İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/165 K.2024/511

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/165 Esas

KARAR NO: 2024/511

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 04/03/2024

KARAR TARİHİ: 27/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: --------- İcra Müdürlüğünün -------- E. Sayılı icra takip dosyasıyla ciranta müvekkili ..., aleyhine ilamsız kambiyo hükümlerine göre bir icra takibi başlatılmış ise de süresinde takibe itiraz edilememiş olduğundan işbu Menfi Tespit davasını açılması gerektiğini, icra takip dosyası, takip talebi ve ödeme emrinin incelenmesinde takip alacaklısı davalı şirketin yalnızca keşidecilerin sorumlu olduğu çek tazminatını, ciranta olan müvekkilinden de talep etmiş olduğu anlaşıldığını, çek tazminatından keşideci dışındaki çek sorumluların tutulmasının hukuken mümkün olmadığını,

buna rağmen müvekkilinin hukuken sorumlu olmadığı 42.500 TL'lik çek tazminatı miktarının müvekkilinden de talep edilmiş olması ve takibe zamanında itiraz edilememiş olması nedeniyle işbu menfi tespit davasının açılarak müvekkilinin-------- İcra Müdürlüğünün --------- E. Sayılı icra takip dosyasından 42.500 TL'lik çek tazminatı kısmı yönünden borçlu bulunmadığının menfi tespitine karar verilmesini gerektiğini savunarak;

davanın kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini, -------- İcra Müdürlüğünün ------- E. Sayılı dosyasından icra takibine konu edilen 42.500 TL'lik çek tazminatı ve bütün ferileri yönünden davanın kabulüyle müvekkilinin davalıya dava konusu çek tazminatı ve ferileri yönünden borçlu bulunmadığının menfi tespitini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davalı borçludan çek alacağı sebebiyle --------İcra Müdürlüğü --------- esas sayılı icra takip dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının süresinde takibe itiraz etmediğini ve icra takibinin kesinleştiğini, davalının borçlu olmadığını iddia ettiği çek tazminatı olan 42.000,00 TL tutarındaki kısmi itiraz hakkını kullanabilecekken bunu yapmadan iş bu davayı açması hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, icra takibi kesinleşmiş olduğundan dolayı kesinleşen bir alacağa yönelik borçtan kurtulmak için menfi tespit davası açılması davanın red sebebi olduğunu,

davalı şirket asıl alacağı dahi ödememişken çek tazminatından kurtulmaya çalışması ve iş bu dava ile gerek yargılama gerekse avukat ücreti için masraf yapması da düşündürücü olup ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çeki düzenleyen şirket ile davalı şirket arasında organik ağ bulunduğunu, iki şirket arasında yoğun ticari faaliyet olduğunu, şirket sahiplerinin ortak olduğunu, şirket adreslerinin aynı olduğunu, icra dosyasının tamamından iki şirketin sorumlu olduğunu, çek tazminatından sorumlu olmadığını iddia etmenin kötü niyetli olduğunu iddia ederek;

davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava,-------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağından dolayı borçlu olunmadığı iddiasına dayanan menfi tespit davasıdır. Dava konusu-------- İcra Dairesi'nin-------- Esas sayılı takibinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

"1-Alacaklı ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ve yerleşim yerindeki adresi; alacaklı yabancı ülkede oturuyorsa, -------- göstereceği yerleşim yerindeki adresi: ..., ... Vergi Nolu, -------- Mah --------- Sok No:------- -------- vekili Av. ...-------- Mah. ------- Cad. --------- Sok. No:-------- D:------- K:-------- -------- ------- 2-Borçlunun ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı ve yerleşim yerindeki adresi, alacaklı tarafından biliniyorsa vergi kimlik numarası

1- ..., ... Vergi Nolu,

--------Mah ---------- Sok --------- Apt No:------- ----------

2- --------- ŞİRKETİ, -------- Vergi Nolu,

------- Mah.-------- Cad. --------- Sk.N.-------- --------

3- Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı, faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi

..., -------- ŞİRKETİ

419.000,00 TL çek 14.185,74 TL işlemiş faiz 838,00 TL çek komisyonu 42.500,00 TL çek tazminatı 476.523,74 TL Toplam Alacak 4-Senet ve tarihi

15.06.2023 keşide tarihli 425.000,00 TL çek" Takip dayanağı senet aşağıdaki gibidir:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 783. Maddesi uyarınca "(1) Bir çekin düzenlenmesi için, muhatabın elinde düzenleyenin emrine tahsis edilmiş bir karşılık bulunması ve düzenleyenin bu karşılık üzerinde çek düzenlemek suretiyle tasarruf hakkını haiz olacağına dair muhatapla düzenleyen arasında açık veya zımni bir anlaşma bulunması şarttır. Ancak, bu hükümlere uyulmaması hâlinde senedin çek olarak geçerliliği etkilenmez.

(2) Düzenleyen, muhatap nezdinde çekin ancak bir kısım karşılığını hazır bulundurduğu takdirde, muhatap, bu tutarı ödemekle yükümlüdür.

(3) Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağından dolayı borçlu olunmadığı iddiasına dayanan menfi tespit davası olduğu, yukarıda da ortaya konulduğu gibi davacının takip borçlusu olduğu ve takibe konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağının davacı da dahil olmak üzere tüm borçlulardan tahsilinin davalı tarafça talep edildiği,

yine yukarıda ortaya konulduğu üzere, davacının takip konusu çekin lehtarı ve ilk cirantası olduğu, yukarıda atıf yapılan yasa hükmü uyarınca çek tazminatından yalnızca keşidecinin sorumlu olduğu, bu sebeple davacının çek tazminatından sorumluluğunun bulunmadığı, yine davalının takip yapmakta kötüniyetli olduğunu gösterir bir delil bulunmadığı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.