İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/403 K.2025/1100

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/403 Esas

KARAR NO: 2025/1100

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/08/2022

KARAR TARİHİ: 18/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle Davacının bir dönem taşeron olarak yanında çalıştığı takibin diğer borçlusu ------ borçlunun kendisinin bulunduğu bir ortamda alacaklının işletiği araç kiralama şirketi için işi sebebiyle aracın kullanıcısı olacağından bahisle ikinci şoför olarak "araç kiralama sözleşmesi" imzaladığını, bu sözleşmeyi de aracı kullandığı dönemde oluşacak her hangi bir kaza halinde sorumlu olmak kaydıyla teminat niteliğinde imzaladığını, buna rağmen davacı hakkında başlatılmış kambiyo senedi ile icra takibi ile karşılaştığını , davacının her ne kadar İcra takibine itiraz yoluyla ----- Sayılı dosyası ile dava açmışsa da,

takibe konu iddiaları inceleme yetkisi sınırlı olan merciince iddiaları incelenmemiş ve takip konusu borç sebebiyle maaşına haciz konulduğunu , bu nedenle dava ve takip konusu senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile İİK 72 gereği ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesinde mevcut olan ve maaş haczi nedeniyle devam eden aylarda gelecek olan paranın alacaklıya verilmemesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Öncelikle görevsizlik nedeniyle davanın reddini ve esasa girilmesi halinde haksız, kötü niyetli ve hukuka aykırı davanın esastan reddi gerektiğini, alacağın likit olması ve davacının senetteki imzayı ikrar etmesine rağmen, borçlu olmadığını ispata yarar bir delil de sunmadığından kötüniyetli dava açmış olması sebebiyle tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ---- Sayılı dosyasından takibe konu ---- vade tarihli senetten borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davanın---- Hukuk Mahkemesine açıldığı görevsizlik kararı ile dosyanın ---- Mahkemesine gönderildiği, mahkemenin kesinleşen görevsizlik kararı ile davanın mahkememize tevzi olduğu anlaşıldı---- Sayılı dosyasının ---- üzerinden gönderilmiş ve incelenmiştir Dava dışı ----- davanın ihbarı için tebligat çıkartılmış ancak tebligat yapılamamıştır.---- Esasa sayılı dosyasında davacı dilekçesinde;------ tarihleri arasında ----yanında çalıştığını, ------araç kiralandığı zaman iş başı yapmadığını, iş başı tarihinden itibaren kiralanan araç ile ilgili sadece ikinci şoför olarak imza attığını, hayatında hiç senet görmediğini,

boş senet düzenleme ve boş senede imza attırmaktan--- şikayetçi olduğunu, senedin düzenlendiği tarihte orada olmadığını belirterek icra takibine itiraz ettiğini bildirmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; icra mahkemesinin dar yetkili olduğun, şekli inceleme dışında inceleme yapamayacağını, senetteki imzanın ikrar edildiğini, borçlu olmadığının yazılı delil ile ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini, davacı aleyhine tazminata ve yargılama giderine hükmedilmesini talep etmiştir. Mahkeme tarafından dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde takip dosyasının incelenmesinde.

Davacı boş senede imza attırılmasından dolayı itirazda bulunmuş olup, takip dayanağı bononun düzenlenme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 680. maddesi uyarınca açık bono düzenlenmesi mümkündür. Bu durumda, borçlunun, bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu yönündeki iddiasını yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

Somut olayda, borçlunun icra mahkemesine başvurusu borca itiraz niteliğinde olup, borçlu tarafından senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası yazılı belge ile kanıtlanamamıştır.Öte yandan, davacı vekili, ---- tarihli dilekçesi ile imzaya itirazda bulunmuş olup, dava dilekçesinde açıkça senede imza atıldığının ikrar edilmesi, imzaya itirazın yasal beş günlük süre içerisinde yapılmaması, icra mahkemesinde görülen borca itiraz davasında ıslahın mümkün olmaması nedenleriyle imza itirazı incelenmemiştir.

İİK nun 169/a maddesi gereğince borçlu, borcun olmadığını veya itfa veya imhal edildiğinin resmi veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat etmek zorundadır.

HMK nun 318.maddesinde taraflar dilekçeleri ile birlikte tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu da belirtmek, ellerinde bulunan delilleri dilekçelerine eklemek ve başka yerden getirilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayan bilgilere dilekçelerinde yer vermelerinin zorunlu olduğu hususu düzenlenmiştir.

Davacı taraf borcu olmadığına ilişkin İİK nun 169/a maddesinde sayılan belgelerden sunmadığı gibi dosya arasında da bu belge ve delillerin bulunmadığı; dava açılırken imzaya ayrıca ve açıkça itiraz edilmediği, takip konusu senedin boş senet olduğunun ayrı bir sözleşme ile ispatlanamadığı,

dava süresinden sonra verilen dilekçe ile imzaya itiraz ile davanın ıslah edilemeyeceği, anlaşılmakla, tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili iş bu davada ise davacının bir dönem taşeron olarak yanında çalıştığı takibin diğer borçlusu-------- borçlunun kendisinin bulunduğu bir ortamda alacaklının işletiği araç kiralama şirketi için işi sebebiyle aracın kullanıcısı olacağından bahisle ikinci şoför olarak "araç kiralama sözleşmesi" imzaladığını, bu sözleşmeyi de aracı kullandığı dönemde oluşacak her hangi bir kaza halinde sorumlu olmak kaydıyla teminat niteliğinde imzaladığını,

buna rağmen davacı hakkında başlatılmış kambiyo senedi ile icra takibi ile karşılaştığını , davacının her ne kadar İcra takibine itiraz yoluyla ------ Sayılı dosyası ile dava açmışsa da, takibe konu iddiaları inceleme yetkisi sınırlı olan merciince iddiaları incelenmemiş ve takip konusu borç sebebiyle maaşına haciz konulduğunu , bu nedenle dava ve takip konusu senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti talebiyle iş bu davayı açmıştır.

Dava, davalı tarafından davacı aleyhine senede dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü yolla başlatılmış olan icra takibi nedeniyle İİK'nın 72. maddesi uyarınca davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı taraf, araç kiralama sözleşmesine istinaden teminat niteliğinde olan senedin bedelsiz olduğundan bahisle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir. Davalı taraf davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.

Kambiyo senetleri temel hukuki ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Menfi tespit davasındaki bu iddianın ileri sürülüş şekline göre ispat yükü davacıdadır. Davacı, senedin teminat için verildiğini ve muaccel bir borç için verilmediğini kanıtlamalıdır. Dava dosyası kapsamında davacının, teminat senedi iddiasını, senedin teminat için verildiğini, yazılı bir sözleşme veya teslim bordrosuna yazılmış davalının imzasını içeren bir belge ile kanıtlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.