İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/67 K.2024/711

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/67 ESAS

KARAR NO: 2024/711

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28.01.2022

KARAR TARİHİ: 10.09.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin davacının yirmi üç adet aracına klima ve montaj işlemi işini yaptığını, klima montaj işlemlerinin hatalı yapılması nedeni ile müvekkili şirketin davalıya değişik tarihlerde fatura gönderdiğini, en son--------yanması sonucu oluşan 57.013,60-TL zarar ile aracı kiralayan şirketin aracı kullanamamasından kaynaklanan 6.729,00-TL iade faturası ile birlikte toplam 63.742,60-TL için düzenlendiğini, davalı ile yapılan görüşmeler ve yazışmalarda davalının hatalı klima montajını kabul ettiğini, düzenlenen faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığını,

davalı tarafından vari hesaptaki borun ödenmemesi üzerine ------ esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın borca itiraz ettiğini, arabuluculuk toplantısında anlaşmaya varılamadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle, haksız ve dayanaksız itirazın iptalini, takibin devamını, borçlunun % 20'den aşağıda olmamak üzere tazminat ödemesini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının talep ettiği alacak kalemlerine ilişkin zaman aşımı itirazları olduğunu, müvekkili şirket------- söz konusu soğutucu cihazlarını dava dışı ------- sattığını ve satıştan sonra da cihazları teslim ettiğini, dava dışı ------ poliüretan dolgulu soğutucu kasası imalatı yapan firma olduğunu, müvekkilinden almış olduğu ----- poliüretan kasasını ------montaj ettiğini, soğutucu cihazlarının çalıştırabilmesi için montajı yapılırken, marka model gözetmeden tüm soğutuculu araçların motor bloğuna soğutucu kompresörü montajı yapıldığını,

bundan sonra da araç üstüne ve kabin içine diğer ekipmanlar bağlanarak soğutucu montajının tamamlandığını, piyasada yaşanan sorunlar sonrasında ---------üretimine geçtiğini, söz konusu araçlarda su pompası aracın motor bölümünde sağ ön teker arkasında yere de yakın konumda olduğunu, aracın altını koruması için konulan, karter koruma plastiği mevcut olmasına rağmen su pompası dıştan darbeler alarak kırılmalar meydana geldiğini, sebebi de yolların bozuk olmasının yanında özellikle araç şoförlerinin dikkatsiz, hatalı ve kötü kullanımdan dolayı arabanın altının sürtmesi olduğunu,

zira su pompasının kötü plastik malzemeden yapılmış olmasından dolayı dışardan en küçük darbenin gelmesiyle bile kırılmalar meydana geldiğini, bunun sonucunda da şoförlerin dikkatsiz, hatalı ve kötü araç kullanımı ile araçların kontrol edilmemeleri sebebiyle araçlarda önceleri su eksiltmeleri ortaya çıktığını ve zamanla da maddi hasarlara yol açtığını, bir başka ifadeyle; motorun altında ve ön kısımda bulunan su pompası, altta motor koruma plastiği olmasına rağmen darbeler alarak zarar gördüğü,

bu nedenle motor suyu boşalarak motorun hararet yapmasına neden olduğunu, aracın gösterge panelinde uyarı ikaz ışıkları yanmış vaziyette araç çalışır konumda servise geldiğini, bu yarı ikaz ışığı yandığında aracın hareket ettirilmemesi gerektiğini, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde müvekkili şirketin bir kusuru ve sorumluluğunun olmadığı ve zararın oluşmasına neden olmadığının ortada olduğunu, işbu davanın reddi gerektiğini, yukarıda açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle;

davanın reddini, %20'den aşağıda olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE. Dava; cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67. vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.

Davacı vekili; davalının, kendilerine ait 23 adet araca klima montajı yaptığını, montaj işlemlerinin bir kısmının hatalı olması nedeniyle oluşan zararın tahsili için fatura düzenlediklerini, en son olarak ----- plakalı araç için fatura kestiklerini, davalının ödeme yapmadığını, takibine geçildiğini, davalının icra takibine itiraz ettiğini beyan ederek, davalının itirazının iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

klimaları dava dışı ---------sattıklarını, bu şirketin de davacının araçlarına montaj işini yaptığını, hatalı bir montaj varsa da kendilerinin kusuru bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,------ üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş,

tarafların -----ile ticari sicil kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Dava ve cevap dilekçelerinden anlaşıldığı üzere, taraflar arasında klima satışı konusunda bir anlaşma olduğu, buna göre satışa konu malın davacıya teslim edildiği, montesinin davalı tarafından dava dışı ----- yaptırıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; satışa konu klimaların montaj işinin ayıplı olarak yapılıp yapılmadığı, ayıplı ise bundan kaynaklı zarar meydana gelip gelmediği,

gelmiş ise zararın oluşumuna dava dışı üçüncü kişilerin kusuru ile etki edip etmedikleri, davacının zararını davalıdan talep edip edemeyeceği, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.------ sayılı icra dosyasının incelenmesinde; başlatılan takibin alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, takibin cari hesaba istinaden 71.070,10-TL asıl alacak üzerinden başlatıldığı,

davanın 28/01/2022'de 71.070,10-TL üzerinden ve süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Davalının defter ve belgelerinin incelenmesi için bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmıştır.Talimat mahkemesince alınan bilirkişinin 29/12/2022 tarihli raporunda özetle; "...Davacının defterlerinde yapılan inceleme sonucunda 2021 yılı envanter defterini zamanında tasdik ettirdiği, e-defter beratlarını 3 aylık dönemlerde yüklediğini bildirdiği, buna göre defter yükleme beratlarını süresi içinde aldığının belirlendiği, VUK ve TTK ilgili hükümleri gereği işlemlerini zamanında yaptığı, HMK 222.

Maddesi gereği defterlerini kendi içinde uyumlu oldukları ve sahibi lehine delil olarak kullanılabileceği konusunda nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı; davalının defterlerine göre davacının kesmiş olduğu 63.742,60 TL tutarlı son faturanın da kayıtlarında olduğu, 2021 yıl sonu kayıt bilgilerine göre ödenmemiş olduğunun belirlendiği,------ gönderilen müzekkere cevaplarına göre her iki tarafın da ----- formlarında davaya konu faturayı bildirdikleri, davacının----- formunun 13. Sayfasında, davalının BA formunun 6. Sayfasında bu faturanın 54.019,15 TL (KDV hariç bedel) olarak faturanın yer aldığı,

davalı defterlerine göre davacının cari hesabının bakiyesinin 71.070,10 TL olduğu, davacının bu tutar üzerinden icra takibini başlattığı, başlatılan icra takibinden önce davalıya gönderilmiş herhangi bir ihtarname olmadığından örnek 7 icra takibi ile faizin başlatıldığı, %9 yasal faiz ile hesaplanan faiz tutarının 648,39 TL olarak hesaplandığı,

faiz ile asıl alacak (cari hesap bakiyesi/icra takip tutarı) tutarının toplam olarak 71.718,49 TL olarak hesaplandığı..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.Davalının defter ve belgelerinin incelenmesi akabinde dosya davacının defter ve belgelerinin incelenmesi ile teknik inceleme için bilirkişi heyetine verilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 16/01/2024 tarihli raporunda özetle; "...davacının yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde.

2021 yılında e-defter kullanıcısı mükellef olduğu,---------- Kebir e-defter beratları ile fiziki ortamda tutulan Envanter defterinin noter onaylarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür.

Davalının ticari merkezinin -----ilinde olması sebebiyle---- Talimat ile görevlendirdiği----- tarihli raporunda özetle; “…Davalı şirketin 2021 yılında e-defter kullanıcı mükellef olduğu, GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratları ile, fiziki ortamda tutulan Envanter defterinin noter onaylarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirketin kendi defter kayıtlarında davacı açık hesabından davacı tarafa 71.070,10 TL tutarında borçlu gözüktüğü…” şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Davacının --------- sayılı----- tutarlı asıl alacak talebine ilişkin yapılan mali incelemede; her iki tarafın ticari defter kayıtları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; davacı şirketin kendi TİCARİdefterlerinde takip tarihi itibariyle 71.070,10 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, davalışirketinde raporun 4.a.2 bölümünde talimat ile incelenen kendi ticari defterlerinde davacı şirkete 71.070,10 TL tutarında borçlu gözüktüğü, tarafların ticari defter kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olduğu, davacının takip dayanağı faturalarının davalı şirketin kendi defter kayıtlarında davacı lehine alacak kaydedildiği görülmüştür.

Teknik yönünden.

Dava konusu araçlardan ------ plaka sayılı araç soğutucu peteklerinin yük indirme/ bindirme esnasında çarpılma nedeniyle alüminyum aksamlarında hasar bulunduğu, esnasında söz konusu hasarın soğutmayı direkt etkileyebileceği; dava konusu araçlara monte edilen ------- cihazının aracın organik yapısında bulunmadığından araca ekstra yük getireceği göz ardı edilerek haricen montajının yapılmış olduğu; bu nedenle montaj işleminin uygun şekilde yapılmaması sonucu araç motorlarında hasar ve hatta araçta yangın çıkmasına kadar bir çok soruna neden olabileceği;

ayrıca davacı vekili tarafından sorunun aracın su pompasının araç şoförlerinin dikkatsiz ve hatalı kullanımlarından kaynaklanan darbeler sonucu kırılması sonucu meydana gelmiş olmasının mümkün olmadığı; ancak araçtaki su ekilmesi sonucu motorda meydana geldiği iddia edilen hasara yönelik aracın panelinde uyarı vermiş olması ve bu kapsamda su bütünlemesinin sürücü tarafından yapılmış olmasının hasarın boyutunun büyümesini engelleyebileceği;

dosya kapsamında sunulmuş olan ---- plaka ayılı araca yönelik bakım ve onarım kapsamında ibraz edilmiş olan KDV hariç 48.316,61 TL motor arıza bedeli (KDV dahil 57.013,60 TL) nin olay tarihi itibariyle motor aksamına yönelik değiştirilmesi gereken zaruri parçalar dikkate alındığında piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu; bu kapsamda davalı tarafından verilen hizmetin ayıplı hizmet olarak

değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu aracın günlük olarak 12 (oniki) gün onarımda olduğu süre için amortisman payının 211,11 TL X 12 = 2.533,32 TL olacağı; bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay içtihatları gereği tenzili ile davacının 4.200,00 TL-2.33,32 TL=1.666,68-TL araçtan mahrum kalma tazminat alacağının bulunduğu..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.Kural olarak,

bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat kulfeti açısından sonuç dogurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır.

Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın ayıplı olduğunu ispat etmesi gerekir.Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ile BA BS formları üzerinde yapılan bilirkişi heyeti incelemesi sonucunda; tarafların ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafça talep edilen cari hesap alacağının hem davacı, hem de davalı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu; ayrıca tarafların BA ve BS formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, dosyaya konu alacağın davacı ve davalı tarafından Vergi Dairesine bildirildiği;

başka bir deyişle davalının, davacı tarafça ayıp nedeniyle kesilen faturaları kabul edip Vergi Dairesine bildirimde bulunduğu anlaşılmaktadır. O halde davalının, ayıbı kabul ettiğinin ve fatura bedellerini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekir.

Aksini ispat yükü davalı üzerindedir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve alacağını yöntemince ispat ettiği, davalı tarafça dosyaya konu borcun sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve delilin sunulmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş; dosyaya konu alacağın cari hesap ilişkisi/faturaya dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından,

hükmedilen asıl alacak miktarı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: