İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/834 K.2025/162

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/834 Esas

KARAR NO: 2025/162

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/06/2023

KARAR TARİHİ: 04/03/2025

------------ sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize gönderilen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edilmiş olduğunu, borçlunun, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz etmiş olduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalının takipte,

müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurmuş olduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunu, ihlalli geçiş yapan araçların fotoğraf ve videolarının mevcudiyeti karşısında davalının geçiş anında veya geçişten sonra geçiş bedelini müvekkili şirkete ödediği iddiasının kabul edilmemesi gerektiğini, bu iddiaya karşılık ise ihlalli geçiş yapan araçlara ait dava dilekçemiz ekinde sundukları ----------- etiketleri sorgu sonuçlarından da görüleceği üzere "İptal Ürün",Ürün Sisteme Tanımlı Değil",

"Ürün Bakiyesi Yetersiz" ve "Ürün Kara Listede" uyarıları alınmış olması sebebiyle geçiş bedellerinin tahsil edilememiş olduğunu, ihlalli geçişlere ait geçiş anında ödemenin alınamadığına dair İhlalli Geçiş Bildirim fişi araç sürücüleri tarafından teslim alındığına dair video kayıtlarının mahkememize sunulmuş, ayrıca davalı borçlunun adresine İhlalli Geçiş İhtarnameleri gönderilmiş davalı borçlunun bilgilendirilmiş olduğunu, tüm bu bilgilendirmelere rağmen geçiş bedellerinin ödenmemesi üzerine icra takibi başlatılmış olduğunu,

gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca ----------- etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkili şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkili şirket tarafından geçiş yapan aracın ---------- etiketine yapılan sorgu sonucunda ---------- olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkili şirketin hesaplarına aktarılması gerektiğini,

kaldı ki söz konusu sistemler müvekkili şirkete ait olmadığı için müvekkili şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin ---------- hesap bilgilerine erişimi bulunmadığını, müvekkili şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğu,---------- geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunu, bu doğrultuda geçiş tarihini müteakip davalı’ya ait ----------- hesabına gönderilen başarılı sorgulara ilişkin kayıtları mahkememiz dikkatine sunuyor olduklarını, bu kapsamda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca,

ihlalli geçişe ilişkin alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile müvekkili şirket’ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden tek başına araç sahibinin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunmakta olduğunu, araç sahipleriinn geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden müvekkili şirkete ve ------------ ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş,

İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmekte olduklarını, araç sahiplerinin, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C.

Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilmekte olduklarını, araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin müvekkili şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiasının tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu beyanla;

yapılacak yargılama neticesinde davalının ----------İcra Müdürlüğü ------------Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, iş bu davanın itirazın iptali davası olup itirazın iptali davalarında yetki kuralına ilişkin özel bir düzenleme mevcut olmadığından genel hükümlerin tatbik edildiğini, gerek müvekkiline 22/06/2023 tarihinde çıkarılan kapalı tebligatın, tebliğ edildiği adres ile sabit olduğu,

gerekse mahkememizce ticaret sicil müdürlüğüne yazılacak olan müzekkere ile sabit olacağı üzere müvekkili şirketin yerleşim yerinin, davanın açıldığı tarih itibariyle, ---------- olduğunu, ----------, ---------- Adliyesi yargı çevresi içerisinde yer almakta olup iş bu davada da yetkili mahkemenin ------------ Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple mahkememiz yetkisine itiraz ediyor olduklarını, öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açılması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyası celp edilmiş olup söz konusu icra dosyası incelendiğinde de görüleceği üzere ödeme emrinde borcun dayanağı olarak davacı tarafından herhangi bir dayanak belge sunulmamış ve müvekkiline tebliğ edilmemiş olduğunu, tebliğ mazbatasında da "ödeme emri" dışında başkaca herhangi bir dayanak belge sunulmadığının anlaşılmakta olduğunu, mahkememizde görülmekte olan davanın itirazın iptali davası olup ancak takip dayanağı belgeler kapsamında inceleme yapılabilecek olduğunu,

bu sebeple davacı tarafça gösterilen diğer delillerin hukuken dinlenebilirliği bulunmamakta olup söz konusu delillerin sunulmasına muvafakat etmediklerini belirtiyor olduklarını, müvekkili şirketin davacı şirketi herhangi bir borcu bulunmadığını, ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen zamanlarda müvekkiline ihlalli geçiş bildirimlerinin tebliğ edilmemiş olduğunu, ihlalli geçiş bildirimleri tebliğ edilmeden ceza tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu sebeple ihlalli geçiş bildiriminin yapılıp yapılmadığının, tebliğin usulüne uygun olup olmadığının araştırılması gerektiğini,

ayrıca müvekkili şirkete ait olduğu iddia edilen ve ihlalli geçişe sebep olan araçlar için eksi bakiyede olduğunun da müvekkili şirkete bildirilmemiş olduğunu, müvekkilinin eksi bakiyede olduğunu bu aşamada bilebilecek durumda olmadığını, bildirim yapılmadığı için eksi bakiyeyi tamamlayamamış olmasının da müvekkiline kusur olarak yüklenemeyeceğini, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan "------------" başlıklı listedeki tüm plakaların, otoyoldan geçiş tarihi itibariyle sahiplik durumunun, geçiş tarihi itibariyle müvekkili şirket sorumluluğunda bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini,

davacı vekili tarafından dosyaya sunulan "----------" başlıklı listede belirtilen muhtelif plakalı araçların niteliklerini belirten herhangi bir bilgi bulunmadığını, bu sebeple plakaları belirtilen tüm araçların niteliğinin araştırılması gerektiğini, şöyle ki;

araçların niteliği itibariyle değerlendirilmesinin, otoyol geçişlerinde söz konusu aracın ücretten muaf olup olmadığı hususunda önem taşıdığını, davacı tarafından, mükerrer kayıtlar doğrultusunda müvekkili şirketten fazladan ücret ve ceza miktarı talep edilmiş olduğunu, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan "-----------" başlıklı listeden örnek olarak mükerrer bir kaydı mahkemenize sunuyor olduklarını, sunmuş oldukları iş bu tabloda görüleceği üzere; ------------ plakalı aracın aynı tarih, aynı saat, aynı dakika ve aynı saniyede, fizik kurallarına aykırı olarak,

2 giriş ve 1 çıkış gişesinden geçtiği kayıt altına alınarak müvekkilinden hukuka aykırı olarak fazladan ücret ve ceza talep edilmiş olduğunu, bilirkişi tarafından bir inceleme yapılarak mükerrer talep edilen ücret ve cezaların hesaplama dışında tutulması gerektiğini beyanla;

fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle mahkememizin yetkisizliği sebebiyle davanın reddine, davacı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak açılan işbu davanın müvekkili yönünden esastan reddine, dayanaktan yoksun ve haksız olarak başlatılan icra takibi nedeniyle davacı taraf aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : ------------ Başmüdürlüğü, --------- Müdürlüğü, ------- Bankası, -------- Bankası,---------, ----------- Bankası,---------- Bankası, ---------- Bankası, --------, -------- Bankası, ----------- Bankası, ---------- Bankası, ----------, ----------- Bankası, ----------- müzekkere yazıldığı görüldü. Dosyamıza 04/10/2024 tarihli bilirkişi raporunun sunulduğu görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davalının davacının işletiminde bulunan yoldan ----------- plakalı araçlar ile 2022 yılında 265 kez ihlalli geçiş gerçekleştirmesi nedeniyle geçiş ücreti ve ceza alacağının tahsili amacıyla başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ------------ Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

UYAP WEB kayıtları üzerinden yapılan incelemede dava konusu araçların iddia edilen ihlalli geçiş tarihlerine göre mülkiyet durumu aşağıdaki gibi tespit edilmiştir.

- ---------- --> 10.09.2022 ilâ 21.07.2023 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 03/10/2022 ilâ 18/10/2022 arasında)

- ---------- --> 10.09.2022 ilâ 21.07.2023 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 27/09/2022 ilâ 14/11/2022 arasında)

- ----------- --> 14.01.2022 ilâ 24.05.2023 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 29/07/2022 ilâ 25/11/2022 arasında)

- ---------- --> 25.06.2021 ilâ 21.03.2023 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 28/09/2022 ilâ 06/11/2022 arasında)

- ---------- --> 01.12.2021 ilâ 16.12.2022 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 07/06/2022 ilâ 27/11/2022 arasında)

- ----------- -->27.10.2021 ilâ 29.02.2024 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 07/11/2022 ilâ 27/11/2022 arasında)

- ----------- --> 14.01.2022 ilâ 28.04.2023 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 15/07/2022 ilâ 15/09/2022 arasında)

- ----------- --> 09.06.2022 ilâ 22.06.2023 tarihleri arasında davalıya ait (geçişler 31/07/2022 ilâ 19/08/2022 arasında)

- ----------- --> 02.07.2021 ilâ 26.09.2022 tarihleri arasında davalıya ait (geçiş 07/08/2022)

04/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:

15/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'nun 30/5 maddesi uyarınca "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir."

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacının 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında.

Karayolları Genel Müdürlüğü ile ---------Ş. arasında 21.03.2017 tarihinde imzalanan ve 16.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren ----------- Otoyolu Projesi ---------- Kesimi İşi ’ne ait Uygulama Sözleşmesi (“Sözleşme”) kapsamında ----------Ş., görevli şirket sıfatıyla bahse konu projenin yap-işlet-devret modeli altında yapımı ve işletilmesi görevini yürütmekte olduğu, dava konusu yolun işleteni olduğu, yukarıda da açıkça ortaya konulduğu üzere, ihlalli geçiş gerçekleştiren araçların ihlalli geçiş tarihlerinde mülkiyetinin davalıya ait olduğu,

bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere mükerrer hesaplama bulunmadığı ve davalının ihlalli geçişler nedeniyle geçiş ücreti ve ceza bedeli olmak üzere toplam 527.047,50 TL borcunun bulunduğu, alacağın likit olması, alacaklının talebinin bulunması ve borçlunun itirazında haksız çıkması nedeniyle davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.