İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/241 K.2023/309

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/241 Esas

KARAR NO: 2023/309

ASIL DAVA

Menfi Tespit ve İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

ASIL DAVA TARİHİ: 26/02/2018

BİRLEŞEN DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan),

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 27/02/2018

KARAR TARİHİ: 23/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil iş yerinde ---- tarihinde geceleyin kasa patlatmak suretiyle hırsızlık yapılarak meşru hamili, olduğu 18 adet çek çalındığını, bu çekler hakkında ------ sayılı dosyası ile çek iptali davası açıaldığını, tedbiren ödeme yasağı kararı alındığını ve ------ adet ilan yaptırıldığını, ayrıca-----dosyası ile şikayette de bulunulduğunu, bu çeklerden keşidecisinin ------ bedelli olan çek davalı tarafından bankaya ibraz olunduğunu, arkasına tedbir kararı şerhi düşüldüğünü fakat davalı ------ sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

müvekkilin bu çekin meşru hamili olduğunu beyanla icra takibi ve haciz tehdidi altında olduğunu, bu nedenle icranın durdurulmasını, yargılama neticesinde işbu çekin tarafına iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil iş yerinde ----- tarihinde geceleyin kasa patlatmak suretiyle hırsızlık yapılarak meşru hamili, olduğu 18 adet çek çalındığını, bu çekler hakkında ------ sayılı dosyası ile çek iptali davası açıaldığını, tedbiren ödeme yasağı kararı alındığını ve ------adet ilan yaptırıldığını, ayrıca ------- esas sayılı dosyası ile şikayette de bulunulduğunu, bu çeklernden keşidecisinin ----- bedelli olan çek davalılar tarafından bankaya ibraz olunduğunu, müvekkilin bu çekin meşru hamili olduğunu, dolayısıyla çekin arka yüzündeki müvekkile ait ------sahte olduğunu, bu kaşe hırsızlar tarafından yaptırılmış sahte bir kaşe olduğunu,

hem logo farklıdır hem de ----- olarak yazıldığını, imzanın sahte olduğunu, müvekkil ve keşidecisi ------- birlikte heran icra takibi ve haciz tehdidi altında olduğunu, bu nedenle icranın durdurulmasını, yargılama neticesinde işbu çekin tarafına iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Asıl davada davalı --- vekili cevap dilekçesinde özetle;---- meşru hamili olduğu keşidecisi ---- bedelli çek ödenmediğinden----- dosyasından icra takibine konu edildiğini, müvekkili iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, müvekkili çeki kendisinden önceki ciranta olan --- olan ticaretinden dolayı aldığını, müvekkiline ait---- almış olduğu malları ---- kendi adına satmakta olduğunu, almış olduğu mallar mukabilinde davaya konu çek --- tarafından davalı--------- verildiğini,

müvekkili kendisinden önceki ciranta ile olan ilişkisinden sorumlu olup önceki cirolar ile ilgili olarak araştırma yapma yükümlülüğü bulunmadığını beyanla davacının taraf sıfatı bulunmadığından bu davacı açısından davanın husumet nedeni ile usulden reddini, bu talebi kabul edilmediği takdirde esasa ilişkin itirazlarımızın kabul edilerek davanın reddini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı----- vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkil toptan perakende et ticareti yaptığını, davalılardan ------- aldığı etin karşılığı olarak davaya konu çeki de ödeme olarak müvekkil şirkete verdiğini, iyniyetli hamil olan müvekkil gününde çeki bankaya ibraz ettiğini, çekin karşılığının olmadığını ve çekle ilgili sorunları öğrenmesi üzerine, mezkur çeki davalılardan, müvekkilin muhatabı olan ----- çeki iade ettiğini ve alacağını aldığını, dolayısı ile müvekkile husumet yönetilemeyeceğini, davanın esastan ve husumetten reddini, mahkeme masrafları ile avukatlık ücreti vekaletinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ise de; davalılar tarafından cevap dilekçesi ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı dava konusu çeklerin istirdadı talebine ilişkindir.

Asıl ve birleşen davada davacı, dava konusu çeklerin davacıya ait iş yerindeki hırsızlık sonucu çalındığını, davacıya ait imzaların ve cironun sahte olduğunu, davalıların meşru ciranta ve hamil olmadıklarını, davaya konu çeklerin istirdadına ve iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı ----------davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada diğer davalılar, usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları incelenmiş, yargılama sırasında 28/02/2018 tarihinde kabul edilen 7101 sayılı kanunun 61. maddesi ile 6102 sayılı T.T.K.'nın 4. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilmesi sebebiyle basit yargılama usulüne geçilmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, mahkememizce tedbir ara kararları verilmiş, birleşen ----- dosya arasına alınmış, ------ celp edilmiş,

----- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, ---- dava konusu çek bilgileri celp edilmiş,---- davalının --- celp edimiş,------- davalının esnaf kaydı bilgileri celp edilmiş,------ davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.

Asıl ve birleşen dava yönünden;

TTK 792. Maddesinde; " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." denilmektedir.

Yargılama aşamasında davalı -------- tarafından------ tarihli beyan dilekçesi ile dava konusu çeklerin hamili olduğunu ve davacının istirdat talebini kabul ettiği anlaşılmıştır.

HMK 308. Maddesinde; "Kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur" denilmektedir.

Kabul davayı sona erdiren taraf işlemlerindendir. Buna göre kabul davalının talep sonucuna, kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. Bu anlamda davalı taraf davayı kabul etmekle dava sona ermiştir. Davalı celse arasında sunduğu ---- tarihli dilekçesinde, asıl ve birleşen davayı kabul ettiğini beyan etmiş, celp edilen evraklarda dava konusu çeklerin son hamilinin davalı ---- olduğu anlaşılmış, asıl dava yönünden davanın HMK 308. maddesi gereğince kabulüne,----- dosyasına konu keşidecisinin---------bedelli olan çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine, birleşen dava yönünden, davanın kısmen kabulüne, davalı ---- yönünden davanın HMK 308. maddesi gereğince kabulüne, dava konusu keşidecisinin ------------ bedelli çekin davalı---- alınarak davacıya iadesine karar verilmiştir.

TTK 792 maddesi dikkate alındığında çek istirdatı davası çeki elinde bulunduran son hamile karşı açılması gerekmektedir.-----------Her ne kadar davacı vekili tarafından birleşen dosyada ----dışındaki diğer davalılar yönünden de istirdat talebinde bulunulmuş ise de; çek istirdatı davası son hamile karşı açılabileceği, --- tarihli beyan dilekçesi, diğer müzekkere cevapları ile çeklerin arkalı önlü görüntüleri ve ciro zinciri dikkate alındığında davalı ----- dava konusu çeklerin son hamil olduğu anlaşılmış, birleşen dava da ------dışındaki diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Feragat ve kabul halinde yargılama gideri HMK'nın 312. Maddesinde düzenlenmiş olup anılan madde de " Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir." denilmektedir. Davalının davayı kabul etmesi sebebiyle HMK.312/1 maddesi gereğince yargılama giderinin ve vekalet ücretinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.