İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/647 K.2024/324

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/647

KARAR NO: 2024/324

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 15/09/2023

KARAR TARİHİ: 02/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirkete 31.03.2023 tarihinde 90.6 tonluk ay çekirdeği faturası kestiğini ve ürünleri davalı şirkete teslim ettiğini, bu ürünlere ilişkin kesilen faturanın da davalı şirkete tebliğ edilmiş olduğunu, söz konusu 90.6 tonluk ay çekirdeğinin karşılığı olarak 44.851.49 USD üzerinden anlaşıldığını, kesilen fatura o gün ki kur üzerinden hesaplanarak 881.266,20 TL olarak düzenlendiğini, davalı şirketin müvekkili şirkete 18.04.2023 tarihinde 435.000 TL ödeme yaptığını, sunulan dekonttan da anlaşılacağı üzere açıklama kısmında takip konusu faturaya karşılık kısmi ödeme yapıldığını,

Davalı şirket ile yapılan anlaşma USD üzerinden olduğu, Amerikan dolarının çok -------- bir dönemde olduğu, müvekkili şirketin ödemenin tamamının yapılmamasından ötürü kur nedeniyle zarara uğradığının davalı tarafa iletildiğini, iki şirketin mutabakata vardığını ve 19.04.2023 tarihinde davalı şirkete 38.560,67 TL'lik kur farkı faturası düzenlendiğini, kesilen ikinci faturanın da davalı şirkete tebliğ edildiği ve herhangi bir itiraz edilmediğini, 04/05/2023 tarihinde dekontta görüleceği üzere davalı şirketin 142.186 TL'lik ödemeyi müvekkili şirkete gönderdiğini, açıklama kısmında ise "31.03.23 --------- fatura bakiye ödemesi" yazıldığını,

bakiye alacağın ödenmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla davanın kabulüne, -------- esas sayılı dosyasında itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı yan süresinde cevap dilekçesi sunmamış, 25.01.2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, davacı şirketten 31.03.2023 tarihli 881,266.20.-TL bedelli fatura ile 90.6 tonluk ayçekirdeği satın aldığını, satın alınan malın tamamının davacı şirket tarafından müvekkili şirketin müşterisi olan --------/ --------Ş.'ne doğrudan nakledilerek teslim edildiğini, ancak müvekkili şirkete gönderilen ---------Ş.'nin 08.04.2023 tarihli yazısı ile işbu ayçiçek tohumu ürünlerinden elde edilen ham yağ asit oranının Yel olması gerekirken analiz sonucunda çıkan asit oranının %3,5 olduğu,

asit oranının yüksekliğinden dolayı ürünlerinde %4-%8 oranında ürün zayiatı oluştuğu ,bu zayiatın müvekkili şirket tarafından giderilmesinin talep edildiğini, satılan malın ayıplı olmasından kaynaklanan ve kurtarma çalışmalarından alınan sonuçlara göre müşteri tarafından müvekkili şirkete yansıtılan tüm gelişmelerin sözlü ve yazılı olarak ithalatçı davacı şirkete iletildiğini,

--------Ş.'nin bu nedenle uğramış olduğu zararının karşılığını müvekkili şirkete 26.04.2023 T. --------- numaralı 354.364,58 TL bedelli Fiyat Farkı faturası ile yansıtmasını takiben ,müvekkili şirket tarafından da davacı şirkete 292.121,28 TL tutarında 03.05.2023 tarihli fatura "asit oranının çok yüksek olmasından dolayı 500 Ton malın % 6 kaybından kaynaklanan reklamasyon faturasıdır" açıklaması ile düzenlenerek gönderildiğini, bu faturaya karşı malın ayıplı olduğunu bilen ve kabul eden davacı şirket tarafından itiraz edilmediğini,

davalıya yine aynı nedenle -------- şirketi Tarafından 31.05.2023 T. ----------- numaralı 50.336.65.-TL bedelli Fiyat Farkı açıklamalı bir fatura daha gönderildiğini, böylelikle ayıplı mal satışından ötürü müvekkili şirketin uğradığı mağduriyetin giderek yükseldiği gibi müşterisi ile ticari ilişkilerinin de son derece olumsuz yönde etkilendiğini, bu nedenle uğranılan mağduriyetten kaynaklanan tüm zararlarının sorumlu şirketten talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını, ---------Ş.^nin ayıplı mal nedeni ile uğradığı zararın miktarının tam olarak tespiti için geçen sürede müvekkiline peyderpey ödeme yaptığını,

bu nedenle takibe ve davaya dayanak gösterilen 31.03.2023 tarihli 881.266,20-TL bedelli faturaya karşılık olarak davacı tarafa.

18.04.2023 tarihinde 435.067,23 TL, 04.05.2023 tarihinde 142.186.-TL olmak üzere toplam 577.253,23 TL tutarında ödeme yapıldığını, bakiye miktar için düzenlenen 292.121,28 TL tutarındaki reklamasyon faturasının da mahsubu ile müvekkili şirketin davacı şirkete işbu faturadan kaynaklanan herhangi bir borcunun kalmadığını, davacı şirket tarafından icra takibine ve davaya dayanak gösterilen 19.04.2023 tarih --------- numaralı 38.560,67.-TL tutarlı kur farkı faturası bedelinin davalıdan talep edilebilmesinin de mümkün bulunmadığını, kur farkı ödeneceği hususunda taraflar arasında hiçbir sözleşme bulunmayıp işbu faturanın düzenlenmesinin,

davacı tarafca tek taraflı tasarrufundan ibaret olduğunu, dava konusu alım satım taraflar arasındaki ilk ticari ilişki olduğundan kur farkı istenebileceğine karine teşkil eden bir teamülün de mevcut olmadığını, kaldı ki fatura bedelinin ödenmesi hususunda temerrüt de söz konusu olmadığını, bu nedenlerle bu faturadan ötürü de müvekkili şirketin davacı tarafın herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafça fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Mahkememizce davaya konu --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısının dosyamız davalısı aleyhine 342.640,87- TL asıl alacağın işleyecek yasal faizi ile tahsili istemiyle takip başlattığı, davalı borçlu tarafından borca ve ferilerine itiraz edildiği,

itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.Tarafların defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi raporunda özetle: ''Tarafların incelemeye sunduğu 2023 yılına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,

Davacı Şirketin Davalı -------- Şti.'ne 31.03.2023 tarihinde ---------- no'lu 869.307,00 TL (45.300 USD) ve 19.01.2023 tarihinde ----------- no'lu kur farkı açıklamalı 38.560,67 TL tutarında e-arşiv fatura düzenlediği ve alıcının fatura üzerinde e- mail adresi olmadığı, Davalı şirketin ticari defterlerinde 31.03.2023 tarihinde ----------- no'lu 869.307,00TL tutarlı faturanın kayıtlı olduğu ancak 19.01.2023 tarihinde -------- no'lu 38.560,67 TL tutarında faturanın davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,

Davalı Şirketin Davacı --------- Şti.'ne 31.05.2023 tarihinde ---------- no'lu 292.121,28TL tutarında “Reklamasyon Asit Oranı Çok Yüksek Olmasından Dolayı 500 ton Malın %6 kaybından kaynaklanan reklamasyon faturasıdır. (----------- no'lu 31.03.2023 tarihli fatura '' açıklamasıyla e-arşiv fatura düzenlediği, bilirkişi incelemesine davalı şirketin bu faturanın tebliğine ilişkin dayanak belge sunmadığı,

Davacı şirketin ticari defterlerinde faturanın kayıtlı olmadığı , Davalı şirketin Davacı şirketten 31.03.2023 tarihinde almış olduğu ay çekirdeği ürünlerini Dava dışı --------Ş. 'ye sattığına dair dosya kapsamında belge olmadığı ve Dava dışı bu şirketin Davalı şirkete düzenlediği fiyat farkı faturasının bu ürün alımından kaynaklı düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti yapılamadığı,

ürün ayıbına ilişkin dosyaya Davalı tarafından sunulan Dava Dışı --------- alınan yazının Davacının sattığı üründen kaynaklı olduğunun ispata muhtaç olduğu ve Davalı tarafından düzenlenen reklamasyon yansıtma faturasının da Davacı şirkete tebliğine ilişkin dayanak belge dosya kapsamında mevcut olmadığından mali açıdan hesaplamada dikkate alınamayacağı sonucuna varılmış olmakla takdir Mahkemeye ait olmak üzere Davacı şirketin Davalı şirkete düzenlediği e-arşiv fatura 45.300,00 USD olduğu,

tarafların ürün için USD üzerinden anlaştıkları, Davalının Davacıya fatura tarihinde ödeme yapmadığı göz önünde bulundurulduğunda Davacı şirketin Davalı şirkete düzenlediği kur faturasının yerinde olduğu kanaatine varıldığı, Davacı şirketin Davalı şirkete düzenlediği mal satışı ve kur farkı faturası toplamının (869.307,00 TL +38.560,67) 907.867,67 TL tutarında olduğu, Davalı şirketin Davacı şirkete yaptığı ödemelerin toplamı (435.000+142.186—) 577.186 TL olduğu ve Davacının Davalıdan (907.867,67- 577.186) 330.681,67 TL tutarında alacaklı olduğu,

Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davacı şirketten 0,28 TL tutarında alacaklı olduğu'' yönünde görüş beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; tarafların ay çekirdeği alım-satımı konusunda ticari iş yaptıkları, davacı tarafça davalıya ay çekirdeği satışı sonrası düzenlediği 31.03.2023 tarihli, ---------- no'lu 869.307,00 TL tutarlı faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının bu faturaya istinaden davacıya 577.186,00-TL kısmi ödeme yaptığı, tarafların ürün bedelini döviz cinsinden USD olarak belirlediği, iş bu faturanın USD karşılığının düzenleme tarihinde 45.300,00 USD olduğu, faturanın davalı yanca gününde ödenmeyen kısmı için davacının kur farkı faturası düzenlediği,

bu fatura davalı yanca defterlerine işlenmemiş ise de alacağı gününde ödenmeyen davacının davalıdan kur farkını isteyebileceği kanaatine varılmış, süresinde cevap dilekçesi sunmayan davalı yan beyan dilekçesinde satılan ürünün ayıplı olduğu iddiasında bulunmuşsa da basiretli tacir olarak davranma yükümlülüğü bulunan davalı yan süresinde ve usulüne uygun nitelikte davacıya ayıp ihbarında bulunduğuna dair dosyaya bir delil sunmadığından mahkememizce ayıbın bulunup bulunmadığı hususunda araştırma yapılmamıştır.

Neticeten davanın kısmen kabulü ile takibin 330.681,67 TL ödenmeyen bakiye asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş alacak likit ve belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalının -------- İcra Dairesi ---------- esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 330.681,67 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin 11.959,20 TL alacak isteminin reddine,

2-Alacak likit ve belirli olduğundan alacağın % 20 si oranındaki icra inkar tazminatının (66.136,33 TL) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 22.588,86-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 5.851,45-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 16.737,41-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

4-Davacı tarafından yatırılan 5.851,45-TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 3.694,00-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 3.565,06-TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 51.602,25-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-Reddedilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 11.959,20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul-red oranına göre 3.011,10-TL'nin davalıdan, 108,90-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,