İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/465 K.2025/61

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/465 Esas

KARAR NO: 2025/61

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 03/07/2024

KARAR TARİHİ: 28/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil şirket nezdinde sigortalı maliki ----------Ş olan ve sürücüsünün firari olduğu ----------- plakalı aracın 14/07/2022 tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,----------- plakalı sigortalı aracın olay yeri terk/firari sürücüsü meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğunu, davalı borçlu --------Ş 'nin --------- plakalı aracın işleteni olduğunu, araç işleteninin/sahibinin meydana gelen kazalardan dolayı müştereken ve müteselsilen kusursuz sorumluluğunun söz konusu olacağının kabul edildiğini,

meydana gelen olayda sürücünün kaza yerini terk etmesi ve müvekkilinin kaza nedeniyle dava dışı bariyerlerin onarım bedelini ödemesiyle sigortalısına rücu hakkı doğduğunu, müvekkilinin vaki hasar ihbarına müteakip ---------- hasar dosya numarasından 3.626,82 TL tazminat bedeli ödemesinin ilgilisine yapıldığını, iş bu rücuen tazminat alacağı olan 3.626,82 TL'nin ödeme tarihi olan 28/12/2022 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili için --------İcra Müdürlüğü --------- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiğini,

arabuluculuk yoluna gidildiğini ve anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; davanın kabulü ile ----------İcra Müdürlüğü ---------- esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, müvekkilinin kazaya karışan ---------- plaka nolu aracı finansal kiralama yoluyla kiraladığını ve teslim ettiğini, işleten sıfatının ihbar olunan finansal kiracıya ait olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 91. Maddesi uyarınca zorunlu trafik sigortası yaptırma yükümlülüğü işletene ait olduğunu, 6361 sayılı yasanın 24/4 maddesine uygun olarak Finansal kiralama sözleşmesinin 36/2 maddesinde de zorunlu trafik sigortası yaptırma yükümlülüğünün münhasıran kiracıya ait olduğu açıkça kararlaştırıldığını,

davacı tarafından yapılan poliçede müvekkil şirketin imzası veya talebi olmadığı gibi poliçe bedeli dahi müvekkil şirket tarafından ödenmediğini, poliçenin akidi sıfatıyla müvekkilinden rücuen tazmin talep edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığını, davacıdan finansal kiracının talebi ve ödemesinin yapılması sonrasında yaptırılan zorunlu trafik sigorta poliçesinde müvekkil şirketin imzasının olmadığı gibi yazılı veya sözlü muvafakatinin de olmadığını, hiç kimsenin imzalamadığı bir sözleşmeden dolayı sorumlu tutulamayacağını,

davacı talebini işleten finansal kiracı ----------Ş'ye yöneltmesi gerekirken müvekkil şirkete yöneltmesi hatalı olduğunu savunarak; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME

---------ş., --------- Şirketine müzekkere yazıldığı görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket tarafından ----------- nolu ----------- Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi sigortalı --------- plakalı aracın karıştığı 14/07/2022 tarihli trafik kazasından kaynaklı olarak zarar görene sigorta tazminatı ödeyen davacının davalıya sigorta ettiren ve işleten sıfatıyla rücuuna dair başlattığı --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Davanın haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olduğu,

eldeki davada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 5 ve 16. maddeleri uyarınca davalının yerleşim yeri, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu, davacının ve davalının adresi --------- ve ---------- olsa da, olayın gerçekleştiği ve zararın meydana geldiği -------- Gişeleri'nin -------- Mahkemelerinin yetki çevresi içerisinde bulunduğu, bu sebeple İİK'nun 50. maddesi uyarınca ---------- İcra Dairelerinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından,

davalı --------- Şirketi'nin icra dairesinin yetkisine itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce davacı şirkete poliçenin kim tarafından imzalandığı ve primlerin kim tarafından yatırıldığı sorulmuş, davacı şirketin müzekkere cevabında aşağıdaki hususu bildirdiği görülmüştür: Dava konusu ---------- plakalı aracın 07.10.2020 ilâ 14.12.2023 tarihleri arasında davalıya ait olduğu, 14.12.2023 tarihinden itibaren ---------- Şirketi'ne ait olduğu UYAP ---------- kayıtları üzerinden tespit edilmiştir.

Cevap dilekçesi ekinde yer alan belgelerden dava konusu aracın davalı ile dava dışı ---------- Şirketi arasındaki finansal kiralama sözleşmesine konu olduğu anlaşılmıştır. --------- sayılı ilamında "Dava, ZMSS sözleşmesine dayanılarak, sigorta şirketi tarafından sigortalı aleyhine itirazın iptali şeklinde açılan rücuen alacak istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketinin, davalı şirkete ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık, davalı şirket tarafından dava dışı ---------Ş’ne uzun süreli kiralama sözleşmesi ile teslim edilen sigortalı aracın anılan şirket elinde iken zorunlu trafik sigortası genel şartlarına aykırı olarak kullanılmasından dolayı meydana gelen zarardan sigorta şirketinin, sigortalısına rücu imkanının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigotacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmektedir.

Görüldüğü gibi davalı şirketin işleten sıfatını taşımaması, onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren olduğundan, davalı şirket sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Somut olayda davacı ile davalı arasında 07.07.2009/2010 vadeli ZMSS poliçesi, araç kiralama sözleşmesinden önce düzenlenmiş olup poliçede, sigortalı davalı ----------Ş'dir. Davalı şirket tarafından, kazaya karışan araç, dava dışı ---------Ş’ne 04.06.2007/18.06.2010 tarihleri arasında uzun süreliğine kiralanmış ve kiracıya teslim edilmiştir. Davaya konu trafik kazası 15.12.2009 tarihinde, araç kiracı şirket zilyetliğinde iken meydana gelmiştir.

Davacı sigorta şirketi tarafından kaza nedeniyle 3.kişiye ait araçta meydana gelen hasar bedeli zarar görene ödenmiş ve trafik sigortası genel şartlarının B.4/b maddesi (sürücünün ehliyetsiz olduğu) ile sürücünün ağır kusurlu bulunduğu ileri sürülerek ödenen tazminatın sigorta ettirenden (sigortalı, akit) rücuen tahsili için işbu dava açılmıştır. Davalıya ait aracın kiralandığı şirket, 2918 Sayılı KTK'nun 3.maddesine göre aracın işletenidir.

Ancak KTK'nun 95. maddesi hükmü uyarınca bu dava ZMSS şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabilir" şeklinde içtihat geliştirildiği görülmüştür.Mahkememizce yapılan değerlendirmede,

davanın davacı şirket tarafından --------- nolu Allianz Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi sigortalı ---------- plakalı aracın karıştığı 14/07/2022 tarihli trafik kazasından kaynaklı olarak zarar görene sigorta tazminatı ödeyen davacının davalıya sigorta ettiren ve işleten sıfatıyla rücuuna dair başlattığı --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, davanın davalıya karşı davayı işleten ve sigorta ettiren sıfatıyla açıldığı,

işleten sıfatının KTK md. 3'te "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlandığı, davalının bu tanıma göre finansal kiralayan olması nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığı, bu sebeple yasal olarak zorunlu trafik sigorta poliçesi akdetme yükümlülüğünün de olmadığı, bu sebeple davacının davalının sigorta ettiren sıfatını ispatlamakla yükümlü olduğu,

zira davalının tarafı olmadığı bir sözleşmeden dolayı sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceği, davacı şirket tarafından mahkememize gönderilen müzekkere cevabı dikkate alındığında, davalının dava konusu sigorta sözleşmesine taraf olmadığı, poliçenin dava dışı --------- Şirketi'ne ait olduğu, primlerin bu şirket adına sigorta acentesi tarafından ödendiği, Türk Borçlar Hukuku sisteminde iki tarafın akdettiği bir sözleşme ile üçüncü kişinin (somut olayda davalının) borç altına sokulmasının mümkün olmadığı,

poliçede davalının unvanının yazmasının bu durumu değiştirmeyeceği, davacının davalı ile arasında sigorta sözleşmesi bulunduğunu ve davalının hasar tarihinde sigorta ettiren sıfatı bulunduğunu ispatlayamadığı, bu sebeple davalının davaya konu icra takibinde pasif husumetinin bulunmadığı kanaatine varılmış, davanın mesmu bir icra takibi bulunmaması nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.