İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/391 K.2024/1082

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2021/391 ESAS

KARAR NO: 2024/1082

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 10.06.2021

KARAR TARİHİ: 17.12.2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, uyuşmazlığa konu taşıma için dava dışı sigortalı ---- lehine --- başlangıç, ---- bitiş günlü, --- poliçe no'lu ---- tanzim ettiğini, dava dışı gönderen-sigortalı ------ dava dışı gönderilen---- şirketine beş tır halinde kırk beş ------- soğutmalı dolap cinsi emtia sattığını, emtianın taşınmasında ilk nakliyeci olarak Davalı ----- yer aldığını, davalı ---- şirketinin bu taşıma için dava dışı sigortalı -----fatura nolu navlun faturası tanzim ettiğini, Davalı ----- ise hamule senedine göre alt/fiili nakliyeci olduğunu, davalı ------ plakalı araçlar ile gerçekleştirdiğini,

emtianın alıcı firma tarafından teslim alınması sırasında yapılan kontroller sonrası tutulan tutanakta, ------ sürgülü camının kırılmak suretiyle hasarlandığını, sürücünün imzasına havi tutanak ile kayıt altına alındığını, ----- tarafından hazırlanan --------- günlü ekspertiz Raporunda hasarın "nakliye sırasında ani bir savrulma, frenleme veya manevra sonucu emtia sandığının aldığı darbeye bağlı olabileceği" şeklinde gösterildiğini, ekspertiz raporunda hasarın miktarı, eksik sigorta uygulaması sonrası KDV hariç 695,80 Euro olarak tespit edildiğini,

müvekkili sigorta şirketinin sigortalı ----- Şirketine banka havalesi yolu ile 26.02.2021 günü 695,80€ ödediğini, havalenin -------- açıklaması ile yapıldığını, bu ödemeye bağlı olarak, müvekkilinin TTK.nun 1472/1 Maddesinde yer alan "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer." hükmü gereği sigortalı ----- --------------CMR M.17/1'e göre "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur." hükmü çerçevesinde davalıların doğan hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle;

fazlaya ve ıslaha ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00-TL'nin sigortalıya ödeme tarihi olan 26.02.2021 ödeme tarihinden itibaren, 3095 sayılı kanun 2. Maddesine göre-------- belirlenen kısa vadeli avanslar için açıkladığı faiz oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, yargılama harç giderleri, yargılama giderlerinden sayılan ekspertiz ücretinin, arabuluculuk ve dava avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı------ cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde de belirtildiği gibi taşıyıcı firmanın davalı -------- olduğunu, müvekkili şirketin ise alt nakliyeci olduğunu, taşınan malda taşıma esnasında ani bir savrulma, frenleme veya manevra sonucu oluştuğu varsayılan bir hasar söz konusu olduğunu, hasarın, ------- firmasına satılan sekiz adet endüstriyel soğutucunun taşınması sırasında oluştuğunu, bu taşımada ana nakliyeci firmanın --- olduğunu, alt nakliyecinin -------- olduğunu, malı fiili taşıyanın ise alt nakliyeci müvekkili firma olduğunu,

13.12.2020 tarihinde yapılan boşaltma sırasında bir adet dondrucunun üst cam ve çerzevesinde 915 Euro tutarında hasar tespit edildiğini ve tutanak düzenlendiğini,------- firmasının hasarla ilgili kendi sigortacısına başvurduğunu, 915 Euro miktarında tazminat talep ettiğini, müvekkiline böyle bir rücu talebinin gelmediğini, ekspertiz raporunda; hasarın meydana gelmesinde nakliyeciye kusur izafe edilebilecek bir emarenin bulunmadığını, hasarın emtianın ambalajının taşımaya uygun olmamasına bağlı olarak nakliye sırasında oluşan bir sarsıntı meydana gelmiş olduğu kanaatine varıldığını, CMR Convensiyonunun 17/4-B Maddesine göre.

"Ambalajdan kaynaklanan hasarlardan" taşımacının sorumlu tutulmadığını, buna göre müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını, mevcut hasarın bu nedenle teminat harici olarak değerlendirilmesini, CMR Convensiyonunun 17/4-B Maddesine göre müvekkili yönünden davanın reddini, müvekkili firmaya olası tazminat yükletilmesi olasılığına karşın sigortacı olan ---- işbu davanın ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından öncelikle bu sebeple dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesini, davacı tarafından açılan davanın, yasal süre içerisinde açılmadığını, bu nedenle zaman aşımı itirazlarının olduğunu, davaya konu uyuşmazlığın uluslar arası alanda yapılan taşıma işine ilişkin olduğu için davaya uygulanacak kural ve kaidelerin CMR kapsamında değerlendirilmesini, CMR Konvansiyonu 32/1 Maddesine göre;

"...Taşımalardan doğan talep hakları 1 (bir) yılda zamanaşımına uğrar...” hükmüne havi olduğunu, bu nedenle CMR Konvansiyonuna tabi davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, dava konusu taşıma işinde, müvekkili şirketin bir kusurunun olmadığını, müvekkiline süresi içerisinde hasar ihbarı yapılmadığını, davacının talep ettiği tazminatın fahiş olduğunu, CMR Konvansiyonuna göre tazminatın belirlenmesi gerektiğini, dava ve iddiaları kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili aleyhinde hüküm kurulacak ise müvekkili sigortacısı olan ------- davanın ihbarını, tüm bu nedenlerle;

zaman aşımı nedeniyle davanın reddini, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın müvekkil şirket yönünden reddini, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan --------- vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davada "davalı sıfatını" taşımadığını, usul yasası hükümlerine göre dava açılamayan kişi ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamadığından aleyhlerine hüküm kurulamayacağını, bu nedenlerle ihbar olunan müvekkili sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulmamasını, işbu davanın niteliği gereği belirsiz alacak davası olarak açılmayacağından davacıya talep miktarını açıkça belirtmesi ve ilgili harçları yatırması için kesin süre verilmesini, müvekkili şirketin sorumluluk sigortacısı olduğunu,

kabul anlamına gelmemek ile birlikte müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olduğunu, davacının aktif dava ehliyeti olmadığından davanın reddi gerektiğini, zaman aşımı nedeniyle işbu davanın reddine karar verilmesini, davalı taşıyıcıların iddia olunan hasar nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, göndericinin kusurlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte taşıyıcının sınırlı sorumlu olduğu ilkesine dayalı olarak sınırlı sorumluluk hesaplaması yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle;

müvekkili şirket ihbar olunan sıfatını haiz olduğundan ve davalı sıfatı taşımadığından müvekkili sigorta şirketi yönünden hüküm kurulmamasını talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına yaptığı ödemeyi davalılardan talep ettiği rücuen tazminat davasıdır.Davacı vekili özetle; davacının sigortalısı olan ----- sattığı ürünlerin taşınması için davalı --- anlaştığını, bu davalının da fiili taşımayı diğer davalı -----şirketine yaptırdığını, malların taşıma esnasında zarar görmesi nedeniyle sigortalılarına ödeme yaptıklarını beyan ederek, bu ödemenin davalılardan tahsilini dava ve talep etmiş; davalı ---- vekili özetle; olayda alınabilecek bir önlem olmadığını ve müvekkilinin kusurlu olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiş; davalı ---- vekili ise;

hasarın göndericinin ambalajlamasından kaynaklandığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;avacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılara rucüen tazmin etmesinde yasal koşulların oluşup oluşmadığı,

emtianın hasarlı teslim edilmesi sebebi ile davacının sigortalısının uğramış olduğu bir zararının bulunup bulunmadığı var ise miktarı, bu zarardan davalıların sorumlu bulunup bulunmadığı sorumlu ise sorumluluk miktarı ve kapsamının ne olduğu, talebin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, hususlarında noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.Dosya Sektör uzmanı, CMR uzmanı ve Sigorta Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan heyete tevdii edilmiştir.Bilirkişilerin 03/06/2022 tarihli kök raporlarında özetle; "...Gönderici tarafından alınmış olan bu önlemlere rağmen taşıma esnasında ---------camın hasarlanmış olduğu,

söz konusu camın tutturulmuş olduğu plastik parçaların kırılmak/eğilmek suretiyle hasarlanmış

olduğu, hususunda dikkate alındığında dava konusu dondurucuya ait kırılan camın taşıma esnasında ani fren, ani manevra, savrulma vb. etkenler nedeniyle emteanın savrulması neticesinde meydana gelmiş olabileceği, zarar tutarının 915 Euro olarak tespit edildiği, dava konusu taşıma sürecinde; davalı-----Sigortalı ile taşıma sözleşmesi tarafı olan AKDİ TAŞIYICI olduğu, dava dışı ----kestiği fatura detayları ile sabit davalı ------ alt taşıma sözleşmesi olan-----olduğu, davalı ---- Senedi detayları doğrultusunda sürecin ------- olduğunun tespit edildiği; dava konusu ---- arasındaki taşımanın 5 farklı araç ile gerçekleştirildiği,

zararın------ plakalı araçlar ile taşınan ve sunulan CMR Senedi ile sabit olan taşımaya konu 10 kap içerisindeki ------- soğutucu dolap üst sürgülü cam kapakları ve bağlantı aparatlarında meydana geldiği; ilgili taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre değerlendirilebileceği, CMR Md.17 içeriği uyarınca taşıyıcıların taşıma sürecinde doğacak zarardan sorumlu olacağı; mevcut taşıma sürecinde ambalajlama eksikliği veya istifleme-yükleme-sabitleme gibi operasyonlarda herhangi bir eksiklik tespit edilemediği, taşımaya sağlam alınan yüklerin varış noktasında hasarlı olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla zararın taşıma sürecinde meydana

geldiğinin anlaşıldığı, zararın fiili taşıyıcının şoförü tarafından imzalanmak suretiyle alıcı tarafından Hasar Tutanağı düzenlenerek --------tarihinde kayıt altına alındığı, bu kapsamda ayrıca CMR Md.30/2’nın işletilemeyeceği, zira taşıyıcının (fiili taşıyıcının) zarardan şoförü imzası ile doğrudan haberdar olduğu; dosya kapsamında taşıyıcıların CMR Md.23/3 uyarınca sınırlı sorumluluk hakları olduğu, ancak oluşan zarara konu sürgülü üst kapakların ve bağlantı aparatlarının ağırlığına ilişkin veri bulunmadığı, bu sebeple sınırlı sorumluluk üst limiti hesaplanamadığı;

ilgili sınırlı sorumluluk hakkının uygulanmasının nasıl yapıldığının yalnızca örneklenmesi amacıyla rapor içerisinde 1 adet tam soğutuculu dolabın ağırlığı üzerinden örnek hesap yapıldığı; mevcut durumda CMR Md.32/1 uyarınca belirtilen 1 yıllık süre içerisinde da sürecinin kaldığı, dolayısıyla zamanaşımından bahsedilemeyeceği, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Kanuni halefiyetin gerçekleşmesi içen aranan koşulların sağlandığı anlaşılmaktadır..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Dava dışı sigortalı --------- dava dilekçesi ve hasar tutanağı ekli müzekkere yazılarak; hasar gören cam ve bağlantı parçalarının ağırlığı hususundaki belgelerin gönderilmesi istenmiş; cevap geldiğinde CMR'nin 25. maddesine göre davalıların sorumlu olacağı hasar miktarının tespiti ile ilgili ek rapor alınmak üzere dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.Bilirkişilerin 18/04/2024 tarihli ek raporlarında özetle;

"...Dosyaya kök rapor sonrasında sunulan itirazlar ve sayın mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda CMR Md.25 uyarınca sınırlı sorumluluk üst limiti tespitinin rapor içerisinde yapıldığı, sınırlı sorumluluk üst limitinin 83,3 SDR olarak 10 kg kısmi hasarlı parçalar üzerinden hesaplandığı..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.CMR Md 8/1 gereğince, taşıyıcı kural olarak malı yükleme yerinde teslim alırken bir kontrol yükümlülüğü altındadır.

Bu yükümlülüğün kapsamı içine yükün ve ambalajının durumu dâhildir. Ancak, kontrol için gereken araçlardan yoksun olduğunda CMR taşıma senedine çekincesini gerekçesi ile birlikte yazmalıdır. Dosyadaki CMR senedinde veya diğer belgelerde taşıyıcının bu tür bir çekince

koymadığı açık olduğuna göre karine olarak taşıyıcının temiz durumda ve eksiksiz aldığı malı aynı şekilde varma yerinde alıcıya teslim etmesi (CMR Md. 17/1) gerekmektedir----------Ancak, bu karinenin tersini taşıyıcı kanıtlama hakkını haizdir.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ile mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile dava dışı sigortalı ---- arasında ---- tarihlerini kapsayacak şekilde ----- bulunduğu, dava dışı sigortalının dava dışı ---- sattığı, 5 tır içinde 45 kap brüt 20100 kg soğutmalı dolabın,---- arasındaki kara yolu taşıma işinin davalı ---- verildiği, ---- de bu işi dava dışı ---- taşere ettiği, bu firmanın taşımayı daval-------------- plakalı araçlardaki soğutucu dolapların sürgülü cam kapaklarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiği, bilirkişilerin hukuka uygun ve denetlenebilir raporları ve uyumlu fotoğraflardan anlaşıldığı üzere, emtianın ahşap kasa içerisinde, her bir ürün

arasında ayrıca teması önleyecek straforlar kullanılarak, ürünlerin araç yüzeylerine sabitlenmek suretiyle yapıldığı, bu nedenle yükleme-bağlama-istifleme-sabitleme hatası bulunmadığının değerlendirildiği, taşımaya sağlam ve taşıma sürecine uygun nitelikte teslim edilen emtianın varış noktasında boşaltma sürecinde tespiti

yapılan hasarının taşımadan kaynaklandığı, CMR Md 8/1'e göre; taşıyıcının kural olarak malı yükleme yerinde teslim alırken bir kontrol

yükümlülüğü bulunduğu, ancak kontrol için gereken araçlardan yoksun olduğunda CMR taşıma senedine çekincesini gerekçesi ile birlikte yazması gerektiği, dosyadaki CMR senedinde veya diğer belgelerde taşıyıcının bu tür bir çekince koymadığı, bu suretle taşıma sırasında meydana geldiği anlaşılan zarardan akdi taşıyıcı ve fiili-alt taşıyıcının müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları; davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına meydana gelen zarar nedeniyle 26/02/2021'de 695,80-EURO ödediği, CMR'nin 23-28.maddelerinde sorumluluk kapsamının belirtildiği,

gerçek zararın sınırlı sorumluluktan büyük olması halinde taşıyıcının gerçek zarardan sorumlu tutulması gerektiği, gerçek zararın sınırlı sorumluluktan küçük olması halinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun bulunduğu, CMR'nin 29.maddesine göre; hasarın taşıyıcının kötü hareketi veya kastından kaynaklanması halinde sınırsız sorumluluğun ön görüldüğü, dosya kapsamında bu yönde bir delil olmadığı, bu nedenle davalıların sınırlı sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmakla.

83,3 SDR sınırlı sorumluluk üst limitinin karar tarihine en yakın SDR kuru olan 46,20-TL üzerinden 3.848,46-TL olarak hesaplandığı, ancak davacı tarafın bedel artırım dilekçesi sunmadığı dikkate alınarak, dava dilekçesindeki talep miktarıyla bağlı kalınarak 1.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan --------- tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 2. Maddesine göre ---- kısa vadeli avanslar için açıkladığı faiz oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: