İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/292 K.2025/1136

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/292 Esas

KARAR NO:2025/1136

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 25/04/2024

KARAR TARİHİ: 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı ---- vekili, davalı------ tarafından yürütülen altyapı çalışmaları sırasında ----farklı tarih ve adreste davacıya ait yer altı kablo tesislerine zarar verildiğini, tutanak ve fotoğraflarla tespit edilen hasarlar nedeniyle malzeme ve işçilik bedellerinin kendilerince karşılanıp davalıdan talep edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine icra takipleri başlatıldığını, itiraz üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığını beyan ettiği, dava dilekçesinde her bir icra dosyasına ilişkin hasar tarihi, adresi, tesisin türü ve onarım bedeli ayrıntılı olarak belirtildiği, örneğin ---- sayılı dosyada ----tesisinin hasar gördüğü,

onarım bedelinin ------- olduğu ve bu bedelin ödenmemesi üzerine icra takibine girişildiği açıklandığı.

Davacı, davalı tarafından verilen tüm hasarların teknik şartnamelere aykırı kazı faaliyetlerinden kaynaklandığını, hasar bedellerinin ------- birim fiyatlarına göre hesaplandığını, icra takibine yapılan itirazlar nedeniyle davanın açıldığını, ihbar olunan yüklenici firmaların kusurunun da davalı idareye rücu edilebileceğini belirttiği, İtirazın iptali ile birlikte asıl alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatı, yasal faiz ve yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Davalı ------ vekili, davaya konu hasarların davalı idareden kaynaklanmadığını savunduğu, davalı idarenin 2560 sayılı Kanun uyarınca kamu hizmeti yürüten bir kamu kurumu olduğunu, bu nedenle davanın idari yargının görev alanında kaldığım ileri sürerek görev itirazında bulunduğu,

ayrıca dava konusu olayların meydana gelmesinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu nedenle talebin reddi gerektiğini, Davalı, kablo hasarlarının müteahhit firmaların çalışması sırasında oluştuğunu, yüklenicilerle aralarındaki eser sözleşmesi gereği çalışanların seçim, talimat ve denetim yetkisinin yüklenicilere ait olduğunu, bu nedenle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca 'adam çalıştıran” sıfatıyla sorumluluklarının bulunmadığını, Davalı, davacı altyapı tesislerinin ----- şartnamelerine uygun döşenip döşenmediğinin araştırılması gerektiğini, kablo derinliği,

koruyucu kum ve uyarı bandı gibi eksiklikler nedeniyle davacının müterafik kusurlu olabileceğini, Bedel hesaplamalarında ---- iki defa tahsil edildiğini, talep edilen işçilik giderlerinin ----- birim fiyatlarına göre montaj bedeline dahil olduğunu, gerçek zarar ilkesine göre sadece gerçek hasar bedelinin talep edilebileceğini vurgulayarak davanın görev ve esastan reddini, takdiren davacının kusur durumu ve hasar bedellerinin uzman bilirkişi tarafından tespit edilmesini talepli cevap dilekçesi sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ------ icra dosyaları yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. Uyuşmazlık çeşitli tarihlerde ve çeşitli lokasyonlarda davacı altyapısına verilen hasarların rücu kabiliyeti bulunduğu gerekçesiyle açılan icra takibine yönelik yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır.Dosya rapor düzenlenmesi için teknik bilirkişilere tevdi edilmiştir.

Bilirkişi Raporu;Dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde uyuşmazlığın, ------ İcra Müdürlüklerinin muhtelif esas sayılı dosyalarında davalı kurum adına yürütülen altyapı çalışmaları sırasında davacıya ait yer altı enerji kablolarının hasar gördüğü iddiasına dayandığı görülmektedir. ---- tarafından yapılan bildirimler ve icra takiplerinde, hasar bedelleri için ----- esas alınmış, malzeme ve işçilik bedelleri belirlenmiştir.

Davacı, hasarların ---- kablolarının yanı sıra alçak gerilim kablolarına da zarar verdiğini, onarımların yüklenici ekipler eliyle yapıldığını ve bedellerin karşı tarafça ödenmesi gerektiğini savunmaktadır.Davalı ve ihbar olunan yükleniciler ise hasarların bir kısmının kendi sorumluluk alanlarında olmadığını, hasar tutanaklarının tek taraflı düzenlendiğini, kabloların mevzuata uygun döşenmediğini ve talep edilen bedellerin fahiş olduğunu iddia etmektedir.

Teknik incelemenin amacı, her bir hasar olayında kusur durumunu, kablo tesislerinin mevzuata uygunluğunu ve talep edilen bedellerin gerçek hasar bedelleriyle uyumlu olup olmadığını belirleyerek mahkemeye aydınlatıcı bir rapor sunmaktır.Taraflar dosyaya iddialarını ispata yönelik, hasar kayıtları, (tutanak, fotoğraf), ödeme talebi, tespit kayıtları, onarım kayıtları, sözleşmeler, ihtarname, arabuluculuk tutanağı, icra dosyası gibi belgeleri eklemiş olmakla birlikte bilirkişi nezdinde mevcut dosya durumuna göre değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Dosyaya yansıyan uyuşmazlıklar, davalı tarafından yapıldığı iddia edilen altyapı çalışmalarında davalının ------- altyapı ruhsatlandırma ve iş esnasında kusuru bulunup bulunmadığı, zarar verilen dağıtım tesislerinin yönetmelik ve eki şartnamelere uygun olup olmadığı, talep edilen dağıtım tesisleri zararı ve 3. Kişi tazminatlarının kadri maruf olup olmadığı ve davalıya rücu edilip edilemeyeceği üzerinedir.

Davaya yansıyan alacak kalemleri hasar bedelleri tablo halinde belirtilerek her bir icra dosyasına konu alacak teknik yönden incelenmiş denetlenebilir bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Bilirkişi Raporu Genel Değerlendirme:Mevcut kayıtlara göre meydana gelen hasarların davalı------ altyapılarında yapılan çalışmalar esnasında meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu çalışmaların tümü ruhsata tabi işler olup, Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde yapmış olduğu bu çalışma ile ilgili yapacağı kazı dolgu ve bağlantı çalışmaları için her bir cadde sokağı içeren kazı ruhsatının mutlak suretle alınması, bu noktada da davacı ----- dahil olmak üzere diğer altyapı kayıtları temin edilerek, diğer altyapı kuruluşları ile gerekli koordinasyonun ikmal edilmesi gerekmektedir.

Bu maksatla ----- bulunmakta olup, görev yetki ve sorumlulukları da bu tip hasarların önüne geçmek için gerekli işbirliğini temin etmektir. İl ilçe sınırı gözetmeksizin yapılacak çalışmaların ---- ruhsatlandırılıp icra edilmesi zaruridir.

Söz konusu çalışmalarla ilgili mevcut dosya kapsamında ruhsatların davacı koordinasyonu ile temin edilip edilmediği, saha koordinasyonu için davacıdan destek alınıp alınmadığı belli değildir.Davalı ve müdahale talebinde bulunanlar yönünden dosyaya eklenmiş cevap ve beyanlarda kablonun ----- belirtilen şartlara ve --- --- uygun olmadığı ifade edilmiş, derinlik, tranşe detayları, uyarıcı vs.. bulunmadığı ifade edilmiştir.

Dosyadaki kayıtlarda tranşe detaylarına bakıldığında kablonun gerek ---- gerekse de ----- uygun olup olmadığını birçok dosyada bu aşamada tespit etmek mümkün olmadığı gibi bazılarında kablonun yüzeye oldukça yakın olduğu görülmekle uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Yine hasarlar mahiyeti itibariyle uyarıcı ikaz bandı, koruyucu eleman gibi hususlarda bu aşamada değerlendirme yapmak mümkün değildir. Çünkü tranşe bütünlüğü bozulduktan sonraki fotografları eklenmiştir.

Dosyaya eklenmiş fotoğraflardan bazılarında kablo imalatının derinlik koşulunu sağlayıp sağlamadığı, diğer koruyucu ikaz bantları, koruyucu eleman vs.. olmadığı tespit etmek mümkün değildir. Bazılarında ise tespit edilebilenler yönüyle değerlendirmeler ele alınmıştır. Yine davalı nezdinde çalışmaların yükleniciler eli ile yürütüldüğü, haksız fiilin muhatabına ihbar edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Hasar kayıtlarında işin ihale edildiği 3. Kişilerin çalışma alanındaki bazı fotoğraflarda yer aldığı görülmekle, çalışmaların ----- tarafından ihale edildiği yükleniciler eliyle yürütüldüğü bilinen bir durumdur. Haksız fiilden kaynaklı oluşan alacağın muhatabı bakımından -------adına işi yürüten ve sahada buna sebep olan firmaların sorumlulukları nezdinde hukuki değerlendirme elbet Sayın Mahkemenindir. Davacı dağıtım şirketi olarak kamu hizmeti yürütmektedir.

Arızaya uğrayan şebekesine ivedi müdahale mecburiyeti bulunmakta olup, oluşan hasarın giderilmesini bekleme gibi bir durumu yoktur. Diğer taraftan yaptığı iş ve işlemlerde özelleştirme kapsamında faaliyetini yürüttüğü -----denetimi ve gözetimi altındadır. Mevcut şartlarda yaşanan arızaların giderilmesi bakımından alacağa konu edilen bedeller piyasa gerçeklerinin çok altında tutarlardır.

Herhangi bir 3.kişi tarafından giderilmesi halinde çok daha yüksek tazmin tutarları ortaya çıkacaktır. Ancak davacı kamu adına yürüttüğü işler bakımından---- birim fiyatlarına göre değerlendirme yapmak durumunda olduğundan hasar bedellerinin de gerçek zararın giderilmesi bakımından çok düşük kaldığı, zaten belirlenme aşamasında ----- birim fiyatlarına göre ele alındığı anlaşılmaktadır.

Müdahale dilekçesi sunan ----durumu açısından; • Sorumluluk alanı ve sözleşme kapsamı: İş ortaklığı,---- kapsamında ------- ilçelerindeki içme suyu ve atıksu hatlarının yapım ve onarım işlerini üstlendiğini, bu kapsam dışındaki hasarların kendi sorumluluğunda olmadığını belirtmektedir. Dilekçede listelenen ------- gibi sahalarla ilgili olduğu ve buralarda çalışmadıklarını açıkça ifade etmişlerdir.

Raporda incelediğimiz hasarlarda da özellikle ----dosyası içindeki bazı adresler ------veya müteahhidin çalıştığına dair somut kayıt bulunmadığı tespit edilmiş ve bu kalemler rücuya uygun görülmemiştir. Bu yönüyle iş ortaklığının “sorumluluk sahası dışındaki hasarlar” savunması teknik bulgularla uyumludur.

Ödenmiş hasarlar: Firma, sadece ------ dosyalarındaki hasarların kendi faaliyetleri sırasında meydana geldiğini ve bu hasar bedellerini icra dosyalarına yatırdıklarını, dekontları eklediklerini belirtmektedir. Raporda bu dosyalarda talep edilen bedellerin ----- birim fiyatlarına göre makul olduğu belirlenmişti; eğer dekontlardaki ödemeler hasar tutarlarını karşılıyorsa, bu kalemler açısından mükerrer tahsilat yapılmaması gerekir.

Zamanaşımı ve teknik şartnameye aykırılık iddiaları: Müdahale dilekçesinde İİK m. 67 gereği zamanaşımı defi ileri sürülerek icra dosyalarının süre yönünden incelenmesi istenmiştir.

Ayrıca davacı ---- kabloları teknik şartnameye aykırı şekilde yüzeye yakın bıraktığı ve uyarı bandı kullanmadığı ileri sürülmektedir.İncelemelerimizde de bazı hasarlarda kabloların derinliği konusunda belirsizlik olduğu veya kabloların yüzeye çok yakın döşendiği tespiti yapılmış, bu nedenle davacı tesisi için müterafik kusur değerlendirmesi yapılmıştır.

Dolayısıyla bu iddialar tamamen soyut değildir; ancak zamanaşımı definin kabulü veya kusur oranının nasıl belirleneceği Sayın Mahkemenin takdirindedir.

• Dolayısıyla iş ortaklığının müdahale dilekçesi, dava konusu hasarların büyük bölümünün kendi sorumluluk alanı dışında kaldığını, sorumluluğuna giren iki dosya bakımından ise bedellerin ödendiğini ve davacının kabloları mevzuata aykırı şekilde döşemesi nedeniyle müterafik kusur bulunduğunu ortaya koymaktadır. Raporumuzda yapılan teknik değerlendirmeler de bazı hasar kalemleri için rücu talebinin uygun olmadığı veya müterafik kusurun yüksek olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu nedenle, sorumluluk sahası dışında kalan dosyalar ve rücu kabiliyeti bulunmayan kalemler yönünden davanın reddi gerekeceği değerlendirilmiştir.

•------ Dava dosyasında bu hasar için kablo tamirinin fatura bedeli ----- olarak gösterilmiş. Davacı, borçlunun ---- kısmî ödeme yaptığını ancak tamamını yatırmadığını belirtmektedir. Buna karşılık ihbar olunan iş ortaklığının sunduğu banka dekontunda ----tarafından ----borçlu ---- açıklamasıyla ---- yapıldığı görülmektedir.

•-----Dava dilekçesinde ---- şube kablo hasarının fatura bedeli ---- olarak bildirilmiştir. İş ortaklığı, bu dosyaya ilişkin olarak da ödeme yaptığını belgelemiştir; dekontta ----dosya borcu ödemesi” açıklamasıyla ----- gönderdiği görülmektedir.

Bu belgelere göre ---- numaralı dosya için talep edilen --- karşılık iş ortaklığının ----numaralı dosya için talep edilen---- yatırdığı anlaşılmaktadır.

• Dosya kayıtlarına göre mahkeme,----- sayılı takip dosyalarına müzekkere yazılmasına karar vermiştir.Müzekkere cevaplarında:------ sayılı dosya yönünden icra takibinin infazen kapatılmadığı, halen derdest olduğu, ------ sayılı dosyalar yönünden ise takiplerin infazen kapatıldığı ve dosyaların kapandığı belirtilmiştir Bu durumda müzekkere ile infaz edilip edilmediği sorulan dosyalardan sadece ---SonuçDosya kapsamında davacı ve davalı iddia ve talepleri,

dosyaya sunulu belgeler ve dava dosyasına mübrez diğer yazışma ve muhteviyatının incelenmesinden ve konunun mevzuat yönünden değerlendirilmesinden yukarıda gerekçeleri ayrı ayrı açıklandığı üzere.

Bilirkişi incelemesi kapsamında dosyada yer alan tüm icra takipleri ayrı ayrı incelenmiş, Aşağıda her bir dosyaya ilişkin sonuç kanaatleri özetlenmiştir-----dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur tespit edilmediği, itirazın iptali talebi uygun olduğu, ----- dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur tespit edildiği,talep edilen ---- karşılık iş ortaklığının----- ödeme yapıldığı, dosya infazen kapatıldığı,

3. ------ dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur tespit edildiği, talep ---- ödeme yapıldığı, dosya infazen kapatıldığı,

4. ----- dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur tespit edildiği, Sayın Mahkemenin belirleyeceği kusur nispetinde itirazın iptali talebi uygun olacağı,

5.----- dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur tespit edilmediği, itirazın iptali talebi uygun olduğu

6. ----- dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur tespit edildiği, Sayın Mahkemenin belirleyeceği kusur nispetinde itirazın iptali talebi uygun olacağı,

7.---- dosyası yönünden -----hasarlarında müterafik kusur var; ---- rücuya uygun olmadığı, dolayısıyla ----- kısmı uygun olmadığı değerlendirildiği, dosya infazen kapatılıp kapatılmadığı bilgisi istenmiş olup, halen derdest olduğu bilgisi paylaşıldığı,

8. -----dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur belirlenemediği, itirazın iptali talebi eldeki verilerle uygun olduğu,

9. ------ dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur belirlenemediği, itirazın iptali talebi eldeki verilerle uygun olduğu,

10.------ dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur belirlenemediği, itirazın iptali talebi eldeki verilerle uygun olduğu.

11.-----dosyası yönünden hasar somut iken davalı ----- ve/veya yüklenicisinden kaynaklandığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, eldeki fotoğraflar hasarın niteliği ve rücu kabiliyeti bakımından yetersiz olduğu, itirazın iptali talebi ekteki verilerle uygun olmadığı, dosya infazen kapatıldığı,

12------dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur belirlenemediği, itirazın iptali talebi eldeki verilerle uygun olduğu.

13.----- dosyası yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur belirlenemediği, itirazın iptali talebi eldeki verilerle uygun olduğu.

14.----- dosyası içerisindeki ------ hasarı yönünden hasarın somut olduğu, rücu kabiliyeti bulunduğu, müterafik kusur belirlenemediği, itirazın iptali talebi eldeki verilerle uygun olduğu,----- dosyaya konu edildiğinden mükerrrer talep edildiği, ----yönünden itirazın iptali talebi uygun olduğu,

• Faiz ve diğer talepler yönünden takdiri Sayın Mahkemede olduğu,• Çok sayıda dosyanın aynı dava dosyası içerisinde yer alması incelemeyi güçleştirdiği, • Rücu kabiliyeti bulunmayan veya saha bağlantısı ispatlanamayan dosyalar yönünden talebin reddi, kalan kısımlar yönünden ise müterafik kusur oranı gözetilerek tazmin indirimi yapılması Sayın Mahkemenin takdirinde olduğuna dair kanaat belirtilmiştir.

Tüm Dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;Uyuşmazlık çeşitli tarihlerde ve çeşitli lokasyonlarda davacı altyapısına verilen hasarların rücu kabiliyeti bulunduğu gerekçesiyle açılan icra takibine yönelik yapılan itirazın iptaline ilişkindir.Dosyaya yansıyan uyuşmazlıklar, davalı tarafından yapıldığı iddia edilen altyapı çalışmalarında davalının----- altyapı ruhsatlandırma ve iş esnasında kusuru bulunup bulunmadığı, zarar verilen dağıtım tesislerinin yönetmelik ve eki şartnamelere uygun olup olmadığı,

talep edilen dağıtım tesisleri zararı ve 3. Kişi tazminatlarının kadri maruf olup olmadığı ve davalıya rücu edilip edilemeyeceği üzerinedir.

Dosyadan aldırılan ve mahkememizce de benimsenen yerinde inceleme yapılarak düzenlenmiş denetlenebilir bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, hasarların------ altyapı kazısı sırasında meydana geldiği kaldı ki davalı, kablo hasarlarının müteahhit firmaların çalışması sırasında oluştuğunu, firmalar eliyle de kazıların yapıldığından sorumluluğun onlarda olduğu iddiasında bulunmuş ise de davacı açısından davalı ---- iş bu davada haksız fiil sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı, davalı ------ müteahhit firmalara sorumlulukları oranında başvuruda bulunabileceği,

dava haksız fiilden kaynaklandığından dava açılış tarihi itibarıyla zamanaşımının gerçekleşmediği davacının davalı ---- icra dosyalarına konu alacaklarının bir kısmının tahsil şartlarının oluştuğu değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.