İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/405 K.2024/544

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/405 Esas

KARAR NO: 2024/544

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 27.05.2022

KARAR TARİHİ: 04.06.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili sigorta şirketi tarafından---- plakalı ticari otobüs nitelikli aracın ----- tarihleri arası dönem için sigortalandığını, --- tarihinde ------ sevk ve idaresindeki sigortalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek ön kısmı ile park halinde bulunan------plakalı aracın sol arka yan kısmına çarpması ve bu çarpmanın etkisiyle aracın ağaca vurması ve kaldırıma çıkması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı-----plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde----plakalı aracın hasar masrafları için toplamda müvekkili şirket tarafından 38,977.00 TL hasar ödemesi gerçekleştirildiğini,

kaza sırasında sigortalı aracı kullanan sürücü ------, kazaya karışan sigortalı aracı kullanmaya yeterli ehliyeti olmadığı ve KTK m.52/1-b uyarınca %100 kusurlu olduğu tespit edilmekle; müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatı sigortalı borçludan talep ve tahsil etme hakkı doğduğunu, ZMSS Genel Şartları B.4/b uyarınca.

Buna göre, tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise sigortacının sigortalıya rücu edebileceği hüküm altına alındığını, 6102 sayılı TTK md.1472-1481 ve ZMSS Genel Şartları uyarınca müvekkili şirket ödemiş olduğu hasar bedelini, sigortalısından talep etme hakkına sahip olduğunu, meydana gelen dava konusu hasardan davalı aracın malikinin sorumlu olduğu,

bu sebeple ödenen tazminat miktarının davalı borçludan rücu edilmesi maksadıyla öncelikle -----dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin davalının itirazları nedeni ile durduğunun, konuya ilişkin başvurulan zorunlu arabuluculuk sürecinden de bir sonuç elde edilemediğini, açıklamanan nedenlerle fazlaya ilişkin hak ve alacaklarının saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, davalının --- dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine,

yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair giderlerin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı asil cevap dilekçesinde özetle.

Ticaret yapmak amacı ile aracına şoför olarak çalıştırmak üzere aldığım ---- daha önce ---- babasının iş arkadaşı olan ---- yanında sahip olduğu aracın aynısını kullandığı için ehliyetinin yeterli olduğunu bildiğini, kaza günü kendisinin de bu sektörde ki ilk deneyim günü olduğunu,-------- adlı kişiyi işe aldığı ilk iş gününde kaza yaptığını, evraklarını saat 11:00-12:00 gibi yanıma getireceğini, işe başladığı ilk sabah kaza yapan------- olay yerinde zaten trafik polislerinin yazmış olduğu cezayla ehliyetinin yetersiz olduğuna dair tutanağı tuttuklarını, kendisinde evraklar olmadığı için bu şekilde olayı öğrenmiş olduğunu, davacı tarafın,

---- ehliyet yetersizliğinden kaza yaptığını bilerek tutanakta ve kayıtlarda olmasına rağmen kazaya karışan aracının hasar onarıma onay verdiğini, sigorta şirketlerinin herhangi bir kazada evrak eksikliği ve kullanıcı hatası var ise hasar onarımını kabul etmediğini, fakat davacı tarafın bu olayı bilerek yine de ödemeyi kabul ettiğini, haksız kazanç sağlamak istediğini, kaza tutanağında kazaya karışan aracın hasar maliyeti davacı tarafin talep ettiği maliyetle aynı olmadığı, davacı tarafın açmış olduğu davanın haksız ve usulsüz olduğu,

trafik polislerinin tutanaklarıyla ----- ehliyetinin yetersiz olduğunu kanıtladıklarını, kendilerinin de bu cezayla yükümlü olduğunu, sigorta şirketinin de bu olay üzerinden haksız kazanç talep etmesinin yersiz olduğunu, ---- adlı şoföre ulaşamadıklarını, açıklanan nedenler ve yargılama esnasında re'sen dikkat edilecek hususlar karşısında; itirazlarının kabulüne ve davanın reddi ile dava masraflarının davacı üzerinde talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı sigorta şirketinin davalı olan sigortalısından kaza nedeniyle 3. şahsa ödediği bedeli rücuen tahsil için başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre; ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe itiraz etmesi, itirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır.

Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır.

Nitekim aynı hususlara ------- sayılı kararında da değinilmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ------- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, --- tarihli bilirkişi raporu, --- tarihli bilirkişi raporu, ---tarihli bilirkişi alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.İtirazın iptali istemine konu,

-------sayılı takip dosyasının incelenmesinde.

01.11.2021 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu, takibin 38.977,00-TL alacak, 1.717,12-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.694,12-TL alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 15.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 20.12.2021 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 27.05.2022 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 40.694,12-TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen --- tarihli raporunda özetle, ------ araçta meydana gelen gerçek hasar bedeli tutarının 38.977,00-TL'si olabileceği" yönünde görüşlerini bildirmiştir.Sigorta Uzmanı Bilirkişi tarafından düzenlenen 26.01.2024 tarihli raporunda özetle, " Davalı tarafa ait araç sürücüsünün yetersiz ehliyetli olduğu,

davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısına yetersiz ehliyete dayalı olarak ZMMS Poliçesi Genel Şartları kapsamında rücu edebileceği, davacı sigorta şirketinin ödediği 38.977,00 TL yi icra takip tarihine kadar işleyen 1.717,12 TL avans faizi ve takipten sonra işleyecek avans faizi ile birlikte talep edebileceği, " yönünde görüşlerini bildirmiştir.Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen 24.04.2024 tarihli ek raporunda özetle, --- plaka sayılı aracın sürücüsü----- %100 oranında asli ve tam kusurlu bulunduğu,

--- plakalı aracın sürücüsünün kusursuz bulunduğu, " yönünde görüşlerini bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Davacı sigorta şirketi nezdinde davalı tarafa ait ------- sayılı poliçe ile ------ mevcut bulunmaktadır.Sigortalı vasıtanın sürücü ------sevk ve idaresinde iken ----- tarihinde park halinde bulunan ----- plakalı vasıtaya çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiği ve----------Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Trafik Kazası Tespit Tutanağında sigortalı araç sürücüsü ------ sürücü belge sınıfının---- olduğu belirtilmiştir-----ehliyet yani minibüs ehliyeti sürücü dahil ---- araçları kullanabilir.Sigortalı ---- plakalı vasıta ise sürücü dahil --------kapasiteli otobüsdür.Davacı sigorta şirketi meydana gelen kaza neticesinde zarar gören karşı araç -----ödeme yapmıştır.

Dosyada mübrez bilirkişi raporunda ve ek raporunda ödenen bedelin gerçek hasar bedeli olarak uygun bulunduğu, ve davalı sigortalısı araç sürücüsünün kazada % 100 kusurlu olduğu yönünde kanaate varılmıştır.

Sigorta şirketi, sigortalı araç sürücüsünün yetersiz ehliyetsiz olması nedeni ile sigortalısına Poliçe Genel Şartları gereğince rücu etmektedir.Sigortacının rücu hakkı Karayolları Trafik Kanunu 9. Madde ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B4 maddesinde düzenlenmiştir.Genel Şartların B4 maddesi ''ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKİ'' başlıklı olup;''Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,'' fıkrasını içermektedir.KTK 95 madde de, genel şartlarda yer alan aynı düzenlemeye yer vermiş ve sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkını düzenlemiştir.Sigorta şirketinin ehliyetsiz araç kullanma nedeni ile yapacağı rücu,

sigortalının kusur oranı ile sınırlıdır.----------sayılı ilamında.

“2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95/2 maddesi ve Poliçe Genel Şartları B4 maddesi uyarınca, sigorta şirketinin zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması veya indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebileceğini, ehliyetsiz araç kullanma neticesi oluşan hasarın ZMSS poliçesi teminatı dışında kaldığını, sürücünün kusuru oranında tespit edilecek tazminata karar verilmesi gerekeceğini” açıklamıştır.

Kısaca araç sahibinin sorumluluğu, aracı kullanan ehliyetsiz olsa dahi kusur esasına dayalıdır.Ehliyetsiz araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi rücu etme hakkına sahiptir. Eldeki davada sigortalı araç sürücüsü % 100 kusurlu bulunduğundan davanın kabulüne karar verilmiştir.İcra inkar tazminatı yönünden.

İİK’nın 67 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı öngörülmüş bir yaptırımdır.

Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlarının bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir.

Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda değil ise, alacağın likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez.Eldeki davada dava haksız fiilden kaynaklandığından alacak likit değildir bu nedenle, davacının icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.