İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/238 K.2024/978

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/238 Esas

KARAR NO: 2024/978

Asıl davada, birleşen ------ esas sayılı dosyasında ve birleşen ----- esas sayılı dosyasında

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

ASIL DAVA TARİHİ: 03.07.2020

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ (2020/240):03.07.2020

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ (2021/127):26.02.2021

KARAR TARİHİ: 19.11.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ----- ve ona tekaddüm eden ----kapsamında,---- sayılı fatura muhteviyatı net ------ nolu tank konteyner----- denizyoluyla nakliyesini müteakip tahliye limanı ---- sahasında istiflendiğini,-------- çevresinde hakim olan şiddetli yağmur, dolu ve fırtına esnasında liman sahasında bulunan büyük bir vincin konteynerler üzerine devrilmesi neticesinde dava konusu tank konteyner ağır şekilde hasarlandığını, ----- tarihinde----- ilgililerin katılımı ile düzenlenen ------- hasar ayrıntısı ile tespit edildiğini, hasarın,

fırtına esnasında dört tekerlekli ve bir sabit konteyner vincinin konteynerler üzerine devrilmesi ve akabinde yangın çıkması suretiyle konteynerin delinip ürünün bir kısmının akarak zayi olması ve/veya yanması, aşırı ısıya maruz kalması suretiyle meydana geldiğini, --- Tarihli davalı yetkilileri ve firma yetkilisinin katılımı ile düzenlenen tutanaklarda olay sonrasında------- nolu tank konteynerin yırtılmak ve delinmek suretiyle hasarlandığı, bir miktar emtianın akarak zayi olduğu kalan emtianın bir başka konteynere aktarıldığı yapılan tartımda 19.250,00 kg emtianın sağlam olduğu,

5.390,00kg emtianın zayi olduğu tespit edildiğini, sigortalı ile müvekkili şirket arasında münakit ve bir delil anlaşması mahiyetinde olan ----- maddesinin amir hükmüne göre sigorta tazminatı ödediğinden sigortalısının haklarına halef olunduğunu, aynı zamanda Borçlar Kanunu temlik hükümleri çerçevesinde temlik alacaklısı sıfatını kazandığını, meydana gelen hasardan konteynerleri muhafaza ile yükümlü davalı liman işletmecisi sorumlu olduğunu, alacağın tahsili amacıyla--sayılı icra dosyasına kayden 6.696,05 EUR asıl alacak 146,62 EUR işlemiş faizin tahsili için icra takibine geçildiğini,

borçlunun borca ve işlemiş faize yaptıkları itiraz üzere takibin durduğunu belirterek açıklanan nedenlerle; davalı/borçlunun---------- sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı koşullarla devamına, yargılama harç ve masraflarının, dava vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen------ esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

----- ve çevresinde hakim olan şiddetli yağmur, dolu ve fırtına esnasında liman sahasında bulunan büyük bir vincin konteynerler üzerine devrilmesi neticesinde dava konusu tank konteynerin ağır şekilde hasarlandığını, ------ ilgililerin katılımı ile düzenlenen -------- hasar ayrıntısının tespit edildiğini, hasarın fırtına esnasında 4 tekerlekli ve bir sabit konteyner vincinin konteynerler üzerine devrilmesi ve akabinde yangın çıkması suretiyle konteynerin içinde ürün yangından etkilenerek aşırı ısıya maruz kalarak zayi olması suretiyle meydana geldiğini,

----- Tarihli davalı yetkilileri ve firma yetkilisinin katılımı ile düzenlenen tutanaklarda olay sonrasında----- konteynerin yangından etkilendiği dış izalasyon kaplama sacı ve izalosyon malzemelerinin yanmış olduğunun tespit edildiğini, olay akabinde ürün ---- tank konteynere aktarılarak mahrece iade edildiğini, yapılan analizlerde asitik oranı yüksek çıkmakla ürünün imha edilmesine karar verildiğini,----- nolu tank konteynerin muhteviyatı ---- zayi olması sebebiyle hasar tutarı ----- muafiyet tenzilinden sonra nihai tazminat tutarı ----tespit edilerek sigortalıya tediye edildiğini,

sigortalı ile müvekkili şirket arasında münakit ve bir delil anlaşması mahiyetinde olan ------- amir hükmüne göre sigorta tazminatı ödediğinden sigortalısının haklarına halef olunduğunu aynı zamanda Borçlar Kanunu temlik hükümleri çerçevesinde temlik alacaklısı sıfatını kazandığını, meydana gelen hasardan konteynerleri muhafaza ile yükümlü davalı liman işletmecisinin sorumlu olduğunu, her ne kadar vinç(ler)in devrilmesine şiddetli fırtına sebebiyet vermiş ise de liman işletmesi ------- tarafından yapılan şiddetli fırtına uyarınca dikkate alınmadığını, fırtınanın ani ve beklenmedik bir şekilde gelmediğini,

alacağın tahsili amacıyla ------ Sayılı icra dosyasına kayden -----işlemiş faizin tahsili için icra takibine geçildiğini, borçlu kuruluşun borca ve işlemiş faize yaptıkları itiraz üzere takibin durduğunu, davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin aynı koşullarda devamı için işbu itirazın iptali davasının ikame edildiğini belirterek; davanın kabulüne, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen ----------- sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete nakliyat emtia sigortası abonman poliçesi ve ona tekaddüm eden klozu hükümleri kapsamında ----- tarih ----- sayılı fatura muhteviyatı net ------------sıvı kimyasal maddesi içeren---------konteyner---------- deniz yoluyla nakliyesini müteakip tahliye limanı ---- limanı konteyner sahasında istiflendiğini, ---- tarihinde ------- ve çevresinde hakim olan şiddetli yağmur dolu ve fırtına esnasında liman sahasında bulunan büyük bir vincin konteynerler üzerine devrilmesi neticesinde dava konusu tank konteyner ağır şekilde hasarlandığını,

28/07/2017 tarihinde ----------- ilgililerin katılım ile düzenlenen denetim tutanağında hasar fırtına esnada 4 tekerlekli ve bir sabit konteyner vincinin konteynerler üzerinde devrilmesi ve akabin de yangın çıkması nedeniyle zayi olduğunu, kalan emtianın bir başka konteynere aktarıldığını, yapılan tardımda 26.000,00 Kg emtiadan 13.800,00 Kg emtianın akarak zayi olduğunu, meydana gelen hasardan konteynerleri muhafaza ile yükümlü davalı liman işletmecisinin sorumlu olduğunu, alacağın tahsili amacıyla -------dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunu takibe itiraz ettiğini,

takibin durduğunu arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne itirazın iptaline takibin devamına ve mahkememiz dosyasının ------sayılı dosyası ile birleştirilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Asıl davada ve birleşen davalarda davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin kamu hizmeti ifa eden bir kamu kuruluşu olduğunu, bu durumda idarelerin hizmet kusurundan kaynaklanan olaylar sebebiyle açılan davaların görüleceği yargı yolunun idari yargı yolu olduğunu, müvekkil ile davacı şirket arasında ticari sözleşme ilişkisi bulunmadığını, müvekkil şirketin tacir sıfatına sahip olmayıp kamu hizmeti ifa ettiğini, davanın yargılama merciinin ticaret mahkemeleri olmadığını, Aşağıda açıkladığımız şekilde. dava konusu zarar limanda| meydan gelen şiddetli fırtına, mücbir sebep nedeniyle meydana gelmiş olup davada husurhetin------- yöneltilmesi gerektiğinden davaya husumet yönünden itiraz ettiklerini,

Türk Borçlar Kanununda haksız fiil ve rücu davaları için düzenlenen 2 yıllık süre içerisinde açılmadığından zamanaşımına uğradığını, dava ve rücu talepleri konusu zararların ---------- oluşan şiddetli rüzgar ve fırtına sonucunda meydana geldiğini, bu durumun müvekkili teşekkül tarafından öngörülemez ve önlenemez nitelikte dışsal ve olağanüstü bir doğal durum olduğunu, olayda müvekkili teşekkülün kusuru bulunmadığından ve zarar ile zararı doğuran olay arasında müvekkili teşekkülü açısından illiyet bağı kopmuş olduğundan dava konusu zarardan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığının,

zararın meydana getiren hava olayı ilgili kuruluşlar tarafından tahmin edilemediğini, bölgede fırtına beklenmediği belirtilmiş ve müvekkiline herhangi bir uyarıda bulunulmadığını, ---- numaralı hava tahmin raporunda, ---------- kapsayan 3 gün için herhangi bir fırtına ya da şiddetli yağış beklenmediğinin belirtildiğini, davacının talep ettiği zararlarda, müvekkilinin teşekkül kusurlu olmadığından sorumluluğunun da bulunmadığını, kaza tarihinde ve öncesinde liman sahasında bulunan vinçlerin kontrollerinin zamanında ve yetkili kişilerce yapıldığını ve güvenlik önlemlerinin alındığını,

dava konusu olağanüstü doğa olayının vinçlerin çalışma sistemlerini bozduğunu ve alınan önlemlerin imkansız hale getirdiğini, dava konusu edilen zararların davacı şirket tarafından hangi tarihte sigortalısına ödendiği ödeme dekontlarından anlaşıldığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın görev, husumet, işbölümü, zamaaşımı itirazları yönünden reddine, davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.Birleşen------------esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin kamu hizmeti ifa eden bir kamu kuruluşu olduğunu, bu durumda idarelerin hizmet kusurundan kaynaklanan olaylar sebebiyle açılan davaların görüleceği yargı yolunun idari yargı yolu olduğunu, müvekkil ile davacı şirket arasında ticari sözleşme ilişkisi bulunmadığını, müvekkil şirketin tacir sıfatına sahip olmayıp kamu hizmeti ifa ettiğini, huzurda görülen dava, Türk Borçlar Kanununda haksız fiil ve rücu davaları için düzenlenen 2 yıllık süre içerisinde açılmadığından zamanaşımına uğradığını, zararın meydana getiren hava olayı ilgili kuruluşlar tarafından tahmin edilemediğini,

bölgede fırtına beklenmediği belirtilmiş ve müvekkiline herhangi bir uyarıda bulunulmadığını, ----- numaralı hava tahmin raporunda, ------- tarihlerini kapsayan 3 gün için herhangi bir fırtına ya da şiddetli yağış beklenmediğinin belirtildiğini, davacının talep ettiği zararlarda, müvekkilinin teşekkül kusurlu olmadığından sorumluluğunun da bulunmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın görev, husumet, işbölümü, zamaaşımı itirazları yönünden reddine, davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Asıl ve birleşen davalarda dava, nakliyat emtea sigorta poliçesinden kaynaklanan zararın sigortalıya ödendiği iddiasına dayalı olarak açılan halefiyete dayalı rücuen tazminat davasıdır.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları incelenmiş, yargılama sırasında kabul edilen 7251 sayılı kanun ile T.T.K.'nın 4. maddesinin değiştirilmesi sebebiyle basit yargılama usulüne geçilmiş,

hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, birleşen -----sayılı dosyası dosya arasına alınmış,---- dosyası ----- üzerinden celp edilmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, ------- Müdürlüğünden davaya konu edilen tank konteynerların ve üzerine düşen vinçlerin kiralama bilgilerinin ve -------gümrük beyannameleri, hizmet faturaları ve gümrük belgelerinin celp edilmiş, ---- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, ---- tarihli bilirkişi heyet raporu, --- tarihli bilirkişi heyet ek raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

Asıl davada itirazın iptali istemine konu, --------sayılı takip dosyasının incelenmesinde;-------- tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı borçlunun davalı olduğu; takibin 6.696,05 Euro asıl alacak ve 146,62 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.842,67 Euro alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 23.07.2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 30.07.2019 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı,

davanın 03.07.2020 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 40.633,44 EUR karşılığı 314.299,66 TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.

Birleşen ------ dosyasında itirazın iptali istemine konu, --------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde;16.07.2019 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı borçlunun davalı olduğu; takibin 39.762,80 Euro asıl alacak ve 870,64 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.633,44 Euro alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 23.07.2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 30.07.2019 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı,

davanın 03.07.2020 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 6.842,67 EUR karşılığı 50.293,62 TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır. Birleşen ----- dosyasında itirazın iptali istemine konu, --------- takip dosyasının incelenmesinde.

07.07.2020 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı borçlunun davalı olduğu; takibin 25.538,00 Euro asıl alacak ve 1.684,11 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.222,11 Euro alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 13.07.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 17.07.2020 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 26.02.2021 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde27.221,11 EUR karşılığı 239.461,38 TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinin 28.11.2022 tarihli raporunda özetle, ------ göre.

Uyuşmalık konusu --------- ürünün fiziksel ve kimyasal yönden bozulma ve bozunmaların görüleceği kuvvetle muhtemel görüldüğünden: 27.07.2017 tarihinde meydana gelen ve anlık olarak yaşanan İstanbul ve çevresinde şiddetli yağmur, dolu ve fırtına esnasında yeterli önlem ve denetim ve kontrolü sağlayamayan davalı ------- olayda kusurlu olacağı ancak genede takdirin Mahkemeya ait olacağı, vinçlerin tasarım, imalat ve montajlarında gerekli standart kullanılmış, hiç arıza yapmayan, hiç hasar görmeyen, her türlü harici yüklere süper dayanıklı vinç yerine,

belirli görevleri belirli şartlar altında yapan belirli limitler ile sınırlandırılmış ve haliyle belirli dış yüklere dayanabilen vinçler sahada kullanıldığını, dosya içeriğinde sunulan bilgilere göre sahalarda hasar gören vinçlerin işletme ve periyodik kontrol ve bakım faaliyetlerinin normal standartlarda olduğu, yetkili birimler tarafından yapıldığı,-Meteoroloji Mühendisliği Değerlendirmesine göre.

Olay günü Bu ölçekte meydana gelen rüzgar ve hava şartları, olay yerinde oluşan hasarları meydana getirmesi yüksek olasılıktadır.

Sonuç olarak olay günü olay yerinde vinçlerin devrilmesi olumsuz hava şartları nedeniyle oluştuğunu, vinçlerin devrilmesinde, hasarlanmasında, üzerilerine düştüğü konteynerlerin hasarlanmasında, Liman İşletmesine yüklenecek herhangi bir kusur ve ihmal olmadığı,-Genel Değerlendirmeye Göre; davalının hem yapı malikinin sorumluluğu hem de tehlike sorumluluğu nedeniyle kusursuz sorumlu olduğu, mücbir sebeplerin varlığı halinde kusursuz sorumlulukta nedensellik bağının koptuğu, zararın ortaya çıkmasından fırtınanın mücbir sebep olarak kabul edilmesinin ve davalının sorumlu olmadığı yönündeki değerlendirmeye katılmanın mümkün olmadığı,

makine mühendisliği bakımından yapılan değerlendirmede vinçlerin açısının fırtına ile birleşmesi nedeniyle devredildiğinin ortaya konulduğu, kusursuz sorumluluk hallerinde mücbir sebep kavramının dar yorumlanması gerektiği, " yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 15.08.2023 tarihli ek raporunda özetle, "Vinçlerin tasarım, imalat ve montajlarında gerekli standart kullanılmış, hiç arıza yapmayan, hiç hasar görmeyen, her türlü harici yüklere süper dayanıklı vinç yerine, belirli görevleri belirli şartlar altında yapan belirli limitler ile sınırlandırılmış ve haliyle belirli dış yüklere dayanabilen vinçler sahada kullanıldığını,

dosya içeriğinde sunulan bilgilere göre sahalarda hasar gören vinçlerin işletme ve periyodik kontrol ve bakım faaliyetlerinin normal standartlarda olduğu, yetkili birimler tarafından yapıldığı, kök raporda, mücbir sebep tespitinde, Vinç konum açılarının kritik hali ile Fırtına Yönü ile birlikteliği eşit neden kabulü ile yanlış anlaşıldığı için "sadece fırtınanın mücbir sebep olmadığı" ifadesi yerine doğru ifadenin, mücbir sebebin "çok şiddetli fırtına olduğu", devrilen bazı vinçlerin o andaki konumu gereği bu devrilmeye yatkınlık halleri ile devrilmeyi kolaylaştırdığı,

olay günü Bu ölçekte meydana gelen rüzgar ve hava şartları, olay yerinde oluşan hasarları meydana getirmesi yüksek olasılıktadır.

Sonuç olarak olay günü olay yerinde vinçlerin devrilmesi olumsuz hava şartları nedeniyle oluştuğu, vinçlerin devrilmesinde, hasarlanmasında, üzerilerine düştüğü konteynerlerin hasarlanmasında, Liman İşletmesine yüklenecek herhangi bir kusur ve ihmal olmadığı, -Makine Mühendisi bilirkişisi ve Meteoroloji Mühendisi bilirkişisinin görüşü, Somut olayda gerçekleşen fırtınanın mücbir sebep niteliğinde olduğu, teknik yönden detaylı olarak açıklanan nedenler çerevesinde, Makine Mühendisi olarak,

Meteoroloji bilirkişisinin görüşü ile aynı görüşte olduğunun, somut olayda gerçekleşen fırtınanın mücbir sebep niteliğinde olup olmadığını takdiri mahkemenin olduğunu, fırtına bu somut olayda net bir şekilde mücbir sebep niteliğinde olması sebebinden dolayı davalı -------olayda sorumluluğunun /kusurunun olmadığı kanaatine varılması,

Sigortacılık Mevzuatı yönünde bölümünde açıklanan nedenler çerçevesinde, davacı sigorta şirketi olan----- düzenlemiş olduğu,sigortalısı ---- Başlangıç tarihi----, Bitiş tarihi ------, Poliçe numarası-----kapsamında, Davalı ------rücu etme hakkının olmadığı,'' yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı her ne kadar sigortalısına ödediği bedeli davalıdan rücuen talep etmiş ise de;

olay günü olay yerinde vinçlerin devrilmesi olumsuz hava şartları nedeniyle oluştuğu, vinçlerin devrilmesinde, hasarlanmasında, üzerilerine düştüğü konteynerlerin hasarlanmasında, liman işletmesine yüklenecek herhangi bir kusur ve ihmal olmadığı kanaatine varılarak asıl ve birleşen davaların reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.