulunmadığı” yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.Davaya konu taşıma -------- --------- arasında gerçekleştiğinden, somut uyuşmazlık CMR Konvansiyonu hükümlerine tabidir.

Davacı iş bu dava ile bir kısım eşyanın geç teslim yapıldığını ileri sürerek zararlarının tazminini istemiştir. CMR'nin 23/5 maddesinde, gecikme halinde, hak sahibinin zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlaması halinde, taşımacının bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat ödeyeceği düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme gereğince taşıyıcının CMR hükümleri gereğince gecikmeden dolayı sorumlu tutulabilmesi için; taşıma süresinin aşılmasının yani gecikmenin yanı sıra, bu gecikmeden dolayı bir zararın doğmuş olması, ayrıca gecikme ile zarar arasında illiyet bağının bulunması gereklidir.

CMR'nin 19. maddesi hükmü dikkate alındığında gecikme, taşıyıcının taşınmak üzere teslim aldığı eşyayı kararlaştırılan sürede veya böyle bir süre yoksa taşımanın gerçekleştirilmesi için gerekli makul süre içerisinde teslim edememesi halinde söz konusu olur. Gecikme bir zarara yol açmamışsa, taşıyıcının sorumluluğuna gidilemez.

CMR'nin 30/3 maddesine göre ise, yükün alıcının kullanımına verildiği tarihten sonraki 21 gün içinde durumun yazılı olarak taşıyıcıya bildirilmemiş olması halinde, teslimdeki gecikmelerden dolayı tazminat ödenmez.Bu maddeye göre, eşyanın teslimindeki gecikmenin yazılı olarak ihbarı şarttır.Somut uyuşmazlıkta, alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamı dikkate alındığında, dava konusu 4 tır emtianın davacı tarafından 16.12.2021, 20.12.2021, 30.12.2021 ve 26.01.2022 tarihlerinde gümrük işlemlerinin tamamlanarak teslim alındığının gümrük belgelerinden anlaşıldığı,

davacının CMR 30/3. maddesi gereğince geç teslim nedeniyle uğradığı zararı emtianın tarafına teslim edildiği tarihlerden itibaren 21 gün içerisinde yazılı olarak davalı taşıyıcıya bildirdiğine dair bir belgeyi dosya kapsamına sunamadığı dikkate alınarak davacının davasını ispatlayamadığına kanaat getirilmiş, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60-TL harcın, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 269,85-TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 28/11/2024