İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/97 K.2026/321

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/102

KARAR NO : 2026/313

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/02/2025

KARAR TARİHİ : 02/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı---- araçlarının yedek parça satışı ve tedarik alanında faaliyet gösterdiği, davalı ------ ile ticari ilişkiye girdiği, bu kapsamda davalıya çeşitli yedek parça ürünleri satıldığı, teslimatların tam ve usulüne uygun şekilde yapıldığı ancak bedellerin ödenmediği, müvekkil şirketin alacağına ilişkin muavin hesap kayıtları ve düzenlenen faturaların mevcut olduğu, borcun likit ve muaccel nitelikte olduğu, borcun ödenmemesi üzerine ---- İcra Müdürlüğü'nün ------ sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı,

ancak davalı, borcunun bulunmadığı iddiasıyla 02.02.2024 tarihli dilekçesiyle haksız ve kötü niyetli bir şekilde takibe itiraz ettiği, bu nedenle takibin durduğu, müvekkilinin alacağını tahsil edemez hale geldiği, dava şartı arabuluculuk kapsamında ------ Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğu, sürecin 18.04.2024 tarihinde yapılan toplantıda anlaşmazlık tutanağı düzenlenerek sonuçsuz kaldığı, davalının itirazının mesnetsiz ve kötü niyetli olduğu, yalnızca zaman kazanma amacı taşıdığı, alacağın faturalar ve ticari defter kayıtları ile sabit olduğu,

yukarıda ayrıntılı olarak izah edilen ve Sayın Mahkemece re'sen tespit edilecek tüm sebeplerle: öncelikle, müvekkil ----- alacağının hukuken güvence altına alınması için teminatsız ihtiyati haciz talebimizin kabulüne, davalı borçlu -----.

İcra Müdürlüğü ----. sayılı icra dosyasındaki haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, müvekkil ------ alacağına takip tarihinden itibaren ticari işlere uygulanacak ticari avans faizinin uygulanmasına, davalı borçlu ------- asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ---- Müdürlüğünün ------. Sayılı dosyasından girişilen icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. İcra Dosyası : Davacı tarafından ----.İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyası ile 24.01.2024 tarihinde 3.978,82 TL alacak için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından 02.02.2024 tarihinde icra takibi ile ödeme emrine, borca, faiz ve tüm fer ‘ilerine itiraz edildiği ve takibin durduğu görülmüştür.

Dava yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Mali İnceleme Bilirkişi Raporu;

Davacının 2022-2023-2024 dönemine ait ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; 2022-2024 dönemi envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin Vergi Usul Kanunu’nun ‘Tasdik Zamanı’ başlıklı 221. maddesine uygun olarak süresinde yaptırıldığı, davacının anılan dönemlerde e-defter mükellefi olduğu, 2022-2024 dönemi için Gelir İdaresi Başkanlığı onaylı yevmiye ve defteri kebir açılış ile kapanış beratlarının süresinde alındığı, ayrıca ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak zamanında yapıldığı tespit edilmiştir.

. Davalı Defter İncelemesi; Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalıya tebliğ olduğu, davalı tarafça dava dilekçesine cevap sunulmadığı, duruşmalara katılmadığı, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı görülmüş olup Sayın Mahkemece verilen görev doğrultusunda davalı ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılamamıştır.

Davacının incelenen ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (24.01.2024) itibariyle davalıdan 3.978,82 TL alacaklı gözüktüğü görülmüştür.

Davacının takip dayanağı fatura içeriği mal teslimini veya hizmeti ifa ettiğini ispat etmesi gerekmektedir. Bu hususta değerlendirme yapmadan önce e-arşiv faturasının teslim / tesellüm uygulamasının mevzuatına kısaca bakmamız gerekir. Zira davacı taraf efatura (Ticari Senaryo) ya da e-fatura (temel fatura senaryosu) mükellefi olmadığından, e-arşiv faturası keşide etmiştir. E-Arşiv faturasının ve içeriği hizmetinin / malın tesliminin somut delillerle ispat edilmesi gerekmektedir. E-Arşiv Faturasının alıcıya Teslimi Yönünden; Öncelikle E-Arşiv Faturası ile E-Fatura arasındaki temel farklarını açıklamak faydalı olacaktır.

E-Arşiv Faturası, e Fatura sistemine kayıtlı olmayan kişi ve kuruluşlara düzenlenen eFaturalardır. E-Fatura’da, fatura elektronik ortamda alıcısına iletilir ve kâğıt çıktı alınamaz, e-Arşiv Fatura’da ise alıcı e-Fatura kullanıcısı olmadığı için, fatura hem elektronik hem de kâğıt çıktı olarak iletilebilir.

E-Faturaların gönderilip alınmasını sağlayan gönderim merkezi Gelir İdaresi Başkanlığının bünyesindedir. Ekstra bir raporlama yapmaya gerek yoktur. Fakat e-Arşiv Faturalarının günlük olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’na raporlanmalıdır. Bu hizmet, genellikle e-Arşiv Fatura hizmetini sağlayan çözüm ortağı tarafından yerine getirilir.

E-Fatura, alıcısına GİB üzerinden E-Fatura kapalı devre sistemiyle ulaştırılır. Göndericiler ve alıcılar bu sistem üzerinden işlem yapabilirler. Dolayısıyla GİB anında haberdar olur, iptal edilemez, ancak fatura alıcısı ret veya iade yapabilir. E-Arşiv Fatura muhatabına mail veya SMS ile ulaştırılır, E-Fatura’da Entegrasyon, GIB Portal veya Özel Entegratör yöntemlerinden biri kullanılır. E-Arşiv kullanıcıları ise Özel Entegratör ya da kendi bilgi işlem sistemlerine onay alarak kullanabilir.Bu farklılıklardan da anlaşılacağı gibi E-Arşiv faturasının, dolayısıyla içeriği malın alıcısına tesliminin usulüne uygun delillerle ispatlanması gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalardan anlaşıldığı üzere, e-arşiv faturalarının içeriği malların tesliminde ispat belgesi olanak kullanılmasında alıcısının belirttiği herhangi bir e-posta adresine gönderilebildiği, kâğıt ortamında kesilen fatura gibi alıcısının fiziki ya da elektronik onayının gerektiği şeklindedir.Somut olayda; davacı tarafından davalı adına yedek parça satışına istinaden düzenlenen faturaların earşiv fatura şeklinde düzenlendiği, bu faturalar üzerinde “irsaliye yerine geçer” ibaresinin yer aldığı, ancak teslim ve tesellüme ilişkin olarak faturalar üzerinde isim veya imza bulunmadığı görülmüştür.

Ayrıca, söz konusu e-arşiv faturalarının davalıya hangi yolla iletildiğine dair herhangi bir bilgi veya belgenin dosyada mevcut olmadığı, faturaların davalıya tesliminin ispatı gerektiği, bunun yanında, fatura içeriğine konu mal ve hizmetin davalıya ifa edildiğini gösterir imzalı sevk irsaliyesi veya teslim/tesellüm anlamında eşdeğer nitelikte bir belgenin de bulunmaması nedeniyle, dosya kapsamındaki deliller ışığında takip konusu faturalarla ilgili mal tesliminin ispatının gerekli olduğu kanaati belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, ----.İcra Müdürlüğünün -----Sayılı dosyasından girişilen icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir.Davacıya ait 2022–2024 dönemi envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin, Vergi Usul Kanunu’nun 221. maddesi (“Tasdik Zamanı”) uyarınca süresinde yapıldığı; davacının ilgili dönemlerde e-defter mükellefi olduğu; söz konusu yıllara ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı onaylı yevmiye ve defteri kebir açılış ile kapanış beratlarının zamanında alındığı; ayrıca ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının da Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği,

Ticari defter kayıtları itibarıyla davacının, takip tarihi olan 24.01.2024’te davalıdan 3.978,82 TL alacaklı gözüktüğü, Davacının takip dayanağını açık hesap bakiyesini oluşturan davalı adına düzenlenen faturaların e-arşiv niteliğinde olduğu; ancak bu faturaların davalıya hangi yolla tebliğ edildiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı; faturaların davalıya tesliminin ayrıca ispatlanması gerektiği; bunun yanında, faturaya konu mal veya hizmetin davalıya ifa edildiğini gösteren imzalı sevk irsaliyesi ya da teslim/tesellüm anlamında eşdeğer nitelikte bir belgenin mevcut olmadığı,

dolayısıyla dosya kapsamındaki mevcut deliller itibarıyla takip konusu faturalar yönünden davacının mal teslimini ispat etmesi gerektiği anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.