İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/65 K.2024/498

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/65 Esas

KARAR NO: 2024/498

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/01/2024

KARAR TARİHİ: 11/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: --------İcra Dairesinin --------- esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkilinin iş makinesi alım-satımının konuşulduğu -------- grubuna katılarak iş makinesi almak istediğini belirttiğini, --------- cep numarasını kullanan şahıs ile iş makinesi konusunda görüşmeler yaptığını, bahse konu makineyi görmek istemesi üzerine konum gönderildiğini, müvekkilinin iş makinesi görmeye gittiğini,

iş makinesini beğenen müvekkilinin -------- cep numarasını kullanan şahısa ulaşarak satın almaya karar verdiğini söylediğini, şahsın müvekkiline kapora göndermesi için iş makinesinin asıl sahibi olan ... isimli davalı şahsın -------- Bankası -------- İBAN numaralı banka hesabını gönderdiğini, müvekkilinin bunun üzerine 500.000,00 TL kaporayı "--------- iş makinesi ödemesi" açıklamasıyla ... isimli davalı şahsın hesabına gönderdiğini, müvekkili tarafından gönderilen kapora, davalı ... hesabına geçtikten sonra davalının, paranın kendisine ait olan şahsi hesabına geldiğini,

iş makinesinin şirkete ait olduğunu belirterek müvekkil tarafından ödenen kaporayı araç satımı yapan aracıya yönlendirdiğini söylediğini, daha sonra davalı "ben paramı almadan makineyi vermem" diyerek makinenin satış işlemlerini de yapmaktan vazgeçtiğini, davalının bu paranın yanlış hesabına gönderildiğini söylediğini, ticari teamül dikkate alındığında hesabına gönderilen paranın yanlış hesabına geldiğini belirterek gelen parayı başka bir hesaba göndermesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının satış işlemlerini tamamlamadığını,

davalının --------- cep numarasını kullanan şahsın hesabına gönderdiğini belirterek müvekkilinin yapmış olduğu ödemeyi iade etmekten kaçındığını, davalı hakkında ---------- Amirliği'ne 24.11.2023 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğunu, Polis ekipleri tarafından müvekkil şirket yetkilisi olan --------- ifadesi alındığını, davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine karar verilmesi gerektiğini iddia ederek;

davanın kabulü ile itirazın iptalini, takibin devamını, ihtiyati haciz talebinin kabulünü, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, müvekkilinin iş makinesi ile gündelik işler yaptığını, kendi adına tescilli --------- model -------- marka iş makinesini satmak amacı ile 19.11.2023 tarihinde ilan verdiğini, 22.11.2023 tarihinde kendini --------- olarak tanıtan bir şahsın --------- nolu telefondan müvekkili arayarak "--------- aradığını, esnaf olduğunu, petrol ve maden ocaklarının olduğunu ilandaki iş makinesini satın almak istediğini, bir petrolünün de körfezde olduğunu, fiyatta ikram yapmasını" söylediğini, müvekkilinin de 2.600.000,00-TL şeklinde fiyatını söylediğini, bunun üzerine telefondaki şahıs "tamam,

iban at sana kapora atayım" dediğini, müvekkilinin de sadece kapora geleceğinden, şahsi hesabı olan -------- bankasına ait ---------- numaralı IBAN hesabını alıcıya gönderdiğini, alıcının kendisine tüm parayı tek bir hesaba gönderebileceğini söylemesi üzerine,

müvekkilinin de fatura keseceğinden kapora dahil tüm paranın şirket hesabına gönderilmesini istediğini, akabinde şirket hesabı olan yine --------- ait --------- hesabını numaraya mesaj olarak gönderdiğini, müvekkil, 24.11.2023 tarihinde iş makinesinin başında adını sonradan öğrendiği --------- isimli şahsı görmüştür ve -------- makineye bakmaya geldiğini söylediğini, müvekkil de iş makinesini çalıştırıp -------- gösterdiğini, sonrasında --------- "iş makinesi vekaleten alacağını" müvekkile bildirdiğini ve müvekkilinin ise "sıkıntı olmadığını" ödemenin yapılması halinde devri vereceğini bildirdiğini,

-------- müvekkilden numarasını istemesi üzerine müvekkil numarasını --------- verdiğini, taraflar cuma namazı sonrası noterde buluşmak üzere sözleştiğini, kaparonun hesabına geldiğini, notere gelindiğinde sahte ---------- ibareli "-------- loder ödemesi" açıklamayı dekontunun gönderildiğini, noterde para alış verişi tamam mı sorusunun sorulduğunu, kendisinin o anda dolandırıldığını fark ettiğini, müvekkilinin --------- bankaya ve karakola gidelim dediğini, --------- gerek yok ben zaten paramı alırım dediğini, --------- Sor.

Numaralı hem davacı şirket yetkilisi ---------- hem de dava dilekçesinde geçen ---------- numaraları kullanıcıları ile --------- isimli şahıs hakkında soruşturma başlatıldığını, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, müvekkilinin adli makamların aracı olarak kullanılması yoluyla dolandırılmak istendiğini savunarak; davanın reddini, %20 'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsilini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : ---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü, ---------- Amirliği'ne müzekkere yazıldığı görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan --------- İcra Dairesi'nin --------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce davalının tacir olup olmadığı hususunda araştırma yapılması kapsamında --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, "Mükellefin İşletme esasına göre defter tuttuğu ve dairemize verdiği 2023 yılı Gelir Vergisi beyannamesi ve 01-03/2024 dönemi gelir geçici beyannamesi yazımız ekinde gönderildiği, Gerçek usulde ticari kazanç elde ettiği tespit edilmiştir." şeklinde cevap verildiği görülmüştür.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesi uyarınca "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda, (...) öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. (...)"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1-3. maddesi uyarınca "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (...) (3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (...)"Mahkememizce yapılan değerlendirmede,

yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri uyarınca bir davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi ve asliye ticaret mahkemelerinde görülebilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) veya TTK'da (veya maddede sıralanan) hususlardan doğması (mutlak ticari dava) gerektiği, eldeki davanın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davası olduğu, bu sebeple mutlak ticari dava olmadığı,

bu sebeple davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması gerektiği, bu sebeple ancak davalının tacir ve işletmesinin ticari işletme olarak kabul edilmesi halinde davanın ticari dava olacağı, davacının tacir kabul edilebilmesi için 21/07/2007 tarih ve ------- Karar sayılı --------- kararının atfı ile esnaf işletmesi için öngörülen Vergi Usul Kanunu'nun 177/1. maddesinin 1 ve 3 numaralı bentlerindeki nakdi limitlerin yarısını, 2 numaralı bentteki nakdi limitin tamamını aşan düzeyde gelir sağlaması gerektiği,

yine davacının Ticaret Sicil'ine kayıtlı olmasının ve bilanço esasına göre veya işletme hesabı esasına göre defter tutmasının da bu hususta karine teşkil edebileceği, davalı Ticaret Sicili'ne kayıtlı olmadığı gibi işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, ancak Vergi Dairesi cevabında açıkça da belirtildiği üzere işletmesinin hasılatlarının ve iş hacimlerinin Vergi Usul Kanunu'nun 177/1.

Maddesinin 1 ve 3 numaralı bentlerindeki nakdi limitlerin yarısını, 2 numaralı bentteki nakdi limitin tamamını aşmadığı, yine davalının faaliyetinin sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayandığının davalının beyanlarından anlaşıldığı, bu sebeple davacının tacir, işletmesinin ticari işletme olarak kabul edilemeyeceği, tüm bu sebeplerle davanın ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve genel görevli mahkemeler olarak asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu kanaatine varılmış, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.