İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/625 K.2025/971

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/625

KARAR NO : 2025/971

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/08/2022

KARAR TARİHİ : 25/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ----- ile müvekkili şirket arasında -------) plakalı araçlar ve bu araçların faaliyet gösterdikleri hatların devrine ilişkin yapılan 04.08.2021 tarihli yazılı sözleşme gereği, ------ Bölgesinde --- Bölgesi olarak adlandırılmaktadır) rotasyonlu 3 Hatta çalışmakta olan otobüs kapsamında toplu taşıma yapmak üzere, davalı ------ yönlendirmesiyle diğer davalılara otobüsleri noter kanalıyla, hatları ise yetkisiz üçüncü şirket üzerinden olmak üzere devrettiğini, ancak i

lgili sözleşmeye ilişkin anlaşmaya konu kalan alacaklarına tam ve eksiksiz kavuşamamış olduğunu, 04.08.2021 tarihli yazılı sözleşme gereği; her bir hat ve aracın toplamda, ayrı ayrı satış bedeli 1.750,000,00-TL olarak belirlendiğini, ödemelerin bir kısmının nakit, bir kısmının çek, bir kısmının ise takas olacağı kararlaştırılmış olup, sözleşmenin tüm yükümlülüklerinin karşılanması gereken tarihin 20.09.2021 olduğunu, müvekkilinin, bu üç araç ve hat için toplamda 5.250,000,00-TL değerde nakit ve takasa konu taşınmaz alması gerekmekteyken;

toplamda çeşitli hesaplardan 2.446.000,00-TL toplamda nakit ödeme almış, herhangi başkaca bir ödeme yahut takasa konu taşınmaz alamamış olup, bu ödemelerin,---- Tarafından 10.000 TL, 24.08.2021 tarihinde açıklaması "----- ve diğer otobüslerin ödemesi '--- 16.08.2021 tarihinde ---- tarafından 46.000 TL olmak üzere; açıklaması "----- koduna ait otobüsün ödemesi ---- 'tan"16.08.2021 tarihinde----- tarafından 50.000 TL olmak üzere; açıklaması "----- kod numaralı alınan otobüsün ödemesi ---- ' " 24.08.2021 tarihinde -- ---- tarafından 30.000 TL olmak üzere;

açıklaması "---- --- --- ve diğer alınan otobüslerin ödemeleri --- -' tan" Davalı ----tarafından 11.08.2021 tarihinde 500.000T L olmak üzere; açıklaması ----KODLU ARAÇ SATIŞ BEDELİ KISMİ ÖDEMESİ" Davalı ---- tarafından 25.08.2021 tarihinde 600.000 TL olmak üzere; açıklaması ---- plakalı araçların rehin kaldırımı için" Davalı----- tarafından 11.08.2021 tarihinde 350.000 TL olmak üzere; açıklaması --- plakalı araç ve ---- nolu hattın çıkışı için yapılan ödeme" Davalı ------ tarafından 19.08.2021 tarihinde 350.000 TL olmak üzere; açıklaması " ----- hattı ve -/ plakalı araç ve hat bedeli" müvekkili şirketin ----.

İle yapmış olduğu cari hesaba ilişkin borçlarına ilişkin yine davalı şirket yetkilisi ---- tarafından 200.000 TL ve 190.000 TL ve 120.000 TL olmak üzere iki adet müvekkili şirketçe keşide edilen çeke ilişkin ödemelerin müvekkili nam ve hesabına yapıldığını, yukarıdan anlaşılacağı üzere toplamda üç adet araç ve hatta ilişkin Müvekkili şirketçe alınan toplam ödeme 2.446.000 TL olup, üstelik açıklamalardan anlaşılacağı üzere; üç davalı arasında da organik bağ bulunmakta olduğunu, adi yazılı sözleşmeye göre karşı taraf her ne kadar ticari teamüllere göre müvekkili şirketin yönlendirilerek;

devirlerin diğer davalı şirketlere gerçekleştirilmiş olduğunu, her ne kadar taraflarınca tüm alacaklara kavuşulmadığından bahisle esas talepleri olan iade ile birlikte işletme gelirleri ve kabul olmaması halinde fer' i talepleri olan sözleşmeden doğan alacakları hususu davaya konu olmaktaysa da;

noter vasıtasıyla yapılan devirlere ilişkin müvekkili şirketin beyanı doğrultusunda bir taleplerinin bulunmamakta olduğunu, ancak işbu devirlere, ilgili hatlar dahil olmayıp, müvekkilinin deyim yerindeyse güven ilişkisi içerisinde şifahi sözlerle oyalandığını, yönlendirilmiş ancak kalan ödemelerine yahut takasa konu taşınmazlara kavuşamamış olup, bu nedenle ilgili sözleşme, hat bakımından alıcının temerrüdü nedeniyle geçersiz hale gelmiş olduğunu, müvekkili şirketçe talebe konu husus noter vasıtasıyla devirleri gerçekleşen otobüsler değil; işbu otobüslerin işletim yetkisini veren hatlar olup;

ilgili hatların ---- Büyükşehir Belediyesi'nin iştirak şirketi olan -----verilen yetki ile işletilmeleri hususunda hasılat paylaşımlı hat kiralaması yapılmasına ilişkin ihalenin önü açılarak 2012 senesinde müvekkili şirketçe hasılat paylaşımlı hat kiralama sözleşmesi ile çalıştırılmaktayken ----- Büyükşehir Belediye Meclisince alınan 17.09.2020 tarihli ve ---- Meclis Kararı ile ilgili hatlar da dahil olmak üzere tek tek sayılarak yeni bir Özel Taşımacılık İşletim Sisteminin içerisine alınmış olduğunu,

İşbu nedenle ilgili hatlara ilişkin------İle yapılan hasılat paylaşımına ilişkin hat kiralama sözleşmelerinin 26.3 maddesi gereği kendiliğinden sona ermiş olduğunu, buna rağmen ilgili hatların devri işbu 3. şirket üzerinden yapılmış olup, bu nedenle yapılan hat devirlerinin geçmişe yönelik olarak hukuken de sakat olduklarını, müvekkilinin her ne kadar üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş olsa da sözleşmede yazılı alacağına tam olarak kavuşamamış;

işbu nedenle de zor durumda kalmış olduğunu, müvekkilince, yalnız araçların kendilerine ait hak ve alacaklar tam ve eksiksiz olarak alınmış ancak hatlara ilişkin alacak miktarına kavuşulamamış, müvekkili şirket tarafından yalnız hatlara ilişkin olarak alınan ücret hesaplanarak; hat için almış olduğu ödemeleri dürüstlük kuralları ve basiretli tacir olması gereği ödemeye hazır olduğunu, davalılara yukarıda izah edilen alacağa kavuşabilmek adına 18.01.2022 tarihli ----.

Noterliği ----- Yevmiye Numaralı ihtarname gönderilmiş; olumlu bir dönüş davalılardan alınamamış, davalılar ile uzlaşabilmek amacıyla ----- Arabuluculuk Bürosu'na başvuruda bulunulmuş, yapılan görüşmelerde davalılar anlaşmayı kabul etmediklerinden anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş olduğunu, savalı şirketlere, ---- tarafından her ay iki defa ödeme yapıldığından,

dava sonuçlanıncaya kadar da dava konusu hat paylarından elde edilen gelirler ödenmiş olacağından veya bu hatların herhangi bir nedenle iptal edilmesi veya devir edilmesi halinde dava konusu kalacağından----- kodlu hatların devrini engelleyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi veya şirketlerin münfesih olması gibi nedenlerle dağılması halinde müvekkilin davalılardan bu bedeli tahsil etmesi mümkün olmayacağından davalılar tarafından müvekkiline ücreti tam ve eksiksiz ödenmeyen ----- Bölgesindeki,

----- kodlu hatların payından hak edilmiş ve hak edilecek işletme ve reklam gelirleri üzerine ihtiyati haciz konulması talebinde bulunmak zaruretinin de hâsıl olmuş olduğunu belirterek, ---- Bölgesindeki -----kodlu hatlara ait hat payının, üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava konusu------ kodlu hatların hak edilmiş ve hak edilecek işletme ve reklam gelirleri üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve karar gereğince davalı şirketlere ödenecek bu gelirlerin Mahkeme adına ve dosya esasına açılacak vadeli hesaba yatırılmasına,

neticede fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere davalı tarafından yapılan 04.08.2021 tarihli sözleşme gereği; alacaklarına tam ve eksiksiz kavuşmayan Müvekkili şirket açısından alacaklı temerrüdü nedeniyle ------ kodlu hatların Davalı şirketlerce kaydının iptali ile müvekkili şirkete devrine, bu üç hat payının işletilmesinden elde edilen aylık işletme ve reklam gelirlerinin dava tarihinden geriye dönük sözleşme tarihine kadar olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt avans faiziyle birlikte davalılar tarafından müvekkiline müştereken ve müteselsilen ödenmesine,

devir talebinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 04.08.2021 tarihli sözleşme gereği kalan alacaklarının Müvekkil 'ine 21.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt avans faiziyle davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

SAVUNMA

Davalı------ vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının haksız ve mesnetsiz iddia ve taleplerini kabul etmenin mümkün olmadığını, öncelikle davacının belirttiği, noterde gerçekleştirilen devirlere söz konusu minibüs hatlarının dahil olmadığı yönündeki iddianın, hukuki dayanaktan tamamen yoksun olduğunu, Müstakar Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi içtihatlarında da belirtildiği üzere, ticari minibüslerin hat ve plakalarının birbirinden ayrılması mümkün olmayıp bunların birbirlerinin mütemmim cüzü ve satışlarının birlikte gerçekleştiğini, dava dilekçesinde belirtilen "...yalnız araçların kendilerine ait hak ve alacaklar tam ve eksiksiz olarak alınmış;

ancak hatlara ilişkin alacak miktarına kavuşulamamıştır..." ifadesi de hem hukuki dayanaktan yoksun hem de somut gerçeklik bakımından eksik ve hatalı olduğunu, dava dilekçesinde, "Müvekkil deyim yerindeyse güven ilişkisi içerisinde şifahi sözlerle oyalanmış; yönlendirilmiş ancak kalan ödemelerine yahut takasa konu taşınmazlara kavuşamamıştır.

Bu nedenle ilgili sözleşme, hat bakımından alıcının temerrüdü nedeniyle geçersiz hale gelmiştir." şeklinde belirtilen ifadenin ilmi bakımdan hukuki geçerliliğinin bulunmaması bir tarafa, somut vakıa olarak da hakikate uygun olmadığını, bahsi geçen ve aslı mahkemeye sunulmayan sözleşme hukuken araç satışı için geçerli olabilecek bir sözleşme olmayıp, hatta ön sözleşme olarak dahi sözleşmenin esaslı unsurlarını ihtiva etmeyen bir nitelikte olduğunu, müvekkili ile davacı arasındaki ticaret ilgili protokolün imzalanmasından sonra kopma noktasına gelmiş,

hatta dava dilekçesine dayanak olarak gösterilen protokol yırtılıp atılmış ve alım satım işinin devam etmesi için şartlar sözlü olarak değiştirilmiş, başka bir anlatımla davaya dayanak oluşturan protokol hükümsüz kılınmış olmakla beraber tarafların üzerinde değişiklik yapıp yapmadığının ve uyuşmazlığın tam olarak tespiti için protokol aslının dosyaya sunulmasını talep etmekte olduklarını, protokolün şartlarının fiili durumda değişiklik göstermiş olduğu gerçekliği ------yazılı cevabıyla da ortaya çıkmakta, cevaptan anlaşılacağı üzere davaya konu edilen devirlerinin hiçbirisinin müvekkiline yapılmamış olup, Dolayısıyla,

müvekkilinin alıcısı olmadığı bu devirlerden kaynaklı olarak hatları ya da bedellerini iade etmesi hukuken mümkün olmadığı gibi hayatın olağan akışına da aykırılık oluşturmakta olduklarını, diğer davalı ----. üzerinden müvekkili adına gönderilen bir kısım paralar ise bahsi geçen geçersiz protokolün dışında olan ----- ile müvekkili arasındaki dava dışı ticari ilişkiden kaynaklı olarak gönderilmiş olduklarını, müvekkili ile davacı arasındaki ticari ilişkinin bozulması ve şartların değişmesi üzerine ----. ilgili hattı doğrudan kendisi davacı ile anlaşarak satın almış ve bedelini de davacıya ödemiş,

müvekkilinin de kendi namına gönderilen meblağı ------ isimli firma ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı ilişkiye mahsup etmiş olduğunu, müvekkilinin kardeşi hesabından gönderilen meblağlar konusunda ise tüm haklarının saklı olup, ayrı bir talep konusu yapılabileceğini, gelinen noktada satışı yapılmış halk otobüslerinin bedelinin eksiksiz bir şekilde alındığı resmi merciler önünde bizzat davacı tarafça ikrar edilmiş iken davacının alacaklı olduğunu iddia etmesinin hayatın ve ticaretin olağan akışına açıkça aykırılık oluşturmakta olduğunu,

noterde ve belediyenin ilgili yasal ruhsat servisinde alacağının kalmadığını beyan eden davacının aksi yöndeki talebini yine aynı usul ile ispat etmesi gerektiğini belirterek, haksız olarak ikame edilen davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ---- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Huzurdaki davada, davacı tarafından davalılardan----- ile aralarında olduğu iddia olunan bir sözleşmeye dayalı olarak terditli şekilde ikame edilen davada, aynen ifa veya alacak talebinde bulunulduğunun görülmekte olduğunu, müvekkili şirketin, işbu iddia konusu ilişkinin tarafı olmadığı gibi dava dilekçesinden anlaşıldığı üzere ortada geçerli şekilde kurulmuş ve gerek davacı gerekse de davalı----- tarafından sadakatle sürdürülmüş bir anlaşma da bulunmamakta olup,

Nitekim dosyada mevcut 24.08.2022 T. ----- Tarafından gönderilen yazıda söz konusu hatların bizzat davacı tarafından farklı farklı firma ve kişilere devredildiğinin görülmekte olduğunu, bu arada ------ Nolu hat da 20.08.2022 tarihinde müvekkiline yine bizzat davacı tarafından devredilmiş, müvekkili şirket ile davacı ---bölgede faaliyet gösteren ----- plakalı araç ve buna bağlı ------ plakalı aracın satışı konusunda anlaşmış ve 20.08.2021 tarihinde, otobüs hattı devrine ilişkin mevzuata uygun şekilde ----.

Nezdinde devir yapılmış, Devamında ise -----.Noterliğinde 03.09.2021 tarihinde, --- plakalı, ---- markalı ----- modelli otobüsün satış işlemlerinin tamamlandığını, Müvekkilinin gerek hat gerekse de araç için aralarında vaki sözleşmelere göre yapılması icap eden ödemleri devir anında yapmış ve herhangi bir borcu bulunmamakta olup, O halde müvekkili şirketi, tarafı dahi olmadığı dava konusu geçersiz satış protokolü bağlamadığı gibi müvekkili ile davacı arasında ---- plakalı araç ve buna bağlı ------ Nolu hat devrine ilişkin anlaşmalarda belirtilen bütün ödemelerin yapılmış olduğunu,

Müvekkilinin bunlarda belirtilen dışında bir borcu olduğunu ve bunu ödemediğini ispatla mükellef olan davacının bu konuda bir iddia ve delil ortaya koyabilmiş olmadığını, bu haseple müvekkili şirket davacının haksız ve mesnetsiz taleplerinin hukuki muhatabı olmadığı gibi davacıya işbu dava konusu geçersiz ve müvekkili ilgilendirmeyen protokolden veya müvekkili ile davacı arasındaki satış ve devre ilişkin sözleşmelerden doğan ve ödenmeyen bir borcu bulunmadığını, o halde;

dava konusu sözleşmesel ilişki iddiası ve buna bağlı taleplerin müvekkilini bağlamayacağını, huzurdaki dava, davacı davalı ------ ile arasında olduğunu iddia ettiği, 04.08.2021 tarihli sözleşmeden doğan alacaklarını talep ettiği davada, müvekkili de hasım göstermişse de müvekkil bakımından, bu dava yönünden pasif husumet yokluğundan usulden red kararı verilmesi gerektiğini, nitekim davacının da dilekçesinde bildirdiği üzere, iddia edilen sözleşme adi yazılı bir evrak olarak -----adlı kişi ile davacı şirket yetkilisi arasında akdedilmiş olup,

Bu itibarla el yazısı ile hazırlanan bu belgenin araç ve hat devrinin resmi şekle tabi olması gerekmesi karşısında bir kere şekil bakımından geçersiz olduğunu, trafikte kayıtlı araçların satışı sözleşmesinin KTK 20/d'ye göre noterlikçe yapılması geçerlilik şartı olup, diğer bir ifadeyle, adi yazılı veya sözlü satışların daha sonradan noterlikçe resmi satış yapılmadığı sürece geçersiz olduklarını, ayrıca hat devrinin de ----- belediyesinin belirlediği şartlara ve ilgili yönetmeliklere ve ilgililerle Büyükşehir Belediyesi arasındaki sözleşmelere uygun olması gerektiğini, bu sebeple bir kere, ----- şehir Belediyesi----.

İle yapılan sözleşme uyarınca ve ilgili yönetmeliğe göre 20.08.2021 tarihinde müvekkilinin hattı devir aldığı tarihte yürürlükte olan ilgili yönetmelik hükümlerine göre sözleşmenin devri ----- yazılı onayı olmadan yapılamayacağını, Aksi davranış akdi ika sebebi olarak düzenlenmiş olup, Bu sebeple devir işini işbu kurum nezdinde ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapılmaması geçersizlik sebebi olduğunu ve Sözleşmenin bu bakımdan da geçerli olmadığını, bununla birlikte belli ki imzacı tarafları da resmi şekilde yapılmadığından ancak bir iyi niyet anlaşması kabul edilecek bu el yazısı evrakı ciddiye almış olmayıp,

Nitekim bizatihi davacı bu protokol içinde olduğu düşünülen ---- plakalı araç ve buna bağlı ------ Nolu hattı müvekkiline devretmiş ve bunun dava konusu edildiği gibi başka bir ilişki ya da sözleşme ile veya kişi ile ilgisi bulunmadığını, mahkemece dosyaya celp edilen 24.08.2022 tarihli yazı cevabında görüleceği üzere, bu sözde sözleşme içindeki araçlardan her biri başka başka firmalara devrolmuş olup, bu itibarla sözleşme taslağı ya da iyi niyet anlaşması sayılacak bu yazılı anlaşma imzacıları tarafından da yok sayılmış ;

tarafları dahi bu sözleşme ile bağlı hissetmemiş, Nitekim davacı, ---- Nolu hattın devrini müvekkiline yapmış ve buna bağlı aracı da müvekkiline satmış olduğunu, Davacının ---- plakalı araç ve buna bağlı ------ Nolu hat için müvekkili ile anlaşmış ve önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde 20.08.2021 tarihinde --- şehir Belediyesi ------Bölge Hat ve Kiralama İşi Devir Protokolü ile ------hat kiralama sözleşmesini devretmiş ve akabinde müvekkili ile ------- Arasında yeni bir sözleşme yapılmış olduğunu, bütün bu işlemler kurumun şartlarına ve teamüllerine ve ilgili yönetmelik ve sözleşme koşullarına uygun olarak gerçekleşmiş,

Müvekkili bununla üstlendiği 20.150,00 TL bilet tutarı ve 13.505,58 TL kalan ay kira bedelini fatura karşılığı ve diğer borçlarını da aynı şekilde ------ ödemiş olup, İlgili kuruma yazılarak işbu devir evraklarının edinilmesi ve müvekkilinin yaptığı ödemlerin sorulmasının mümkün olduğunu, Yüksek Yargı kararlarına göre, ticari minibüslerin ve hal otobüslerinin hat ve plakalarının birbirinden ayrılması mümkün olmayıp bunlar birbirlerinin mütemmim cüzü ve satışlarının birlikte gerçekleştiğini,

öte yandan müvekkilinin ----Noterliğinden ----- yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile ----- plakalı aracı 250.000 TL bedelle satın almış ve araç ile---- Nolu hat devri için, davacıya toplamda 350.000 TL nakit ödemeyi banka havalesi yolu ile bizzat davacı şirketin hesabına yapmış olduğunu, buna ilişkin ödeme belgesi dilekçemiz ekinde olup davacı 19.08.2021 tarihinde aldığı bu ödemenin üzerinden bir yıldan fazla bir zaman geçmişken davacı bundan fazla bir alacağı olduğu iddiasında bunu müvekkilinin imzasını da havi yazılı veya resmi şekilli bir evrakla ispat etmeli,

Oysa davacı müvekkilini asla ilgilendirmeyen tarafları arasındaki geçerliliği tartışmalı bir sözde sözleşmeye dayanarak bu davayı açmış olduğunu, müvekkili, dava konusu edilen iddia konusu hukuki ilişkinin tarafı olmayıp, Bu ilişkinin varlığı ve geçerliliği dahi tartışmalı olmakla birlikte esasen müvekkilini ilgilendirmez ve geçerli olarak kurulmuş dahi olsa (kabul anlamında değildir) ancak imzacı taraflarını bağlayacağını, müvekkili işbu aracı ve hattı doğrudan davacıdan resmi şekil şartına havi sözleşmelerle satın ve devir almış ve bu sözleşmelerden doğan borcunun tamamını ödemiş, Davacının,

müvekkilinin tarafı olmadığı ve esasen geçerli de olmayan bir sözde anlaşma üzerinden hukuka aykırı kazanç temin etme gayretinde ve kötü niyetli olduğunu, ayrıca davacının bu taleplerine ilişkin olarak hak düşümü ve zaman aşımı sürelerinin de dolmuş olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun husumet yönünden usulden ve her halükarda esas bakımından reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı------ Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı otobüs hatlarının iadesi, olmadığı takdirde sözleşme bakiye bedeline hükmedilmesi istemine ilişkindir.Davacı/---- Şirketi (Satıcı) ile davalı/------- (Alıcı) arasında, “el yazısı ile yazılı” olarak, 04.08.2021 tarihinde Ana Satım Sözleşmesi akdedilmiştir. Bu Sözleşmenin konusu;

---- Hat Numaralı, ---Plakalı,

----- Hat Numaralı, ------ Plakalı,

---- Hat Numaralı, ----Plakalı,

----Hat Numaralı, -/---- Plakalı,

------ Plakalı,

toplam 5 adet halk otobüsü ve hatlarının, tanesi 1.750.000 TL bedelle (5 tanesi toplam (1.750.000.-TL/Adet X 5 -) 8.750.000 TL toplam bedelle), 20.09.2021 tarihine kadar karşılıklı olarak satışların tamamlanmasına ve takasa konu taşınmazların anahtar teslimi iskanlı olarak satıcıya teslimine, araçların (otobüslerin) bütün borçları ve diğer sorumlulukları temizlenerek alıcıya teslimine, ilişkindir.

Yukarıda belirtilen Ana Satım Sözleşmesinden sonra, “el yazısı ile yazılı” olarak, her bir aracın satımını konu edinen Satım Sözleşmeleri akdedilmiştir. Şöyle ki:

---- Hat Numaralı --- Plakalı ve ---- Hat Numaralı----- Plakalı 2 Adet Halk Otobüsü ve Hat için akdedilen Sözleşme ile; Satışın yapıldığı gün itibarıyla, ----- doğmuş ve doğacak tüm alacak ve borçları Satıcıya ait olmak üzere,

-4 Adet 241 Arakat Daire - 1.550.000 TL

------- Gün Vadeli 3 Adet Çek - 750.000 TL,

Nakit Ödeme olarak 1.200.000 TL olmak üzere,

Toplam 3.500.000 TL satım bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır.

----- Hat Numaralı, ------ Plakalı, 1 Adet Halk Otobüsü ve Hat için akdedilen Sözleşme ile; Satışın yapıldığı gün itibarıyla, --- doğmuş e doğacak tüm alacak ve borçları Satıcıya ait olmak üzere,

-1 Adet 241 Daire ---- - 390.000 TL,

-1 Adet 241 Daire ------ ” 480.000 TL,

Çek ve Araç Toplamı - 430.000 TL,

nakit ödeme olarak - 450.000.-TL olmak üzere,

toplam 1.750.000 TL satım bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır.

-----Plakalı, 2 Adet halk otobüsü ve hat için akdedilen sözleşme ile, Satışın yapıldığı gün itibarıyla, ---- deki doğmuş ve doğacak tüm alacak ve borçları Satıcıya ait olmak üzere,

-2 Adet Dubleks Daire ---- - 900.000 TL,

-1 Adet Dubleks Daire ------ - 375.000 TL,

-1 Adet ---- Daire 241 Arakat 400.000.-TL,

- 604904120 Gün Vadeli 3 Adet Çek - 800.000.-TL,

-nakit ödeme olarak- 1.025.000 TL olmak üzere,

toplam 3.500.000 TL satım bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır.

İş bu sözleşmeler, davacı---- Şirketi (Satıcı) ile davalı/ ------ (Alıcı) arasında akdedilmiş olup, hukuki nitelikleri itibariyle Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmesi (Ön Sözleşme) niteliğindedir. Diğer davalılar ise bu sözleşmelerin tarafı durumunda değillerdir.

TBK.md.29/f.2 hükmüne göre, ön sözleşmenin geçerliliği ileride kurulacak sözleşmenin (asıl sözleşmenin) şekline bağlıdır. Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmesi de, ön sözleşme niteliğindedir. Bu sözleşme ile, ileride Otobüs Satımı Sözleşmesinin kurulması vaat edilmiştir. İleride kurulması (akdedilmesi) vaat edilen Otobüs Satımı Sözleşmesinin geçerliliği, noterde düzenleme şeklinde akdedilmesine bağlıdır.

Bu sebeple, TBK.md.29/f.2 uyarınca, Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmesinin geçerliği de noterde düzenleme şeklinde akdedilmesine bağlıdır. Ne var ki, dava konusu 04.08.2021 tarihli Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmeleri “noterde düzenleme şeklinde” akdedilmemiş olup, “el yazısıyla yazılı şekilde” akdedilmiştir.

Bu sebeple geçersiz oldukları kanaatine varılmıştır.Ancak bilindiği üzere, gerekli yasal şekle uyulmadan akdedilmiş olan bir sözleşmeden kaynaklanan borçların önemli bir kısmı ifa edilmiş ise, sözleşmenin geçersiz olduğunun ileri sürülmesi TMK.md.2 uyarınca “hakkın kötüyü kullanılması” oluşturabilir ve dolayısıyla da sözleşme geçerliymiş gibi kabul edilebilir. Dava konusu Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmesi ise, davacı/----- Şirketi ile davalı---- arasında akdedilmiştir.

Sonrasında ise, davacı/--- Şirketi tarafından davalı/ -----sözleşme konusu Otobüs ve Hatların Mülkiyeti devredilmemiş olup, diğer davalılara devredilmiştir. Dolayısıyla da yazılı şekilde akdedilmiş olan dava konusu 04.08.2021 tarihli Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmelerinin, sözleşmenin tarafları arasında uygulama alanı dahi bulmadığı (uygulanmadığı) anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, “el yazısıyla yazılı şekilde” akdedilmiş olan, dava konusu 04.08.2021 tarihli Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmelerinin TMK.md.2 uyarınca geçerliymiş gibi kabul edilemeyecekleri kanaatine varılmıştır.

Davacı bu davada, yukarıda belirtilen 04.08.2021 tarihli Otobüs ve Hat Satım Vaadi Sözleşmelerinin konusunu oluşturan Otobüslerden,------

Otobüslerin satımı gerçekleştiği halde bedellerinin, yani toplam (1.750.000 TL x 3 =) 5.250.000 TL'lik satım bedellerinin, sadece 2.446.000 TL'lik kısmının ödendiğin iddia etmekte ve eksik ödenen kısmın tahsilini talep etmektedir.

Dosyaya sunulmuş olan, “noterde düzenleme şeklinde” akdedilmiş olan “Araç Satış Sözleşmeleri” nden anlaşıldığı üzere;

Davacı/------ Şirketi (Satıcı), “noterde düzenleme şeklinde” akdedilmiş olan 03.09.2021 tarihli Araç Satış Sözleşmesi ile, ---- Hat Numaralı ------ Plakalı Halk Otobüsünü, 250.000 TL Satış Bedeli ile davalı/------ Şirketi'ne (Alıcıya) satmış ve mülkiyetini devretmiştir. Yine dava dosyası içeriğinde yer alan Hat Kiralama Sözleşmesinden, söz konusu otobüse ait ----- numaralı hattın da davalı----- Şirketi'ne devredilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı/------ Şirketi (Satıcı), “noterde düzenleme şeklinde” akdedilmiş olan 26.08.2021 Araç Satış Sözleşmesi ile, - Hat Numaralı ---- Plakalı Halk Otobüsünü, 323.000 TL Satış Bedeli ile davalı/----- Şirketi'ne (Alıcıya) satmış ve mülkiyetini devretmiştir. Yine dava dosyası içeriğinde yer alan Hat Kiralama Sözleşmesinden, söz konusu Otobüse ait ----- Numaralı Hattın da davalı/---- Şirketi'ne devredilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

-

Davacı/------- Şirketi (Satıcı), “noterde düzenleme şeklinde” akdedilmiş olan 16.08.2021 Araç Satış Sözleşmesi ile, ---- Hat Numaralı ---- Plakalı - , 328.500,00- TL Satış Bedeli ile davalı-----Şirketi'ne (Alıcıya) satmış ve mülkiyetini devretmiştir.

Yine dava dosyası içeriğinde yer alan Hat Kiralama Sözleşmesinden, söz konusu Otobüse ait ----- Numaralı Hattın da davalı/----- Şirketi'ne devredilmiş olduğu anlaşılmaktadır.Geçersiz sözleşme nedeniyle taraflar aldılarını sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde geri isteyebilir.

Ancak eldeki dosyada davalı şirketler geçersiz sözleşmenin tarafı olmadığı gibi, davacı her ne kadar otobüs ve hatların devrini davalı ------ yönlendirmesiyle davalı şirketlere yaptığını iddia etmekte ise de davalılar bunu kabul etmemiş, otobüs ve hatları davacıdan doğrudan alarak satış bedelini ödediklerini belirtmişler buna ilişkin evraklar dosya arasına alınmıştır. Ayrıca davacı da buna ilişkin yazılı bir delil sunamamıştır.

Hal böyle olunca davacı sözleşmenin geçersizliğine dayalı olarak davalı şirketlerden talepte bulunamayacak olup, yine davalı ------- yapılan bir devir de olmadığından ondan da talep edemeyecektir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.