İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/424 K.2024/803

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/424 Esas

KARAR NO: 2024/803

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 13/06/2024

KARAR TARİHİ: 05/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin metal saç üretimi ve satışını yapan firma olduğunu, sipariş adı altında davalıya 300.000,00 TL gönderdiğini, davalının müvekkilinden almış olduğu bedelle ilgili işi yapmadığını, bu bedelin gönderilmesinin sebepsiz kaldığını, davalıdan geri tahsil edilemediğini, --------İcra müdürlüğü --------- esas numaralı icra takibi başladığını, davalının takibe haksız olarak ve kötü niyetli itiraz ederek takibin durdurulduğunu, davalının faize yapmış olduğu itirazın yerinde olmadığını, müvekkilinin tacir olduğu için avans faizi talep edilmesinin hukuka uygun olduğunu iddia ederek;

davanın kabulü ile itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacının göndermiş olduğu para dekontunun açıklama kısmına "sipariş avansı" ibaresini yazdığını, bu açıklamanın sadece davacı tarafı bağladığını, bahsi geçen açıklamayı ve iddiayı kabul etmediklerini, davacının tacir olduğunu ancak müvekkilinin şahıs olduğunu, müvekkilinin davacıyı tanımadığını, taraflar arasında hiçbir ticari ilişkinin olmadığını, bahsi geçen paranın ticari ilişki neticesinde gönderildiğinin ispatının davacı tarafta olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını,

asıl olarak davacı tarafın ----------- isimli bir firma ile ticari ilişki içerisinde olduğunu, davacı taraf uygulamada çek kırma diye adlandırılan işlemi yaptığını, müvekkilinin 20 yıllık arkadaşı olan ---------- isimli şahsın çek kırdırma işlemi yapacağını, bankalarla hacizlik problemin olduğu söylediğini ve kendisine ait olan 300.000 TL paranın müvekkilinin hesabına gelmesi hususunda müvekkilinden ricacı olduğunu, müvekkiline gelen paranın aynı gün içinde müvekkili hesabından çıktığını, davacı ve diğer dava dışı kişiler arasında sorun çıktığını, davacının kötü niyetli olarak müvekkilinden icra yoluyla talepte bulunduğu,

müvekkilinin mağdur olduğunu, davacının başka bir dosyada aynı şekilde para tahsilatı işlemi başlattığını, davacının kötü niyetli olduğunu, tacir vasfındaki davacının elinde hiçbir sözleşme ya da kayıt olmadan müvekkiline sipariş avansı adı altında 300.000,00 TL göndermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak; her türlü dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla görevsizlik itirazın kabulünü, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsilini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :---------- Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıya sipariş avansı adı altında gönderdiği 300.000,00 TL bedelin işin yapılmaması nedeniyle geri iadesine ilişkin başlattığı ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce ----------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalının;*hangi usule göre defter tuttuğunun*2023 ilâ 2024 (bu yıllar da dahil) yıllarına ilişkin vergi matrahlarına ilişkin tüm belgelerin*2023 ilâ 2024 (bu yıllar da dahil) yıllarına ilişkin olarak 21/07/2007 tarih ve ------------ Karar sayılı ------------- kararının atfı ile esnaf işletmesi için öngörülen Vergi Usul Kanunu'nun 177/1. maddesinin 1 ve 3 numaralı bentlerindeki nakdi limitlerin yarısını,

2 numaralı bentteki nakdi limitin tamamını aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığının ve bunlara ilişkin tüm belgelerin Mahkememize bildirilmesi ve gönderilmesi" istenmiş, -------- Vergi Dairesi tarafından müzekkereye "Dairemiz mükellefi 01.01.1989 tarihte işe başladığı 31.12.1992 tarihinde işi bıraktığı ancak mükellefin ---------- Vergi Dairesinde ------- vergi kimlik numaralı ----------- ŞİRKETİ'nde ortaklığı bulunduğu sicil kayıtlarından anlaşılmıştır." şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesi uyarınca "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, (...) öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. (...)"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1-3. maddesi uyarınca "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça,

dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (...) (3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (...)"Mahkememizce yapılan değerlendirmede,

yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri uyarınca bir davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi ve asliye ticaret mahkemelerinde görülebilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) veya TTK'da (veya maddede sıralanan) hususlardan doğması (mutlak ticari dava) gerektiği, eldeki davanın davacının davalıya sipariş avansı adı altında gönderdiği 300.000,00 TL bedelin işin yapılmaması nedeniyle geri iadesine ilişkin başlattığı --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, bu sebeple mutlak ticari dava olmadığı,

bu sebeple davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması gerektiği, bu sebeple ancak davalının tacir ve işletmesinin ticari işletme olarak kabul edilmesi halinde davanın ticari dava olacağı, davalının tacir kabul edilebilmesi için 21/07/2007 tarih ve ----------- Karar sayılı ------------ kararının atfı ile esnaf işletmesi için öngörülen Vergi Usul Kanunu'nun 177/1. maddesinin 1 ve 3 numaralı bentlerindeki nakdi limitlerin yarısını, 2 numaralı bentteki nakdi limitin tamamını aşan düzeyde gelir sağlaması gerektiği,

yine davacının Ticaret Sicil'ine kayıtlı olmasının ve bilanço esasına göre veya işletme hesabı esasına göre defter tutmasının da bu hususta karine teşkil edebileceği, davalı Ticaret Sicili'ne kayıtlı olmadığı gibi ticari işletmesinin bulunduğu ve defter tuttuğuna ilişkin bir veri olmadığı, davalının şirket ortağı olmasının şahsen tacir olduğu anlamına da gelmediği, bu sebeple davalının tacir olmadığı, tüm bu sebeplerle davanın ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve genel görevli mahkemeler olarak asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu kanaatine varılmış, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.