İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/235 K.2019/592

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/235 Esas

KARAR NO : 2019/592

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 08/05/2019

KARAR TARİHİ : 14/05/2019

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacının mahkememize 08/05/2019 tarihinde göndermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; ----------dan aldığı çek koçanından kullandığı ve bankaya iade ettiği çeklerden bir yaprağını bankada kaybolduğu tarafına bildirildiği, banka çek rapyrağını kendisinin iade etmediği üzerinden işlem yaptığı, iade edilmeyen çek yaprağı karşılığında hesabına bloke konulduğu, Müşteri: ..., müşteri numarası -----, Hesap no: ---- ibraz edilmeyen çek no: ------ bir yaprak, bankaya ibraz edilmeyen ------- tarihinden beri zaman aşımına ve çekin iptaline karar verilerek hesabından banka adına konan blokenin kaldırılmasını talep ve dava ettiği görülmüştür.

İNCELEME ve GEREKÇE: 6102 sayılı TTK'nın 757, 763 ve 764/1 maddelerine dayalı çekin zayi sebebiyle iptali isteminden ibarettir.

Dava dilekçesi incelendiğinde iptali istenen çekin davacının kendi çek hesabından verilmiş yani keşidecisi ve hesap sahibi de bizzat davacı olan çek yaprağı olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu çek yaprağının henüz kullanıldığına dair bir emare bulunmadığından bu beyana göre iptali istenen çek yaprağı TTK. nun 651. maddesi anlamında "kıymetli evrak" vasfında da sayılamaz.

TTK.'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin (senedin) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur. İptale konu belgenin "kıymetli evrak" olması da şarttır. (T.C. Yargıtay -------. Hukuk Dairesinin ESAS NO : ------,KARAR NO : ---- )

Davacının dava dilekçesindeki beyanları dikkate alındığında dava konusu ettiği ve iptalini istediği çek yaprağının 6102 Sayılı yasa TTK'nun 780. maddesindeki yasal unsurları taşımadığı, lehtar ya da hamil olmayan (keşideci durumunda olan) davacının işbu çek iptali davasını açmakta hukuki yararı ve aktif davacı sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, TTK 651, 757 ve devamı maddelerde yer alan yasal düzenlemeye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, yasal unsurları taşımayan çek yaprağının yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadığı, gasp edilmeleri, çalınmaları veya kaybedilmeleri halinde iptali de istenemeyeceğinden hukuki yarar yönünden ve dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.