İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/67 K.2024/582

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/67 Esas

KARAR NO: 2024/582

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 26/01/2024

KARAR TARİHİ: 13/06/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 26/01/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin elinde bulunan, -------- Şirketi tarafından keşide edilen çeklerin, müvekkili nezdinde iken kaybedildiğini ve tüm aramalara rağmen çeklere ulaşılamadığını, yasal düzenleme uyarınca, iptal davasını çekin zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda çek üzerinde hak sahibi olan kimselerin açabileceğini, dava konusu çeklerin, gıda ve içecek üretimi yapan müvekkili keşideci ile arasında var olan sürekli ticari ilişkisinden dolayı teminat suretiyle müvekkiline verildiğini, keşideci ile müvekkili firma arasında sıkı ticari ilişkiler bulunduğunu, söz konusu çeklerin de teminat olma saiki ile müvekkiline verildiğini,

mezkur durumda lehtar konumunda bulunan müvekkilinin dava açma ehliyeti bulunduğunu, müvekkilinin hamili olduğu çeklerin ödenmemesi için tedbir kararı verilerek , ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasını, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

--------- Şirketi'nin 06/02/2024 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Şirketi'nin 16/02/2024 tarihli müzekkere cevabı, ----------- Şirketi'nin 26/02/2024 tarihli müzekkere cevabı, --------- Odalar ve Borsalar Birliği 26/04/2024 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Şirketi 16/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Şirketi 22/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, --------- Şirketi 29/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, --------- Şirketi'nin 28/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, --------- Şirketi 04/06/2024 tarihli müzekkere cevabı,

Talebin Hukuki Niteliği. Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali talebidir.Talebin Hukuki Sebebi. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır.

TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu,

aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği , kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ;

uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu kambiyo senedini muhatabın ödemekten menedilmesine(TTK m.757/1) karar verilmiş ve kambiyo senedinin aslının Mahkememize sunulmasına ilişkin ilan, -------- üç defa yayımlanmış(TTK m.762/1),

ancak kambiyo senedinin vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal istemine konu kambiyo senetlerinin talep edenin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu çekin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çeklerin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.