İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/353 K.2024/797

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/353 Esas

KARAR NO:2024/797

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 10/05/2022

KARAR TARİHİ: 26/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile iş ilişkisi içinde bulunan dava dışı ------tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen ---- ait bir adet çekin kaybolduğunu tespit etmekle-------- sayılı dosyasında çeklerin iptali için çek iptali davası açtıklarını, iptal davasında ihtiyati tedbir talebi kabul edildiğini, ve TTK'nın 757.maddesi uyarınca dava konusu çek ödemekten menedildiğini,---- dosyasına yazılan--- tarihli cevabi yazıda " dava konusu çekin ---- Tarafından ibraz edildiğini" bildirdiğini,

bunun üzerine ---------- duruşma tutanağının 1 numaralı ara kararı ile çek hakkında istirdat davası açmak üzere 2 hafta kesin süre verildiğini, çek iptali dava dilekçesinde de belirttiği üzere müvekkilinin yedinde bulunan çek kaybolduğunu, müvekkilinin davalı ile de herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını, davalı dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap etmiş ve bankaya ibraz ettiğini, çek müvekkilinden habersiz olarak ciro edilmiş olup çekin üzerinde ciro müvekkile ait olmadığını,

yargılama aşamasında alınacak rapor ile de bu husus ispat olunacağını beyanla davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilimizin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar davacı yan tarafından çekin kendi elinden kaybolduğu iddiası ileri sürülmüşse de bu husus gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacı yan ---- tarafından kendisi adına keşide edilen çeki kendi rızası ve imzası ile dava dışı ----- isimli şahıs adına cirolamış olduğunu,

davacı yan dava dilekçesi ekinde sadece çekin ön yüzünün suretini delil olarak sunmuşsa da cevap dilekçesi ekinde çekin arka yüzünün sureti mevcut olup Sayın Mahkemeniz tarafından da incelendiğinde görüleceği üzere çekin arkasında bir ciro silsilesi oluşturulmuş ve davacı ----tarafından ilgili çek dava dışı ---- için ciro edilmiş, çek kendisine geçen ------ise dava dışı --- içi ciro edilmiş olup daha sonra ise-----tarafından ilgili çek vekileden şirket için cirolamış olduğunu,

açıklanan nedenlerle açılmış olan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacının iddialarının aksine vekiledenin çeki iktisap etmekte herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespitini, davacının davasının reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı dava konusu çekin istirdadı talebine ilişkindir.Davacı; davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, çekte yer alan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığını, cironun sahte olduğunu, davalının çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu, dava konusu çekin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ------ üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, istanbul ticaret sicili müdürlüğünden davacı şirket yetkililerine ait beyanname aslı celp edilmiş,

davacı şirket yetkililerinin imza örnekleri istiktap tutanağı düzenlenerek alınmış, ---- davacı şirket yetkililerine ait imza aslı içerir evrak celp edilmiş,----tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır. TTK 792 maddesinde.

“Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklinde belirtilmektedir. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur.

Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Mahkememizce dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması yönünde ara karar oluşturulmasına rağmen davacının süresi içerisinde bilirkişi ücretini yatırmadığı görülmüştür. HMK 324. Maddesi gereğince bu kez davalıya süre verilmiş, davalıda süresi içerisinde bilirkişi ücretini yatırmamıştır.

Gelinen aşamada davacının yemin deliline dayanmadığı görülmekle tüm dosya kapsamı ve taraf delilleri dikkate alındığında davacının TTK 792 md gereğince çek istirdadına ilişkin talebini yöntemince ispat edememesi sebebiyle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.