İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/747 K.2025/76

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/747

KARAR NO: 2025/76

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 20/10/2023

KARAR TARİHİ: 30/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili nezdinde sigortalı dava dışı ------------ tarafından ------------ yerleşik ------------ firmasına 22 Kap net 18.920 kg.

Brüt 19.470 kg, karbon siyahı emtiası satın alındığını, ---------- ----------- yapılacak sevkiyatın müvekkili nezdinde ------------ numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında nakliyat muhataralarına karşı teminat altına alındığını, emtiaların alt taşıyan sıfatını haiz 2 nolu davalı -----------Şti.'ne ait ---------- / ----------- plakalı nakliye aracına diğer davalı----------Şti. sorumluluğunda tam ve hasarsız olarak yüklendiğini,

taşımayı gerçekleştiren aracın ----------/---------- şehrinde 24.06.2022 tarihinde tek taraflı trafik kazasına karışarak yan devrilmesi sonucu 22 kap emtianın toz-toprak ve nemden etkilendiğinin ve amacına uygun olarak kullanılamayacağının tespit edildiğini, dava dışı firmaya ait olan ve taşınmak üzere tam ve sağlam şekilde teslim edilen emtiaların kullanılmaz hale gelerek zayi olmasından dolayı zarara uğrayan sigortalı şirkete, ----------- numaralı poliçe tahtında yapılan incelemeler neticesinde teminat dâhilinde bulunduğu tespit edilen zarar kapsamında 6.095,32 USD tazminat ödeyen müvekkilinin,

ödeme için aldığı temlikname ile sigortalısının haklarına halef ve temellük eden olduğunu, yapılan incelemeler ve tanzim edilen Ekspertiz Raporları tahtında, taşımanın davalı taşıyanların sorumluluğunda gerçekleştirildiği ve dava dışı sigortalı şirketin zarara uğramasına sebebiyet veren hadisenin,

taşıyanın kusuru ve taşıma akdine aykırılığı ile gerekli önlemlerin alınmaması neticesinde gerçekleştiği tespit edildiğinden ödenen tazminatın sigortalının halefi olarak rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibinin haksız itirazlarla durdurulduğunu beyanla davalı borçluların ----------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ Esas sayılı icra takibine yaptıkları haksız ve yersiz itirazların iptali ile takibin aynen devamına karar verilmesini ve davalılar aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ---------- Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle;

------------ İcra Müdürlüğü'nün ------------- E. sayılı ödeme emri incelendiğinde icra takibinin konusu araç plakalarının ---------/ -----------, dava dilekçesindeki araç plakalarının ise ----------- /----------- olduğunu, bu durumun iddianın genişletilmesi ve değiştirmesi niteliğinde olduğundan muvafakatlerinin bulunmadığını, davanın esasına girilmeksizin usulden reddine karar verilmesini Sayın Mahkeme'nin aksi kanaate olması halinde davanın müvekkili yönünden husumetten reddine karar verilmesini, zira müvekkilinin ödeme emrinde bahsi geçen---------/--------- plakalı araçlarla hiçbir ilgisi bulunmadığını,

müvekkilinin söz konusu taşıma hizmeti için anlaşma yaptığı dava dışı -----------Şti. bu taşıma hizmetinin ifası amacıyla diğer davalı ------------ firmasıyla anlaştığından fili taşımacının diğer davalı ---------- olduğunu, bu nedenle davanın ---------- şirketine ihbarına talep ettiklerini, müvekkilinin somut olayın vukuunda dolayısıyla da dava konusu zararın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olmadığından tazmininden de mesul tutulamayacağını, TTK. md.878 ve devamında yer alan düzenlemelerin de bu yönde olduğunu, bir an için aksi düşünülse bile mesuliyetine sınırlama getiren ve diğer hükümlere göre hesaplama yapmaksızın,

davacının sigortalısına ödemiş olduğu tüm bedeli talep edemeyeceğini, müvekkilinin ---------- poliçe nolu "Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi" bulunduğundan davanın ----------Ş.'ne ihbar edilmesi gerektiğini,---------- ------------ nolu hasar dosyasından yaptığı inceleme neticesinde bu poliçe kapsamında herhangi bir ödeme yapmadığını, somut olayda alıcı ürünleri teslim alırken ürünlerin ayıplı veya hasarlı olduğuna ilişkin hiçbir tutanak tanzim etmediğini,

ürünlerin 3 ay boyunca incelenememiş olmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için bir kısım ürünlerde hasar olduğu düşünülse dahi, ürünlerin hangi sebeple tamamının imha edildiğinin de belirsiz olduğunu beyanla müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın usulden, aksi kanaatte olunması halinde husumetten veya esastan reddini, kötü niyetle icra takibi başlatan davacı aleyhine tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ----------- Şti.

Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile -----------Ş. arasında -------------- poliçe numarasıyla ------------- Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğinden ve derdest davanın sonucu da işbu sigorta firmasını doğrudan ilgilendirdiğinden davayı takip edebilmesi adına sigorta firmasına davanın ihbarını talep ettiklerini, somut olay için müvekkiline tebliğ edilen ödeme emrinde bahsedilen ----------- ve ----------- nolu plakalı araçların sahibinin ise müvekkili olmadığı gibi bu araçlarla herhangi bir nakliye işi yapmadığını, hatta diğer davalı ---------- Şti. ile müvekkili arasında bir bağlantı,

hukuki ilişki de bulunmadığını, bu sebeplerle icra takibine doğal olarak itiraz edildiğini, alacaklı olduğunu iddia eden tarafın, işbu iddiası için dayanak belgeleriyle birlikte yeni bir hukuki süreç başlatması lazım gelmekte iken usule aykırı olarak doğrudan itirazın iptali davası açtığını, müvekkili ile ne diğer davalı arasında ne de sözde emtia sahibi ----------- ve ------------ firması arasında herhangi bir hukuki ilişki ve bağlantının olmadığını, müvekkilinin --------- firmasıyla nakliye sözleşmesi imzaladığını ve bu sözleşme gereği müvekkilinin ----------- ------------ nakliye edimini üstlendiğini,

mallar teslim alınıp yola çıkıldıktan sonra ---------- sınırları içerisindeyken müvekkiline ait aracın karşı yönden gelen bir araç nedeniyle kazaya karıştığını, kaza sonrası müvekkilinin aracı yaklaşık bir hafta onarım nedeniyle yola çıkaramadığını, daha sonra taşımaya konu ürünün, ---------- firması yetkilisi ------------ 02.07.2022 tarihindeki talebi üzerine 05.07.2022'de ---------- ---------- şehrinde firmaya ait başka bir fabrikaya taşındığını ve taşınan mallarının tamamının 08.07.2022'de araçtan boşaltılıp ihtirazı kayıt olmaksızın teslim edildiğini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte ihtirazi kayıt olmadan yapılan teslimden 2 ay sonra 27.09.2022'de müvekkiline taşınan malzemeden 283 kiloluk bir miktarın eksik olduğuna dair ----------- bir bildirim geldiğini, bu bildirimin dışında hasara ilişkin herhangi bir bildirim gönderilmediğini, malların ihtirazi kayıt ve sonrasında ayıp ihbarı olmaksızın teslim edilmiş olması sebebiyle müvekkili tarafından teslim edilen malların, hangi ürün olursa olsun teslim anında sağlam olduğunu, ürünlerdeki sözde hasara ilişkin raporun ise kazadan çok uzun bir süre geçtikten sonra alındığını, tek taraflı tespite dayalı hasarı kabul etmediklerini,

dava konusu sözde ayıplı ürünlerin müvekkil firma tarafından taşınmış olduğunun ispat edilemediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini ve davacının kötü niyet tazminatıvla cezalandırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sigorta şirketi tarafından taşıma şirketine karşı halefiyete dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun davacı sigorta şirketine Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ile sigortalı dava dışı ---------- tarafından ----------- satın alınan karbon siyahı emtiasının -------- ---------- ---------/--------- plakalı araçla karayoluyla taşınması sırasında 24.06.2022 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası neticesinde zayine dayalı olarak sigortalısına 6.095,32 – USD sigorta tazminatı ödeyen davacının ödediği bu bedeli davalılar akdi ve fiili taşıyıcılara rücu edip edemeyeceği hususunda olduğu tespit edilmiştir.Davaya konu ---------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ Esas sayılı icra dosyasında

davacı sigorta şirketi sigortalısına ödediği bedelin rücuen davalılardan tahsilini istemektedir. İcra dosyasında Dosyamız davacısı tarafından davalılar aleyhine 6.095,32 USD asıl alacak, 92,68 USD işlemiş faiz olmak üzere 6.188,00- USD. 'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların icra takibine süresi içerisinde itiraz ettiği, takibin durmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce uluslarası taşımacılık sektöründe uzman bilirkişiden rapor alınmış olup, bilirkişi raporunda özetle:''taşıtan olarak dava dışı ------------ , 1 nolu davalı ---------- Şti. ile karbon siyahı türü, dava konusu brüt 19.470 kiloluk emtianın ---------- -----------göndericiden teslim alınıp ---------- /------------ plakalı araçla, ------------- boşaltma yerinde dava dışı alıcı ----------Ş`ne taşınması işi için anlaştığı; navlun faturasına göre 1 nolu davalı ------------- somut olayda “akdi ya da üst taşıyıcı” konumunda olduğu,

------------- plakalı aracı dava dışı “alt taşıyıcısı” ---------- Şti.`den tedarik ettiği, fiili taşıma işini ise “taşıyan” olarak -------------- ile imzaladığı nakliye sözleşmesine göre 2 nolu davalı ------------- Şti`nin üstlendiği, komple kamyon hamulesi 19.470 kiloluk yük olarak 2 nolu davalı ------------- düzenlediği ------------ sayılı CMR eşliğinde ------------ plakalı araçla ---------- ------------ gönderilen dava konusu emtianın nakliyat muhataralarına karşı sigorta güvencesini Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile davacı sigortacının sağladığı,

emtianın yüklendiği aracın seyir halindeyken tek taraflı trafik kazası sonucunda devrildiği, vuku bulan trafik kazası ile ilgili olarak olay mahallinde düzenlenen herhangi bir tutanak delil olarak sunulmamış olmakla birlikte, kendisine dava ihbar edilen sigorta şirketi tarafından görevlendirilen ------------ Şti.`nin 22.09.2022`de ------------- sayılı hasar dosyası için düzenlediği -------------- sayılı Ekspertiz Raporu`nun 3. sayfasında ---------- Kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen 23.06.2022 tarihli kaza raporunda.

“23.06.2022 günü saat 17:20 civarında ------------- otoyolunun ----------- Kilometresinde kimliği tespit edilemeyen sürücü, ----------- plakalı ----------- markalı arabayla çarpmış ve olay yerinden kaçmıştır.” denmek suretiyle somut olayla ilgili resmi belge düzenlendiğinin kayıt altına alındığı, devrilen aracın fotoğraflarının çekildiği, davalı ------------ kendisine taşıma işini veren dava dışı ------------ mail ile verdiği bilgiye göre yükün 06.07.2022`de CMR`ye herhangi bir kayıt konulmadan gönderenin emrine “çekincesiz olarak” teslim edildiği ve araçtan boşaltıldığı,

araçtan boşaltılan yük için 06.07.2022`de ------------ düzenlenen tutanakta; anlaşılabildiği kadarıyla sevk edilen ürünlerin “283 kiloluk kısmının noksan olduğunun” tespit edildiği ve yetkililerce imzalandığı; ancak “tespit edilen bu noksanlık” ve/veya “araçtan tahliye edilirken ilk etapta belirlenememiş olsa da;

trafik kazası nedeniyle sevk edilen yükün istiflendiği bigbaglerin (toz ve taneli ürünlerin ambalajlama, taşıma ve depolama yapılabilmesi için polipropilen (PP) iplerin dokunması ile oluşturulmuş lamineli veya laminesiz kumaşlardan üretilmiş büyük çuvalların) herhangi birinde devrilmeye, yırtılmaya, deformasyona bağlı hasar emaresi izlendiği” için davalı tarafa teslim tarihinden sonra (7 işgünü içinde) bildirim yapıldığına dair herhangi bir belgenin dava dosyasına intikal etmediği;

dosya münderecatına göre CMR`ye hasar notu eklenmeden, davalı tarafa herhangi bir yazılı bildirim ya da hasar ihbarı yapılmadan sevk edilen emtianın geri alındığı, olayın davacı tarafa bildirilmesi üzerine ----------- sayılı hasar dosyası için 07.07.2022`de görevlendirilen ----------- Şti. tarafından düzenlenen eksper raporunda yaşanan trafik kazası sonrası kaza mahallinden toparlanarak ikame araç ile üretici / satıcı firmaya geri gönderilen emtia ile ilgili tanzim edilen herhangi bir hasar (kaza) tutanağı veya rezervli CMR belgesinin olmadığının öğrenildiği de belirtilmek suretiyle) göndericinin yaptığı tahlillere göre “emtianın mevcut hali

ile alıcısına sevk edilemeyeceği, tekrar kabul edilebilir değerleri getirilmesi için ekstra önlem ve işçilik yapılması gerektiği” kayıt altına alınmak suretiyle, bu sebeplere bağlı zararın karşılanması için gereken miktarın 6.095,32 USD. olarak belirlendiği,

davacının belirlenen hasar tutarı 6.095,32 USD.`nin transfer işlemi ile ilgili talebinin 27.03.2023`de ----------- Bankası`na intikal ettiği, Davacının rücu talebini dayandırdığı tazminat ödemesine ilişkin hasarın uluslararası karayolu taşıma işi icra edilirken ortaya çıktığı “öne sürüldüğünden” alıcının, gönderenin ve/veya onlardan birinin halefi olarak sigortacının taşıyıcıya rücu edebileceği tazminat alacağının olup olmadığı varsa miktarının tayininde CMR Konvansiyonu hükümlerinin öncelikli olarak gözetilmesi yerinde olacağı, Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre,

taşyıcı taşıdığı (ya da alt taşıyıcıya taşıttığı) eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi (yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dahil olmak üzere) taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyanın kısmen veya tamamen “kaybından, hasar görmesinden” mesul olduğu (CMR md.17/1), CMR Konvansiyonunun 30/1.

Maddesine göre ise “Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur.

Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır.” şeklinde düzenlendiği, CMR Md.17`de taşımacının sorumluluğu, yükün teslim alınmasından alıcısı emrine teslim edilmesine kadar geçen süre zarfında taşınan emtiada oluşacak “kayıp ve hasar” ile sınırlandırıldığından ve somut olayda olduğu gibi, eksper raporunda da kayıt altına alınan türdeki “göndericinin yaptığı tahlillere göre emtianın mevcut hali ile alıcısına sevk edilemeyeceği, tekrar kabul edilebilir değerleri getirilmesi için ekstra önlem ve işçilik yapılmasını gerektiren” dolaylı zararlardan, taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu`nun 23/4.

Maddesinde yer alan düzenlemelere göre taşıyıcı mesul olmadığından, ayrıca benzer türdeki harcamalar için taşıyıcının mesul tutulabileceği miktar ve mesuliyet sınırı CMR Konvansiyonu`nun 23. ve 25. Maddelerinde yer alan düzenlemelere bağlı kalınarak denetime elverişli bir şekilde belirlenemeyeceğinden, CMR Konvansiyonunda bu türdeki masraflardan taşıyıcının mesul tutulabileceğine dair herhangi bir düzenleme de olmadığından,

davacının dava dışı sigortalısına, görevlendirdiği eksper raporunda “emtianın mevcut hali ile alıcısına sevk edilemeyeceği, tekrar kabul edilebilir değerleri getirilmesi için ekstra önlem ve işçilik yapılması gerektiğini” kayıt altına almak suretiyle saptadığı tazminat tutarından, davalı taşıyıcıların sorumlu tutulmasının yerinde olmayacağı'' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Davacının itirazları üzerine alınan ek raporda bilirkişi kök rapordaki kanaatlerini değiştirecek husus bulunmadığını beyan etmiştir.Tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu emtianın ---------- ------------ taşınacak olması nedeniyle uyuşmazlığa CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekir.

Somut olayda, kazadan sonra başka araca nakledilerek göndericisine geri taşınarak teslim edilen emtiada nakliye sürecinde hasar gördüğüne dair CMR belgesine düşülen şerh veya düzenlenmiş tutanak bulunmadığı, emtianın 06/07/2022 tarihinde çekincesiz olarak gönderici tarafından teslim alındığı,

CMR Md.30`da öngörülen ve teslim sırasında açıkça görünmeyen hasarlar için 7 günlük süre zarfında yapılması gereken bildiriminde davalılara yapılmadığı anlaşılmakla davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinden davalı taşıyıcıların davacıya yada davacının sigortalısına yada dava dışı alıcıya karşı taşımanın tabi olduğu kurallara göre tazminat sorumluluğu doğmayacağı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 2.129,34-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.513,94-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 6.309,00-TL yargılama giderinin DAVACININ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,

4-Davalılar vekilleri lehine AAÜT tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalılara ödenmesine,

5-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde resen yatıran tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 30/01/2025