İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/744 K.2025/779

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/744 Esas

KARAR NO : 2025/779

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 15/10/2024

KARAR TARİHİ : 07/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin -------- Mah. --------- Cad.

No:-------- ---------- adresinde oto kiralama ve personel taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, müvekkili adına kayıtlı ------- plaka nolu aracın maddi hasarlı trafik kazasından önce 3.şahıs ----------Ş'ye günlüğü 3.600,00 TL'ye kiraladığını, kiralanan aracın dava dışı şirket şoförü -------- sevk ve idaresinde iken davalı --------- ait olan ve onun sevk ve idaresindeki --------- plakalı araç kazaya karıştıklarını, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı -------- %100 kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketi ise kazaya neden olan ---------- plakalı aracın sigortacısı olduğunu,

icra takibinin yetkili ---------- İcra Dairesinde yapıldığını, davalılardan ------- icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının haksız olduğunu, iptalinin gerektiğini, yetkili icra dairesinin------- İcra Daireleri olduğunu, müvekkilinin-------- firması olduğunu, kazaya karışan araçtan kiralama yoluyla kazanç elde ettiğini, kazanın gerçekleştiği 06/04/2024 tarihinde --------- plakalı aracın günlük kira bedelinin 3.600,00 TL oludğunu, aracın tamir süresinin 34 gün olduğunu, müvekkilinin 3.600,00 TL x 34 gün =122.400,00 TL kazanç kaybına uğradığını,

müvekkiline ait araçta meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde 122.000.00 TL değer kaybı meydana geldiğini, davalı tarafa ati --------- plakalı aracın %100 kusuru ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait -------- plaka nolu araçta meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybının tahsili için davalılar aleyhine "---------İcra Müdürlüğü ---------- esas sayılı icra dosyasında başlatılan icra takibine davalılar tarafından itiraz edildiğini, icra takibinin durdurulduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek;

fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, davalıların --------İcra Müdürlüğü ---------- esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı -------- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, delillerin tebliğ edilmesi gerektiğini, davacının kanunda belirtilen evraklar ile müracaat etmediğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen -------- plakalı aracın müvekkiline ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin davacıya eksper raporuna istinaden 02/07/2024 tarihinde 145.000,43 TL hasar ödemesi yaptığını, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, değer kaybı hesaplamasının ZMMS Genel Şartlar ekinde yapılan değişikliğe göre yapılması gerektiğini,

dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, işbu itirazın iptali davasına konu oluşturan ------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas nolu icra takibi incelendiğinde ödeme emri ile birlikte icra takibine dayanak belge incelendiğinde müvekkilinin ödemekle sorumlu bulunduğu bakiye borç bulunmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin temerrüde düşmediğini, kaza tarihinden değil dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini savunarak;

davanın usulden ve esastan reddini, icra inkar tazminat talebinin reddini, %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

Davalı -------- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkile ait araca ilişkin ZMSS sigortası ile kasko sigortası bulunduğunu, davacının usulüne ilişkin herhangi bir başvuruda bulunmadığını, geçerli bir başvuru olmadığından dolayı dava şartı tamamlanmadığını, davada görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin tali yoldan ana yola çıkarken kazanın meydana geldiğini, davacının hız sınırlarına riayet etmediğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya eksper raporuna istinaden 02.07.2024 tarihinde 145.000,43-TL ödeme yapıldığını, talepleri kabul etmediklerini,

ilgili ödemenin mahsup edilmesi gerektiğini, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatı isteminini kötü niyetli olduğunu savunarak; davanın asliye hukuk mahkemelerine gönderilmesini, davanın reddini, %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

-------- Müdürlüğü, -------Ş'ye müzekkere yazıldığı görüldü. Makine Mühendisi Bilirkişi -------- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---------- tarafından hazırlanan 19/05/2025 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. Davalı ---------Ş'nin yapılan bir kısım ödemelerin değerlendirilmediği itirazı üzerine dosya ek rapor sunulmak üzere bilirkişi heyetine verilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişi --------- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi --------- tarafından hazırlanan 16/07/2025 tarihli ek heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.

GEREKÇE

Davanın haksız fiilden (trafik kazasından) kaynaklanan tazminat alacağına dayalı itirazın iptali davası olduğu, eldeki davada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 5 ve 16. maddeleri uyarınca davalının yerleşim yeri, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu, yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği, davacının ve davalılardan --------Ş'nin adresinin sırasıyla --------- ve -------- olduğu,

mahkememiz yetki çevresi içerisinde bulunduğu kanaatine varıldığından, davalı --------- icra dairesinin yetkisine itirazının reddine karar verilmiştir.Dava konusu alacağın 06/04/2024 tarihli trafik kazası nedeniyle kaynaklandığı, alacağın KTK 109 maddesi uyarınca zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, zamanaşımının TBK 154/1-b.2 uyarınca 12/05/2024 tarihinde --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibinin yapılması ile kesildiği ve yeniden işlemeye başladığı,

15/10/2024 tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının yeniden kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalıların zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

A)UYGULANACAK YASA HÜKÜMLERİ

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."

Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."

Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (...)"

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. Maddesi uyarınca "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. Maddesi uyarınca "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."

B)HUKUKİ DEĞERLENDİRMEDava, davacının mülkiyetindeki --------- plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ---------- numaralı poliçe kapsamında zorunlu trafik sigortacısı olduğu, davalı ---------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın karıştığı 06/04/2024 tarihli trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyeti kaynaklı zararın tahsili için başlatılan -------- İcra Dairesi'nin --------- Esas sayılı takibine vaki itirazların iptali davasıdır.

Davacının eldeki itirazın iptali davasını davalı ---------- yönünden --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine konu tüm alacaklar yönünden, davalı ---------Ş yönünden ise yalnızca 120.000,00 TL değer kaybı zararı yönünden açtığı görülmüştür.Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davalı gerçek kişi yönünden karşı haksız fiilden genel hükümlere göre ve diğer davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu trafik sigorta poliçesi kaynaklı olduğu, davalı --------- sorumluluğundan bahsedebilmek için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması,

davacının zarara uğramış olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağının bulunması gerektiği, yine davalı sigorta şirketinin de hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda diğer davalının kusuru oranında zarardan sorumluluğunun olacağı, davalıların sorumluluğunun tespit edilmesi halinde yukarıda atıf yapılan TBK 61 maddesi uyarınca müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, davacının dava açılmadan önce KTK 97 uyarınca davalı sigorta şirketine değer kaybı zararı için 19/09/2024 tarihinde başvuru yaptığı, özel dava şartının somut olayda yerine getirildiği,

mahkememizce alınan bilirkişi raporlarına göre davalı --------- olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, raporun somut olayın gerçeklerine uygun olması nedeniyle mahkememizce de bu rapora itibar edilebileceği, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere değer kaybına ilişkin zarar miktarının 100.000,00 TL olduğu, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak,

kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu,

zarar ile davalının hukuka aykırı ve kusurlu fiili arasında nedensellik bağının bulunduğu (bilirkişi raporunda zararın fiile uygun olduğunun tespit edildiği), zira zararın fiil neticesinde gerçekleştiği, davalıların zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları, ancak davalı sigorta şirketinin maddi hasara ilişkin yapmış olduğu ödemeler dikkate alındığında bakiye sorumluluk limitinin 40.499,57 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti içinde sorumlu olması nedeniyle onun yönünden fazlaya ilişkin hüküm kurulamayacağı, davacının davalı sigorta şirketi aleyhine faiz yönünden itirazın iptali talebinin bulunmadığı,

değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme bulunmaması nedeniyle -------- değer kaybı zararından tamamen sorumlu olduğu, araç mahrumiyeti zararı yönünden; araç mahrumiyetine ilişkin zarar miktarı belirlenirken yerleşik yargı içtihatları uyarınca "aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra,

davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması” gerektiği, bu esasa uygun olarak düzenlenen atıf yapılan bilirkişi raporunda araç mahrumiyet zararının 24.384,00 TL olarak belirlendiği,

davalı --------- TBK 117 uyarınca kaza tarihi 06/04/2024 tarihinde temerrüte düştüğü, davalının aracının ticari araç olması nedeniyle avans faiz oranının uygulanması gerektiği, kaza tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz miktarının bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere değer kaybı yönünden 5.104,11 TL ve ticari kazanç kaybı yönünden 1.244,59 TL olduğu, tüm bu gerekçelerle davanın her iki davalı yönünden kısmen kabulünün gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.